س.تورايعىروۆ اتىنداعى پاۆلودار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ تۇرمىستىق جاعدايىن جاقسارتۋعا ارنالعان» ونەرتاپقىشتار مارافونى ءوتتى. ماقساتى – مۇگەدەكتەر ءۇشىن كەدەرگىسىز ءومىر جاساۋ. مارافونعا ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنان كەلگەن 8 كومانداعا بىرىككەن ستۋدەنتتەر, جاڭالىق جاساۋشى ينجەنەرلەر, ونەرتاپقىشتاردان تۇراتىن قازاقستاندىق مەيكەرلەر توبى قاتىستى. وسى شارا بارىسىندا قاتىسۋشىلار جەڭىل جۇرە الاتىن اربالار جاساۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدى, اۆتوماتتاندىرىلعان تاماقتاندىرۋشى, مامانداندىرىلعان پەرنەتاقتا سياقتى باسقا دا قۇرالدار ويلاپ تابادى. بۇل قۇرىلعىلار مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتىپ, سەنىمدىلىككە جەتەلەيدى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, مەيكاتوننىڭ باستى ايىرماشىلىعى, قاجەتتى جابدىقتاردى جاساعان كەزدە ولارعا شىن مانىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار قولعابىس ەتىپ, وزدەرى ءۇشىن جاسالاتىن بۇيىمداردىڭ كەم-كەتىگىن تۇزەپ, ءتىپتى كەيدە جەتىلدىرەتىن تۇستارىن ايتىپ, كومەك بەرەدى. اتالعان پروتوتيپتەر شىن مانىندە پايدالى ءارى قولجەتىمدى قۇرالعا اينالۋى مۇمكىن. ال, مەيكەرلەر كومانداسى ءساتتى ستارتاپى بار الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە اينالماق.
Tikkun Olam Makers جوباسى اياسىندا ءوتىپ جاتقان ونەرتاپقىشتار مارافونىندا ماحامبەت وتەمىس ۇلى اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالعان تاماقتانۋ قۇرىلعىسىن تانىستىردى. تاماقتانۋ قۇرىلعىسى جۇيكە جۇيەسى زاقىمدانعان جاندارعا ارنالعان. ولاردىڭ قولدارى دۇرىس ۇستاي المايدى, دەنەلەرى تولىق جەتىلمەگەن. سول سەبەپتەن قولدىڭ كومەگىنسىز اۆتوماتتى تۇردە جۇمىس ىستەيتىن ارنايى قۇرىلعى ويلاپ تاۋىپتى. ال, ونەرتاپقىشتار مارافونىنا قاتىسقان جەرگىلىكتى ستۋدەنتتەر بولسا, مۇگەدەك جاندار ءۇشىن جاساعان ەدەن جۋاتىن قۇرىلعىلارىن تانىستىردى. قۇرىلعىعا قۇبىرلاردى شارنيرمەن بىرىكتىرىپ, ونىڭ تاباندارىنا ەدەندە تايماس ءۇشىن رەزينا كيگىزەدى. وعان ەدەن جۋاتىن جۇمساق قوسىمشاسىن ورناتادى. وزدىگىمەن ءجۇرىپ-تۇرا المايتىن ادامدار سوعان سۇيەنىپ تۇرىپ-اق, ەدەن جۋا الادى. استانا, تاراز, وسكەمەن جانە سەمەيدەن كەلگەن ستۋدەنتتەر ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەك گالينا سىچەۆاعا ارناپ جاساندى اياق قۇراستىرۋعا كىرىستى. استاناداعى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ روبوت تەحنيكاسى ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الاتىن ستۋدەنت ايكوركەم جۇماجاننىڭ ايتۋىنشا, گالينا سىچەۆا پروتەزدى قايتادان جەڭىل ماتەريالدان جاساپ بەرۋىن ءوتىنىپتى. ول ستۋدەنتتەرمەن بىرلەسىپ, تيتان ماتەريالىنان جاساندى جۇمساق پروتەز قۇرىلعىسىن جاسادى. پاۆلودارلىق دميتري كۋريچەۆ زاعيپ جاندارعا ارنالعان شكاف جاساعان. شكافتىڭ تارتپالارى باتىرما ارقىلى وزدىگىنەن اينالىپ تۇرادى. ستۋدەنتتەر وزدەرى جاساعان جوبالارىن قورعاپ شىعاتىنىنا ءۇمىتتى. ويتكەنى, مۇگەدەك جانداردىڭ ءومىر سۇرۋىنە اسا قاجەت جوبالارعا قارجىلىق قولداۋ كورسەتىلەدى.
مەيكاتون كەزىندە ءار كومانداعا بەكىتىلگەن تىزىمگە سايكەس, پروتوتيپ ازىرلەۋگە قاجەتتى جابدىقتار بەرىلەدى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا پروتوتيپتەردى ازىرلەۋگە قاجەتتى قۇرالداردى بۇكىل الەم بويىنشا زەرتتەۋ جۇمىستارى مەن ستارتاپتاردى قولداپ كەلە جاتقان Bosch Global. BOSCH كومپانياسى ۇسىنىپ وتىر. نەمىس كومپانيالار توبى – ءوندىرىس پەن اۆتوموبيل تەحنولوگيالارى, قاپتاۋ تەحنولوگياسى مەن قۇرىلىس تاۋارلارىن وندىرەتىن جەتەكشى كومپانيا. الەمنىڭ 60 ەلىندە 440 ەنشىلەس كاسىپورنى تابىستى جۇمىس ىستەيدى. 2014 جىلدان بەرى ۇيىمداستىرىلىپ كەلە جاتقان مەيكاتوننىڭ ماقساتى – قولجەتىمدى باعاداعى جانە پروتوتيپ رەتىندە بولاشاقتا جاپپاي ءوندىرۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن پايدالى قۇرال جاساۋ. مەيكاتوننىڭ ەرەكشەلىگى – پروتوتيپتەردى ازىرلەۋ كەزىندە ونەرتاپقىشتارعا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار, وڭالتۋ ماماندارى, پسيحولوگتار, ونەرتابىستاردى ساۋداعا شىعارا الاتىن ماماندار, الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەر كومەكتەسەدى. دايىن ونىمدەر مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا سىيلىق رەتىندە بەرىلەدى.
– مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ءومىرىن جاقسارتۋعا ارنالعان «توم: Kazakhstan» جوباسى قازاقستاندا العاش رەت وتۋدە. 2014 جىلدان بەرى اقش, ارگەنتينا, ۇلىبريتانيا, يزرايل, برازيليا, كانادا, اۆستراليا مەن ۆەتنامدا ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى, – دەيدى تەل-اۆيۆ ۋنيۆەرسيتەتى كاسىپكەرلىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەلەنا دونەتس.
مارافون قورىتىندىسىندا ۆالەري ليتۆينوۆتىڭ كومانداسى جاساعان جوبالارى 1-ورىنعا شىقتى, د.كۋريچەۆ جاساعان «قولجەتىمدى» شكاف 3-ورىن السا, جەرگىلىكتى ستۋدەنتتەردىڭ تاعى ءبىر جوباسى ەدەن جۋعىش 2-ورىن يەلەندى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار وبلىسى
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن رۋفينا تورپيششەۆا
