سالتاناتتى شارادا قازاقستان تاراپىنان قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى قانات بايەدىلوۆ ءسوز سويلەپ, وڭتۇستىك افريكا وكىلدەرىن ۇلتتىق كۇنىمەن قۇتتىقتادى. سونىمەن قاتار, «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» تاقىرىبى الەم ءۇشىن وزەكتى ەكەنىن العا تارتىپ, ەلىمىزدىڭ وار-مەن ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى تەرەڭدەتۋگە جانە دامىتۋعا مۇددەلى ەكەنىن جەتكىزدى. «وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىسۋى ەكى ەل اراسىنداعى سەنىم مەن ءوزارا ءتيىمدى قارىم-قاتىناستاردىڭ جوعارى دەڭگەيىن تاعى دا راستاپ وتىر. بيىل قوس تاراپ ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ 25 جىلدىعىن اتاپ وتۋدە. ءبىز شيرەك عاسىردا ءوزارا سەنىم مەن سەرىكتەستىككە نەگىزدەلگەن جىلى دوستىق قارىم-قاتىناس ورناتتىق. مۇنى ەكى ەل اراسىنداعى بارىس-كەلىس ساپارلارى, ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىنداعى جەمىستى ىنتىماقتاستىق ايعاقتايدى», دەدى ول.
باسقوسۋدا وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى حالىقارالىق قاتىناستار جانە ىنتىماقتاستىق ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى نوماينديا مفەكەتو 18 شىلدەنىڭ الەم حالقى ءۇشىن ەرەكشە مەيرام ەكەنىن ەسكە سالدى. «بۇگىن – بارلىق وڭتۇستىكافريكالىق ازاماتتار ءۇشىن جانە الەمنىڭ كوپتەگەن تۇرعىندارى ءۇشىن ەرەكشە كۇن. سەبەبى, بۇگىن ۇلتىمىزدىڭ اكەلەرىنىڭ ءبىرى – نەلسون ماندەلانىڭ تۋعان كۇنىن تويلايمىز. ول ءومىرىنىڭ 67 جىلىن حالقىنا قىزمەت ەتۋگە ارنادى, شىندىعىندا بۇكىل ادامزاتقا قىزمەت ەتتى. 2009 جىلدىڭ قاراشا ايىندا بۇۇ باس اسسامبلەياسى ماندەلانىڭ حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن ەركىندىك مادەنيەتىنە قوسقان ۇلەسىن ەسكەرىپ, 18 شىلدەنى حالىقارالىق نەلسون ماندەلا كۇنى دەپ جاريالادى. بۇل كۇنى ءاربىر ادامزاتتى جاقسىلىق جاساۋعا, ىزگىلىكپەن اينالىسۋعا شاقىرامىز», دەدى ن.مفەكەتو.
وار وكىلى ەكى ەلدىڭ تاريحى ۇقساس ەكەنىن, سول ۇقساستىقتار جىلى قارىم-قاتىناس ورناتۋعا سەپتىگىن تيگىزگەنىن اڭگىمەلەدى. «وڭتۇستىك افريكا قازاقستانعا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ رەفورمالارىنا قاتىستى پرينتسيپتىك پوزيتسياسى ءۇشىن ريزاشىلىعىن بىلدىرەدى. اتاپ ايتقاندا, قاۋىپسىزدىك كەڭەسى قۇرامىندا افريكا قۇرلىعىنا قاتىستى تاريحي ادىلەتسىزدىكتى شەشۋدە قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن العىس ايتامىز», دەدى ول. نوماينديا مفەكەتونىڭ ايتۋىنشا, ادامدى ناسىلىنە قاراپ جىكتەيتىن اپارتەيد ساياساتى وڭتۇستىك افريكادا 1948 جىلدان 1990 جىلدارعا دەيىن جالعاسقان. بۇل جىلدارى اق ناسىلدىلەر قارا ءناسىلدى تۇرعىنداردىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىن شەكتەگەن, سايلاۋ قۇقىعىن بەرمەگەن جانە ارنايى ايماقتارعا وقشاۋلاعان. سول تۇستا ادام قۇقىقتارى ءۇشىن كۇرەسكەن نەلسون ماندەلا ءومىرىنىڭ 27 جىلىن اباقتىدا وتكىزىپتى. 1993 جىلى اپارتەيدتى جويۋعا, ناسىلدىك ەمەس دەموكراتياعا اۋىسۋعا ۇمتىلعانى ءۇشىن ماندەلا نوبەل سىيلىعىن يەلەنەدى. 1994 جىلى 27 ساۋىردە وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىندا العاش رەت دەموكراتيالىق سايلاۋ ءوتىپ, 10 مامىر كۇنى نەلسون ماندەلا مەملەكەتتىڭ سەگىزىنشى جانە تۇڭعىش قارا ءناسىلدى پرەزيدەنتى اتانادى.
ايتا كەتەيىك, وار كورمەگە قازبا بايلىقتارى جايىندا اقپارات الا كەلگەن. ويتكەنى, وندا التىن, پلاتينا, حروم, الماز سىندى بايلىقتار كوپ. ولار الماز وندىرۋدەن دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندا تۇر. ال ۋران وندىرۋدە ەكىنشى ورىندا. سونداي-اق, يندۋستريالدى-اگرارلى ەل سانالادى. حالقىنىڭ 85 پايىزى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جۇمىس ىستەيدى. تاۋ-كەن ءوندىرىسى – ەلدىڭ جەتەكشى سالاسى. وڭتۇستىك-باتىس بولىگىندە مۇناي وندىرىلەدى. سوندىقتان كوپتەگەن الپاۋىت مەملەكەتتەرمەن ساۋدا سەرىكتەستىگىن ورناتقان.
اسحات رايقۇل,
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر ورىنباي بالمۇرات, ەرلان ومار, «ەگەمەن قازاقستان»
