ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا ەل دامۋىنا تىڭ قارقىن بەرەتىن جاڭا باعدارلار ۇسىنىلعان ەدى. ال قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ يننوۆاتسيالىق وزەگىنە اينالىپ, باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرا ءتۇسۋى ءتيىس. ياعني, ساندىق تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن بولاشاعى زور باعىتتارعا ايرىقشا ءمان بەرىلۋى كەرەك. ال ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ سياقتى ماڭىزدى سالالار قاشاندا باستى نازاردا قالا بەرمەك. مۇنى ءبىز قازىرگى جاعدايدان دا انىق كورىپ وتىرمىز.
جولداۋداعى نەگىزگى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى – ادامي كاپيتالدىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ. نەگىزگى ماقسات – ءبىلىم بەرۋدى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ جاڭا مودەلىنىڭ ورتالىق بۋىنىنا اينالدىرۋ. وقىتۋ باعدارلامالارىن سىني ويلاۋ قابىلەتىن جانە ءوز بەتىمەن ىزدەنۋ داعدىلارىن دامىتۋعا باعىتتاۋ قاجەتتىگى باستى نازاردا بولىپ, سونىمەن بىرگە, IT-ءبىلىمدى, قارجىلىق ساۋاتتىلىقتى قالىپتاستىرۋعا, ۇلتجاندىلىقتى دامىتۋعا باسا كوڭىل ءبولۋ كەرەكتىگى نازارعا الىنعان.
ءبىلىم مەن كاسىبي ماشىق – زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ, كادرلاردى دايارلاۋ مەن قايتا دايارلاۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزگى باعدارلارى, ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى جۇمىستىڭ باسىمدىقتارى مەن الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك جۇيەسىن دامىتۋ, عىلىم مەن بيزنەستىڭ كووپەراتسياسى سەكىلدى كوپتەگەن ماڭىزدى قۇندىلىقتاردى قامتيدى. وسى ورايدا ءبىلىم, عىلىم جانە يننوۆاتسيا سالالارىندا جاڭا باعىتتار بويىنشا ىزدەنىستەردىڭ جۇزەگە اسىپ كەلە جاتقانىن ايتقان ءجون. قازىرگى ۋاقىتتا تىكەلەي نازاردا تۇراتىن اسا ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ەلىمىزدىڭ يننوۆاتسيالىق تۇرعىدان دامۋى بولىپ تابىلادى. بۇل – بارلىق سالادا جاڭاشىلدىق ەنگىزۋ, ۇزدىكسىز جاڭعىرتۋ, جاڭاشا باستاۋ دەگەن ءسوز.
بيىل ەلباسىنىڭ باستاماسى بويىنشا «بارشاعا ارنالعان تەگىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ» جوباسى ىسكە اسىرىلا باستادى. سونىمەن قاتار, جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ساپاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋدا. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ كادرلىق قۇرامىنا, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتالۋ دەڭگەيىنە, ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا قاتىستى باقىلاۋ مەن تالاپ كۇشەيتىلۋى قاجەتتىگى قاداپ ايتىلدى.
جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم سالاسىندا جوبالاردى زاماناۋي كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ يننوۆاتسيالىق سيپاتتاعى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى, ال وقۋدىڭ ءوزى جاڭا زەرتحانالىق جابدىقتارمەن جۇرگىزىلمەك.
ەكى ۇلتتىق يننوۆاتسيالىق كلاستەردىڭ – استاناداعى «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت» پەن الماتىداعى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركىن ودان ءارى دامىتۋ جالعاسادى, ولاردا قاجەتتى يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيە جاسالۋدا.
مىسالى, «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ» يننوۆاتسيالىق كلاستەرىن دامىتۋ اياسىندا قازىردىڭ وزىندە قاجەتتى عىلىمي-زەرتتەۋ ينفراقۇرىلىمى جاسالدى جانە وعان عىلىمنىڭ ءتۇرلى سالاسىنان 350 شەتەلدىك عالىم تارتىلدى. «استانا بيزنەس كامپۋس» عىلىمي ساياباعى اۋماعىنا الەمدىك دەڭگەيدەگى جوعارى تەحنولوگيالىق كومپانيالاردى تارتۋ ماقساتىندا 90-نان استام كومپانيالارمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ, التاۋىمەن مەموراندۋمدارعا قول قويىلعان. كورپوراتيۆتىك R&D ورتالىقتارىن ورنالاستىرۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق نىساندارى, ستارتاپتارى; يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەسىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. وندا سونداي-اق «عىلىمي-زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىن كوممەرتسيالاندىرۋ تۋرالى» زاڭ ازىرلەنەتىن بولادى جانە يندۋستريالاندىرۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى قاجەتتىلىكتەرىنە عىلىمي گرانتتار مەن باعدارلامالار قۇرىلىمىن قايتا باعدارلاۋدى وتكىزەدى.
جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنە ترانسفورماتسيالانۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق باعىتىنا وڭ باعا بەرىپ, ءارتۇرلى سالالىق ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ ينتەگراتسيالانۋىنا قاتىستى بىرقاتار ناقتى تاپسىرمالاردىڭ بەرىلۋى قۇپتارلىق جاعداي.
ەڭ باستىسى, يننوۆاتسيالىق-يندۋستريالىق باعىتتاعى اتقارىلىپ جاتقان ىستەردى جالعاستىرا بەرۋىمىز كەرەك. ويتكەنى, كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاسىنا يندۋستريالاندىرۋ قۋات بىتىرەدى. ارينە, اۋىل شارۋاشىلىعى, تاماق ونەركاسىبى سياقتى باسقا سالالاردىڭ ءرولىن ەشكىم جوققا شىعارمايدى. ايتسە دە, ەشبىر سالا يندۋستريا سالاسى سياقتى ەلدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ وسۋىنە ەلەۋلى ىقپال ەتە المايدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا يندۋستريالاندىرۋعا, سونداي-اق شاعىن جانە ورتا بيزنەستى يننوۆاتسيالىق تۇرعىسىندا دامىتۋعا ايرىقشا توقتالىپ وتىرعانى دا سوندىقتان.
ءابدىجاپار ساپارباەۆ,
ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
