ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ شاقىرتۋىمەن استاناعا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى رەسمي جۇمىس ساپارىمەن كەلدى. ول اگرارلىق سالاداعى ىسكەرلەر توبىن باستاپ كەلدى. ساپار بارىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆ پەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى حان چانفۋدىڭ ەكىجاقتى كەزدەسۋى جانە قازاق-قىتاي اگرارلىق ينۆەستيتسيالىق فورۋمى بولىپ ءوتتى.
ەكىجاقتى كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستان مەن قىتايدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا ارىپتەستىگى, اسىرەسە, ۆەتەريناريا جانە ورگانيكالىق ونىمدەر جونىندەگى وزەكتى ماسەلەلەر, بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ جايى تالقىلاندى.
ينۆەستيتسيالىق فورۋمدى ەكى ەلدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلەرى اشتى. اتالعان فورۋمنىڭ جۇمىسىنا ەكى جاقتان 100-دەن اسا بيزنەس, ءبىلىم جانە عىلىم وكىلدەرى قاتىستى.
ا.مىرزاحمەتوۆ فورۋمداعى سوزىندە قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى قازاقستاننىڭ جالپى ەكونوميكالىق, ونىڭ ىشىندە اگروونەركاسىپتىك سالا بويىنشا ماڭىزدى ستراتەگيالىق ارىپتەسى ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. بۇل سالادا ەكىجاقتى قاتىناس جىل وتكەن سايىن ءورىس الا تۇسۋدە. وسى جولى بىرنەشە قۇجاتقا قول قويىلماق. ولار ەكى ەل اراسىنداعى سالالىق ىنتىماقتاستىقتى جاڭا دەڭگەيگە شىعارادى دەپ كۇتىلۋدە. سونىڭ ىشىندە قىتاي تاراپىنىڭ قازاقستاننان وسى ەلگە شىعارىلاتىن تاۋارلارعا قويىلاتىن بىرقاتار فيتوسانيتارلىق شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋعا نيەت تانىتىپ وتىرعاندىعىن ايتۋعا بولادى.
قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى حان چانفۋ ءوز سوزىندە قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ كونەدەن كەلە جاتقان تاريحي سيپاتى بارلىعىن, سونىڭ كۋاسى رەتىندە قىتايدان باستالىپ, قازاقستان اۋماعىن باسىپ وتەتىن كونە كەرۋەن جولىنىڭ بىرنەشە عاسىرلار بويى جۇمىس ىستەپ, ءشاي مەن جىبەك ماتالار, كىلەمدەر, باسقا دا ونىمدەردى جەتكىزىپ تۇرعاندىعىن العا تارتى. ەندى قىتايدىڭ ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول», قازاقستاننىڭ «نۇرلى جول» باعدارلامالارى قوسىلا كەلىپ, كونە جىبەك جولىنىڭ بويىنا قايتادان جان ءبىتىرىپ وتىر. بۇل جاعداي ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىن, سونىڭ ىشىندە اگروونەركاسىپ سالاسىنداعى قارىم-قاتىناسىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيدە دامىتۋعا جول اشادى.
وسىعان وراي ەسكە الا كەتەتىن ءبىر جاعداي, اعىمداعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا استانا قالاسىندا وتكەن ەكى مەملەكەتتىڭ باسشىلارى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن سي ءتسزينپيننىڭ كەزدەسۋى كەزىندە دە قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وڭدەۋ جانە ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ ماڭىزدىلىعى بىرنەشە رەت ايرىقشا اتالىپ وتكەن بولاتىن.
وسى جىلدىڭ اقپان ايىندا قابىلدانعان ەلىمىزدىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنىن دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وڭدەۋ بويىنشا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جالعاسىن تابۋدا.
فورۋم ءوز جەمىسىن بەردى دەپ ايتۋعا بولادى. ونىڭ بارىسىندا ەلىمىزدىڭ اگروونەركاسىپ سالاسىنا 160 ملن دوللار كولەمىندە ينۆەس-
تيتسيا تارتۋ جانە ساۋدا بويىنشا ىنتىماقتاستىق جونىندەگى 7 قۇجاتقا قول قويىلدى. قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن قحر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى اگرارلىق ىنتىماقتاستىق اياسىندا «ۇلگىلىك ايماق» قۇرۋ بويىنشا ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم جاساستى.
«اگرارلىق ىنتىماقتاستىق بويىنشا «ۇلگىلىك ايماق» كاسىپورىندارعا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جاڭا يننوۆاتسيانى ەنگىزەتىن بولادى. اتالعان جوبا «ۇلتتىق اگرارلىق عىلىمي ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى» كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامى بازاسىندا جۇزەگە اسىرىلادى», – دەپ اتاپ ءوتتى ا.مىرزاحمەتوۆ.
سونداي-اق, فورۋم اياسىندا قىتاي ەلىنە قازاقستاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن جەتكىزۋ بويىنشا «ازىق ت ۇلىك كورپوراتسياسى» اق ۇلتتىق كومپانياسى قىتاي كومپانيالارىمەن بىرنەشە كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا «Xi’an Aijugrain & Oil Industry Group Co Ltd كومپانياسىمەن ءداندى داقىلدار مەن مايلى داقىلدار ساۋداسى بويىنشا ءوزارا ىنتىماقتاستىق» تۋرالى كەلىسىم, «Zhongxinjian LLC كومپانياسىمەن ساۋدا-ساتتىق بويىنشا» مەموراندۋمى جانە «Xinjiang Zhaofenghe Bio-technology Co كومپانياسىمەن ءداندى داقىلدار ساۋداسى بويىنشا ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى» كەلىسىم بار. بۇل كەلىسىمدەر قىتايعا 200 مىڭ توننا ءداندى-داقىل جانە 100 مىڭ توننا مايلى داقىلداردى ەكسپورتتاۋعا سونىمەن قوسا, اتالعان ءداندى-داقىل تۇرلەرىن شەكارالىق ايماقتا ساقتايتىن تەرمينال قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
فورۋمدا تاعى ءبىر قول قويىلعان مەموراندۋم «جاننۇر-استانا گرۋپپ» جشس مەن قىتايدىڭ حەنان پروۆينتسياسىنداعى «تينيان ينحاي» تۇقىم ءوندىرۋ كومپانياسى اراسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ىنتىماقتاستىق جونىندە بولدى. اتالعان كەلىسىم قازاقستان اۋماعىندا ءداندى-داقىلداردى وڭدەۋدىڭ, ونىڭ ىشىندە تۇقىم شارۋاشىلىعىندا تەحنولوگيانى ترانسفەرتتەۋدىڭ تولىق تسيكلىن جاسايدى.
«قازىرگى تاڭدا بۇرىن قول قويىلعان كەلىسىمدەر بويىنشا راپس مايىن, ءسۇت, ەت, قىزاناق جانە باسقا دا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ بويىنشا بىرىككەن ينۆەستيتسيالىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇدان بولەك, Citic Group كومپانياسىمەن جۇرگىزگەن ىنتىماقتاستىق بارىسىندا بيداي جانە بيدايدىڭ سابانىن وڭدەۋ بويىنشا ەكى ۇلكەن جوبا ىسكە اسىرىلۋ ۇستىندە», – دەدى فورۋم جۇمىسىن جۇرگىزگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى گۇلميرا يساەۆا.
سونىمەن قاتار, س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى قىتايدىڭ XISEN كومپانياسىمەن ەلىمىزدە كارتوپ وسىرەتىن تاجىريبەلىك دەمونستراتيۆتى ستاتسيونار قۇرۋ جونىندەگى كەلىسىم جانە قىتايدىڭ سولتۇستىك-باتىس اۋىل جانە ورمان شارۋاشىلىعى ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسكەن اگروتەحنوپارك قۇرۋ جونىندە كەلىسىم جاساستى.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
