اتالعان اۋقىمدى فورۋم ەلىمىزدە العاش رەت وتكىزىلىپ وتىر. جيىنعا قحر, تمد, ەۋروپالىق وداق جانە تاياۋ شىعىس ەلدەرىنىڭ 50-دەن استام ۋنيۆەرسيتەتتىڭ رەكتورلارى مەن عىلىمي ورتالىقتاردىڭ جەتەكشى عالىمدارى قاتىستى. فورۋم مەيماندارى 2018-2020 جىلدارعا ارنالعان اگروونەركاسىپتىك كەشەن سالاسىنداعى ورتاق تەحنولوگيالىق مىندەتتەردى بىرلەسە شەشۋدىڭ جۇمىس جوسپارى جانە اگرارلىق سەكتورداعى قۋات ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسى مەن بالامالى قۋات كوزدەرىنىڭ كەلەشەگىن تالقىلادى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ق.ايتۋعانوۆ س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ۇيىمداستىرعان جيىننىڭ اگرارلىق عىلىم مەن ءبىلىم سالاسىنداعى ماڭىزى زور ەكەندىگىن ايتسا, پارلامەنت ءماجىلىسى اگرارلىق ماسەلەلەر جونىندەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى, ءماجىلىس دەپۋتاتى س.ومارحانوۆ باسقوسۋدىڭ حالىقارالىق ەكسپو كورمەسىنە سايكەس كەلگەنىنە توقتالىپ, ۋنيۆەرسيتەت بازاسىندا سولتۇستىك جانە ورتالىق قازاقستاننىڭ ينتەللەكتۋالدىق, ينفراقۇرىلىمدىق الەۋەتىن بىرىكتىرۋ ناقتى تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزەتىندىگىن اتاپ ءوتتى. ال س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاتۋ رەكتورى ا.كۇرىشباەۆ اگرارلىق عىلىمنىڭ دامۋ باعىتتارى جونىندە بايانداما جاسادى. رەكتور اتالعان اليانستىڭ تەحنولوگيا ترانسفەرتى مەن ءبىلىمي جانە عىلىمي تاجىريبەلەر الماسۋدىڭ تاپتىرماس بىرەگەي الاڭى ەكەنىن, ارىپتەستىكتىڭ وزگە تەتىكتەرىن قوسا ەسەپتەگەندە, اليانس مۇشەلەرىنىڭ بىرلەسە جۇمىس ىستەۋى جەر شارىنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىنە ءوزارا اۋىل شارۋاشىلىعى يننوۆاتسيالارىمەن الماسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
قىتايدىڭ سولتۇستىك-باتىس اۋىل جانە ورمان شارۋاشىلىعى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى سۋي چيشين قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ارىپتەستىكتىڭ وزەكتىلىگى تۋرالى ايتتى. «اۋا رايى مەن جەر جاعدايىنىڭ ۇقساستىعى اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمىنىڭ بارلىق سالاسىندا بايلانىستا بولۋعا جول اشادى. كۇش بىرىكتىرىپ, بىرلەسە جۇمىس ىستەۋ اگرووندىرىستىك سەكتوردا تەحنولوگيالىق ترانسفەرتكە قول جەتكىزۋگە, ايماقتىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى قىتايلىق جوعارى وقۋ ورنىنىڭ رەكتورى.
ءماجىلىس بارىسىندا اليانس قۇرامىنا قازاقستان, قىتاي, رەسەي ەلدەرىنەن تاعى 10 جوعارى وقۋ ورنىن قابىلداۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. ولاردىڭ اراسىندا گۋانسي اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارى اكادەمياسى, شىڭجان ەكولوگيا جانە گەوگرافيا ينستيتۋتى (قحر), تيميريازەۆ اتىنداعى رەسەي مەملەكەتتىك اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتى, پريمورە مەملەكەتتىك اۋىل شارۋاشىلىعى اكادەمياسى, وڭتۇستىك ورال مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى (رف), ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى, قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى, جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى, قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى جانە كاستومانۋ ۋنيۆەرسيتەتى (تۇركيا) بار.
باسقوسۋ بارىسىندا شەتەلدىك دەلەگاتسيا وكىلدەرى قازاقستان-قىتاي اگروينجەنەرلىك ورتالىعىندا بولىپ, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەت-ءسۇت ونىمدەرىن وندىرەتىن تسەح جۇمىسىنا جوعارى باعا بەردى. قازاتۋ رەكتورى قوناقتارعا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى بويىنشا باتىستىق ۇلگىدەگى عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنا اينالاتىندىعىن جەتكىزدى. رەكتوردىڭ ايتۋىنشا, كاليفورنياداعى دەۆيس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇسىنىسى نەگىزىندە دايىندالعان قازاتۋ دامۋ باعدارلاماسى ترانسفورماتسيالاۋعا قاجەتتى بارلىق وزگەرىستەردى قامتيدى. سونداي-اق, قوناقتار قىتاي, رەسەي, بەلارۋس, گەرمانيا ەلدەرىندەگى ارىپتەستەردىڭ قاتىسۋىمەن قۇرىلعان عىلىمي-زەرتتەۋ كامپۋسى مەن بىرلەسكەن ورتالىقتاردىڭ جانە قىتايلىق سەرىكتەستەردىڭ قولداۋىمەن جاقىندا اشىلاتىن ۆەتەرينارلىق زەرتحانانىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. زەرتحانا قىتايعا ەكسپورتتالاتىن ەت ونىمدەرىنىڭ ساپاسىن باعالاۋعا جاعداي جاسايدى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ بولجامى بويىنشا, قىتايعا شىعارىلاتىن ەت ەكسپورتىنىڭ كولەمى جىل سايىن 30 مىڭ توننا سيىر, 360 مىڭ توننا قوي ەتىن قۇراماق. سونىمەن بىرگە, كەلەسى جىلى استانادا ءتۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوسىرۋ ءۇشىن ەلىمىزدە قانداي اگروتەحنولوگيانى قولدانۋعا بولاتىنىن بىرلەسە زەرتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ورگانيكالىق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن سەرتيفيكاتتاۋعا ارنالعان زەرتحانا اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. ەكى جوباعا دا قىتاي تاراپى قارجى بولەدى.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان»
