قاڭتار ايىنىڭ ەكىنشى ونكۇندىگىندە سىناپ باعاناسى كۇرت تومەندەپ, ادامداردى ابىگەرگە سالدى. وڭىردە دە وسىنداي تابيعاتتىڭ قاتال “مىنەزى” ەرەكشە بايقالىپ, جولعا شىعىپ, ۇسكىرىك بوران مەن قار قۇرساۋىندا قالعاندارعا كومەك كورسەتىلىپ, ءبارى دە جاقسىلىقپەن اياقتالعانىن ايتقان ءجون.
وتكەن سەنبى, ياعني 23 قاڭتار كۇنى الماتى – تالدىقورعان –وسكەمەن باعىتىنداعى كۇرە جولدار جابىلىپ, تۇنىمەن جاۋعان جاۋىننان سوڭ كۇننىڭ كۇرت سۋىتۋىنان جولدارداعى كوك مۇز اۆتوماشينە عانا ەمەس, جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ جۇرۋىنە دە ەداۋىر قيىندىق كەلتىردى. وسىعان بايلانىستى تالدىقورعان – الماتى جانە تالدىقورعان – وسكەمەن, دوستىق – ءۇشارال باعىتىنداعى اۆتوكولىك جولدارى جابىلدى. دەگەنمەن, ەرتەلەتىپ جولعا شىققان جولاۋشىلارعا ارنايى بولىنگەن تەحنيكالار كومەككە كەلدى. جولدارعا قۇم توسەلىپ, تازالاۋ جۇمىستارى جالعاسقاننان سوڭ تالدىقورعان – الماتى باعىتىنداعى جولاۋشىلاردىڭ مەجەلى جەرىنە جەتۋىنە مۇمكىندىك تۋدى. اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعى مەن جولداردا ءجۇرۋ قاۋپىنە بايلانىستى وڭىردەگى جاعداي باقىلاۋعا الىنعان. مەملەكەتتىك اۆتوينسپەكتسيا قىزمەتكەرلەرى جول-كولىك وقيعالارىنىڭ الدىن الۋعا جۇمىلدىرىلعان. قازىرگى كەزدە وڭتۇستىك-شىعىستان سوققان جەل جالاڭاشكول ايماعىندا ساعاتىنا 30 مەتر جىلدامدىقتى كورسەتۋدە. ءوڭىردىڭ قايبىر ايماعىندا قار جاۋىپ, تۇمان ءتۇسىپ, كوكتايعاق جول جۇرىسىنە ءالى دە كەدەرگى كەلتىرۋدە. وڭىردەگى قالىپتاسقان جاعدايعا بايلانىستى تالدىقورعان – وسكەمەن, دوستىق – ءۇشارال باعىتىنداعى جولدار جابىلعان. وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, 25 قاڭتار كۇنى شىعىس قازاقستان جانە الماتى وبلىستارىنىڭ شەكاراسىنداعى مەملەكەتتىك اۆتوينسپەكتسيا قوسىنىندا 31 اۆتوماشينە مەن ونداعى 46 جولاۋشى توقتاتىلىپ, جول اشىلعانشا ولاردىڭ جاعدايلارى باقىلاۋعا الىنىپتى. مۇنداي قاۋىپسىزدىك شارالارى دوستىق باعىتىنداعى جولداردا دا جالعاسىپ وتىر. بۇعان دەيىن وسى باعىتتاعى جولعا شىققاندار قاتتى سوققان بوران مەن تۇماننىڭ اسەرىنەن قار قۇرساۋىندا قالىپ, جەدەل كورسەتىلگەن كومەكتىڭ ناتيجەسىندە مەجەلى جەرگە امان-ەسەن جەتكىزىلدى. اۋا رايىنىڭ كۇرت سۋىتۋى مەن قاردىڭ كوپ تۇسۋىنە وراي ارنايى كوميسسيا قۇرىلىپ, ءار باعىتتاعى جول قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرى قاتاڭ باقىلانىپ, كەزدەيسوق جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى. سۋ تاسقىنىنا توسقاۋىل قويىلۋدا اعىمداعى جىلعى قىس ايلارىنىڭ اۋا رايى سىر ايماعىندا قۇبىلمالى بولىپ تۇر. جەلتوقسان ايىنىڭ ءۇشىنشى ونكۇندىگىندە كۇن كۇرت سۋىتىپ, سارشۇناق اياز سىرداريا وزەنىندەگى مۇزدى ۇستاستىرىپ, قالىڭداتا تۇسكەن. وكىنىشكە وراي, بەرتىن كەلە كۇن جىلىنىپ, ناتيجەسىندە قالىڭداعان مۇز ۇستىنەن جۇرگەن سۋ ارناسىنان اسىپ, وزەن ەتەگىنە قونىس تەپكەن ەلدى مەكەندەردى ابىگەرگە سالا باستادى. بيىل عانا ەمەس, جىل سايىن ەلدى ەلەڭ ەتكىزەتىن بۇل توسىن قۇبىلىس ەرتەرەكتەگى رەتتىلىكتىڭ بۇزىلۋىنان تۋىنداپ جۇرگەن ءجايت دەۋگە ابدەن بولادى. ايتا كەتەيىك, وتكەن جىلى كوكتەمدە مۇز سەڭى قاۋىپ-قاتەرسىز شىعارىلىپ سالىنعان. ارينە, وعان سىرداريانىڭ قاۋىپتى ايماقتارىن دەر كەزىندە نىقتاپ الۋدىڭ سەپتىگى ءتيدى. ال, داريادان اعىمداعى جىلى كەلەر قاۋىپ بار ما؟ ەندى وسى ساۋالعا ءتيىستى مەكەمەلەر بەرگەن جاۋاپتارعا جۇگىنەلىك. ارال-سىرداريا باسسەيندىك سۋ شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسى بەرگەن دەرەكتەرگە جۇگىنەر بولساق, اعىمداعى جىلى تومەن ءتۇسىپ جاتقان سۋ كولەمى وتكەن جىلعىدان ەداۋىر كوبىرەك كورىنەدى. ولاردىڭ پايىمداۋىنشا, بۇل كۇندەرى شاردارا سۋ تورابىندا 3 ملرد. 427 ملن. تەكشە مەتر سۋ بار ەكەن. ال, توقتاعۇلدان بۇگىندە سەكونتىنە 1000 تەكشە مەتر سۋ كەلۋدە. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 2 ەسە كوپ سىڭايلى. بىلتىرعى جىلدىڭ وسى مەزگىلىندە 8 ملرد. تەكشە مەتردەن استام سۋ قورى بولعان توقتاعۇلدا قازىر 11,5 ملرد. تەكشە مەتر سۋ جينالعان. سودان دا سىرداريا وزەنىنە شاردارادان سەكونتىنە 370 تەكشە مەتر سۋ ءتۇسىپ جاتىر. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭدەگىدەن 140 تەكشە مەتر ارتىق. دەمەك قاۋىپ بار. سىرداريانىڭ قازالى سۋ تورابىنا دەيىنگى 115 شاقىرىم ارناسىن مۇز قۇرساپ تۇر. سينوپتيكتەردىڭ ايتۋىنشا, قاڭتار ايىنىڭ سوڭعى ونكۇندىگى سالقىن بولماق. دەمەك, كۇن كۇرت سۋىتىپ, سەڭ ءجۇرىپ داريا دەڭگەيى 60-70 سانتيمەتر كوتەرىلسە, سۋ تاسقىنى بولۋى ابدەن مۇمكىن. توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى اتاپ وتكەندەي, اقپان ايىندا “كوكساراي” سۋ رەتتەگىشى 4 ملرد. تەكشە مەتر سۋ قابىلدايتىن بولسا, قاۋىپ سەيىلمەك. بۇگىندە جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ تىكەلەي نۇسقاۋىمەن داريا بويىنداعى قاۋىپتى ايماقتاردىڭ بوگەتتەرىن نىعايتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بوگەتتەردىڭ بۇزىلماۋى باستى باقىلاۋعا الىنۋدا. قاۋىپتىڭ الدىن الۋعا بايلانىستى شتابتار قۇرىلىپ, سىرداريا وزەنىنىڭ ارناسىن كۇن-ءتۇن قاداعالاۋدى كۇن تارتىبىنەن تۇسىرمەي كەلەدى. ەركىن ءابىل, قىزىلوردا وبلىسى.
