ءبىلىم • 16 ماۋسىم, 2017

ءبىلىمدى بارىنەن بيىك قوياتىن ۇلت تابىسقا جەتەدى

1724 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ءاربىر مەملەكەتتىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنىڭ, باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىنىڭ ەڭ باستى وشاعى ۇستاز بەرگەن بىلىممەن باعالانادى. سوندىقتان دامۋدىڭ  ەڭ بيىك كوكجيەگىنەن كورىنگىسى كەلەتىن كەز كەلگەن مەملەكەت, ەڭ الدىمەن ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دۇرىس جولعا قويىپ, ساپاسىن كوتەرۋدى ماقسات تۇتادى. وسى تۇرعىدان م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى ءبىلىم, بيزنەس, قۇقىق, جاراتىلىستانۋ, گۋمانيتارلىق, تەحنيكالىق, تەحنولوگيالىق, اۋىل شارۋاشىلىعى, ونەر, ءما­دە­نيەت جانە قىزمەت كورسەتۋ ما­مان­دىقتارى بويىنشا جوعارى ءجا­نە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىن­گى ءبىلىم بەرۋ بويىنشا ماماندار دايىندايتىن كوپ سالالى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى.

وقىتۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ ارقىلى قويىلاتىن مۇددە – جوعارى كا­سىبي جانە ينتەللەكتۋالدى دەڭ­گەي­دەگى مامانداردى دايىنداۋ­مەن قاجەتتىلىگى ارتىپ جاتقان ەڭبەك نارىعىن قاناعاتتاندىرۋ. كرەديتتىك تەحنولوگيانىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ەندى ستۋدەنتتەر تەك قانا تاڭداۋ پاندەرىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار وقىتۋشىلاردى دا تاڭداي الادى, بۇل – ءوز كەزەگىندە, پەداگوگتاردىڭ ء يميدجىن كوتەرۋىنە ءتيىستى جاعداي جاسايدى.
ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە وقۋ ءۇردى­سىن ۇيىمداستىرۋ وقىتۋدىڭ كرە­ديتتىك تەحنولوگياسى بويىنشا جۇر­گىزىلەدى. بۇل ماقساتتا بارلىق  ماماندىق بويىنشا (85 باكالاۆر, 63 ماگيستراتۋرا جانە 14 PhD دوكتورانتۋراسى) ءمودۋلدى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى دايىندالىپ, ءبىلىم الۋشىلاردىڭ قاجەتتى ءبىلىم الۋىنا, يكەمدىلىگىنە, بىلىكتىلىگىنە جانە قۇزىرەتتىلىگىنە قۇرىلعان.  سونىمەن قاتار, ۋني­ۆەر­سيتەتىمىزدە 2014-2015 وقۋ جىلى­نان باستاپ دۋالدى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى بويىنشا وقۋ ءۇردىسى ۇيىمداستىرىلعان. قازىرگى تاڭدا 5 باكالاۆر ماماندىعى  دۋالدى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىمەن وقىتىلۋدا. ستراتەگيالىق جوسپارعا  سايكەس,  2020 جىلعا دەيىن دۋالدى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىمەن وقىتىلاتىن ماماندىقتار سانىن 20-عا جەتكىزۋ كوزدەلگەن.  
ەلباسى ماقالاسىندا «تابىستى بولۋدىڭ ەڭ ىرگەلى, باستى فاكتورى ءبىلىم ەكەنىن اركىم تەرەڭ ءتۇسىنۋى كەرەك. جاستارىمىز باسىمدىق بەرەتىن مەجەلەردىڭ قاتارىندا ءبىلىم ءاردايىم ءبىرىنشى ورىندا تۇرۋى شارت. سەبەبى, قۇندىلىقتار جۇيەسىندە ءبىلىمدى بارىنەن بيىك قوياتىن ۇلت قانا تابىسقا جەتە­دى», دەپ  اتاپ ايتتى. تىم تەرەڭ­نەن تامىر تارتقان قازاق ءتىلىن بىر­تىندەپ لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ, اعىل­شىن ءتىلىن جاپپاي جانە جەدەل ۇيرەنۋ  − جاھاندىق الەمگە ەر­كىن كىرىگىپ, جۇمىس ىستەۋدىڭ باس­تى شارتى ەكەندىگىن جەتكىزدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ العا  قويعان ماسەلەلەرىنە سايكەس, 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان ءبىلىمدى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ستراتەگيالىق باسىمدىقتاردى انىقتايدى. باعدارلاما جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە وقۋشىلارعا كوپتىلدى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا پەداگوگتاردىڭ نازارىن اۋدارتادى. كوپتىلدىلىك بىرنەشە شەت ءتىلىن مەڭگەرىپ قانا قويماي, كوپتىلدى قۇزىرەتتىلىككە يە مادەنيەتتى تۇلعانىڭ قالىپتاسۋىنىڭ نەگىزى رەتىندە قاراستىرىلادى. م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ-دا باكالا­ۆريات ماماندىقتارى بويىنشا ءبىلىم الاتىن ستۋدەنتتەر ءۇشىن اعىلشىن تىلىندە پاندەردى وقىتۋ 2005-2006 وقۋ جىلىنان بەرى جۇرگىزىلىپ كەلەدى.  
اعىمداعى وقۋ جىلىندا پان­دەردى شەت تىلىندە وقىتۋ  11 فا­كۋلتەتتە جۇرگىزىلدى جانە پەدا­گوگيكالىق, ينجەنەر-تەحني­كالىق جانە جاراتىلىستانۋ-عىلىمي باعىتتاعى 30 ماماندىق بو­يىنشا 600 ستۋدەنتتى قامتيتىن 70 ارنايى توپ قۇرىلدى. 20 پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردا 2016-2017 وقۋ جى­لىنان باستاپ ءۇش تىلدىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. پان­دەردى اعىلشىن تىلىندە جۇرگىزەتىن وقى­تۋشىلار, تىلدىك دەڭ­گەيىن انىق­تاۋ ماقساتىندا اكا­دە­ميالىق ماسەلەلەر جونىندەگى دە­پار­­تا­مەنتتىڭ  شەت تىلدەرىندە ءبىلىم بە­رۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋدى ۇي­ىم­داس­تىرۋ جانە باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن تەستىلەۋ مەن اڭگىمەلەسۋدەن ءوتىپ, اعىل­شىن تىلىندە ساباق جۇرگىزۋگە رۇقسات الادى. اعىلشىن تىلىندە ساباق جۇرگىزۋگە IELTS, TOEFL سەرتيفيكاتتارى بار نەمەسە Intermediate دەڭگەيىن مەڭگەرگەنى تۋ­رالى سەرتيفيكاتتارى بار وپق جىبەرىلەدى جانە جىلدىق جۇكتە­مە­لەرى 1:2 قاتىناستا ديففەرەنتسيالانادى. 
تىلدىك پاندەر بويىنشا وتاندىق وقۋلىقتار مەن وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەر ازىرلەنۋدە. پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردىڭ بەيىندىك پاندەرى بويىنشا شەت ەل وقۋلىقتارىنا بەيىمدەۋ جۇرگىزىلۋدە. جوعارى مەكتەپ ءۇشىن مەملەكەتتىك جانە اعىلشىن تىلدەرىندە وقۋلىقتار ازىرلەنىپ, اۋدارىلىپ, باسپادان شىعارىلۋدا. 2015-2020 جىلدارعا ارنالعان ءۇش ءتىلدى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ جول كارتاسىندا ء«ۇش ءتىلدى ءبىلىم بەرۋدى ءتيىمدى ەنگىزۋ ءۇشىن پەداگوگيكالىق كادرلاردى دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ» جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. سونىمەن قاتار, ءۇش ءتىلدى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ جول كارتاسى نەگىزىندە جاسالعان جوسپارعا سايكەس ۋنيۆەرسيتەتتە اعىلشىن توپتارىنا ساباق بەرەتىن وپق-نىڭ ساتىلى تۇردە  بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. 
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇس­تىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ پروفەسسور-وقى­تۋ­شىلار قۇرامى بولاشاق جاس ما­مان­داردى دايىنداۋدا جاستاردى تاربيەلەپ, ء بىلىم بەرۋدە اتقارىپ جاتقان ەڭبەكتەرى وراسان زور. ۇستازدارىمىزدىڭ ايانباي ەڭبەك ەتۋىنىڭ ارقاسىندا, ۋنيۆەرسيتەت تۇلەكتەرى قازاقستاننىڭ  بارلىق ايماقتارىندا ەڭبەك ەتىپ كەلەدى جانە ۇلكەن سۇرانىستارعا يە. ەلباسى ماڭگىلىك ەلگە باس­تايتىن, ابىرويلى ءارى مارتەبەلى جولدى جالعاستىراتىن جاستارعا, زور سەنىم ارتىپ وتىر. ويتكەنى, وتانىمىزدىڭ بولاشاعىن باياندى ەتىپ, اعا بۋىن سالىپ كەتكەن سارا جولدى جالعاستىراتىن – جاس­تار! سوندىقتان, الەمنىڭ دامىعان ەلدەر قاتارىنا ەنۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتىپ, قازاق ەلىن تورتكۇل دۇنيەگە تانىتۋ – تىكەلەي جاستاردىڭ قولىندا. جاس بۋىن وكىلدەرىنە ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالار ءساتتى جۇزەگە اسۋدا. سوڭعى جىلدارى جوعارى ءبىلىم الۋعا بەرىلەتىن گرانتتار سانى ۇلعايتىلىپ, مەملەكەتتىك «بو­لاشاق» باعدارلاماسى اياسىندا جاس قازاق­ستاندىقتار الەمنىڭ تاڭداۋلى وقۋ ورىندارىندا وزىق ءبىلىم الۋدا. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋشى دا, جەمىسىن كو­رۋشى دە –  جاستار. سوندىقتان, جاس­تار وزدەرىنە ارتىلىپ جاتقان سە­نىمدى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن اق­تاۋعا مىندەتتى. ەلباسىنىڭ جاس­تار ساياساتىنىڭ  دامۋىن ناق­تى­لاي تۇسكەنى – جاستارعا ۇلكەن سەنىم ارتقانى دەپ قابىل­داي­مىز. مەرەيلى ىستەردىڭ بەرەكەلى باستاۋى بەلگىلەنگەن تاريحي قۇجاتتا ۇلتتىق يدەيانىڭ تۇعىرى ايقىندالىپ, قازاق ءتىلىنىڭ ماڭگىلىك ءتىل ەكەندىگى ايتىلدى. ءدال وسى «ماڭگىلىك ەل» ۇعىمى ۇلتتى ۇيىستىرىپ, بولاشاققا بەت العان باعدارىمىزدىڭ دۇرىستىعىنا كەپىل بولا الادى. 

قانات بايبولوۆ,
 م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ-ءدىڭ  وقۋ ءىسى جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ءىسى جونىندەگى پرورەكتورى