كونفەرەنتسيانىڭ باسىندا, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تاريحىندا اسا ماڭىزدى ورىن الاتىن, قاي ەلدە بولساق تا ەلدىك مارتەبەمىزدى ايعاقتاپ وتىراتىن مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىزگە بيىل 25 جىل تولىپ وتىرعانىن جانە وسىنداي تاريحى بار رامىزدەردىڭ اراسىندا ەلتاڭبانىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, بۇگىنگى جيىننىڭ ماقساتى مەن ماڭىزى تۋرالى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى ديحان قامزابەك ۇلى قىسقاشا تانىستىردى.
كەلەسى كەزەكتە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ كونفەرەنتسياعا جينالعان قوناقتاردى قۇتتىقتاپ, بۇگىنگى كۇنى وتكەلى وتىرعان وتە ماڭىزدى ءىس-شارانى جاريالادى. وسىدان سوڭ ءبىلىم ورداسىندا جاڭا ستاندارتتاعى ەلتاڭبانىڭ تۇساۋى كەسىلدى. ەلتاڭبا اۆتورىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇرىنعىعا قاراعاندا جاڭا ۇلگىدەگى ەلتاڭبانىڭ نەگىزگى قۇندىلىقتارى وزگەرمەگەن. جاڭادان قابىلدانعان ستاندارتتىڭ ەرەكشەلىگى – ىشىندەگى كوپتەگەن دەتالدارعا ءوزىنىڭ اتاۋلارى بەرىلىپ, ونىڭ تاريحى مەن ماعىناسى, داستۇرلىك سيپاتتاماسى كورىنىس تاپقان جانە دايىنداۋ كەزىندە اۆتور قازىرگى تەحنولوگيا جۇيەسىنە سۇيەنگەن.
«بۇل – تاريحي ءسات. جاڭا ستاندارتتاعى ەلتاڭبانىڭ ءبىرىنشى ءساتىن كورىپ وتىرمىز. مەملەكەتتىك رامىزدەر – ەلدىك سالتانات نىشانى. ونىڭ ىشىندە ەلتاڭبا ەل مەرەيىن اسقاقتاتاتىن بويتۇمار دەپ ايتار ەدىم. ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆ: «جاڭعىرۋ جولىندا بابالاردان ميراس بولىپ, قانىمىزعا سىڭگەن, بۇگىندە تامىرىمىزدا بۇلكىلدەپ جاتقان ىزگى قاسيەتتەردى قايتا تۇلەتۋىمىز كەرەك», دەگەن ەدى. بۇگىندە ۇلتتىق سانا بىرەگەيلىگى, ەلدىك ءداستۇر, ت.ب. ءبارى دە ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنا اينالىپ وتىر. ەلتاڭبا تاريحى – ۇلت تاريحى, ەل شەجىرەسى. ونىڭ نەگىزى مەن مازمۇنى, بەينەسى مەن ەستەتيكاسى عىلىمي-زەرتتەۋدى تالاپ ەتەدى. ەلىنە قالتقىسىز قىزمەت ەتكەن جانداربەك مالىبەكوۆ مىرزاعا العىسىمىز شەكسىز. ءوز قاسيەتىمەن, جيعان بىلىمىمەن ستۋدەنتتەرىمىزگە ساپالى ءدارىس بەرىپ ءجۇر دەپ سەنىممەن ايتا الامىن», – دەدى ءوز سوزىندە ەۇۋ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ.
سالتاناتتى شاراعا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى باقىتجان ءابدىرايىم, عالىم سەيىت قاسقاباسوۆ, ساۋلەت ونەرى پروفەسسورى بەكريمجون گلاۋدينوۆ, ارداگەرلەر كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ومىرزاق وزعانباي, سونداي-اق, عالىمنىڭ ستۋدەنتتىك جىلدارىن بىرگە وتكىزگەن كورشىلەس رەسەي, وزبەكستان ەلدەرىنەن كەلگەن دوستارى قاتىستى.
سونىمەن قاتار, سالتاناتتى كەشتە جانداربەك مالىبەكوۆتىڭ «قازاقستان ەلتاڭباسى» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. بۇل كىتاپتا جاڭا ستاندارت ۇلگىسى مەن پارامەترلەرى تۋرالى مول اقپاراتتار قامتىلعان.
جۇرتشىلىقتىڭ ەرەكشە نازارىن اۋدارعان پروفەسسور س.نەگيموۆ بايانداماسىندا «دۇلدۇلدەر, دارابوزدار قازاق ەلىندە جەتكىلىكتى, سونىڭ بىرەگەيى – جانداربەك مالىبەكوۆ. ول قازىرگى قازاق ەلىندەگى زيالىنىڭ زيالىسى, قاراپايىمنىڭ قاراپايىمى. ەلتاڭباعا ول كىسىنىڭ ءوزى «ول – مەملەكەتتىڭ يدەولوگيالىق كارتاسى», دەپ سيپاتتاما بەرگەن. بۇل ەلتاڭبا ەلتانۋ, مادەنيەتتانۋ, جاراتىلىستانۋ ىلىمدەرىمەن, سونداي-اق حالىقتىڭ, سالت-داستۇرىمەن, ىرىمدارىمەن بايلانىستى. ەلتاڭبادا قازاقتىڭ دۇنيەتانىمىنىڭ ءىرى-ءىرى كورىنىستەرى, قۇبىلىستارى كورىنىس تاپقان. ماسەلەن, ءبىر عانا كيىز ءۇيدى الايىق. ونىڭ بەس مىڭ جىلدىق تاريحى بار. مۇنىڭ ءبارى جانداربەك اعانىڭ كىتابىندا جازىلعان», – دەپ قايراتكەرگە باعاسىن بەردى.
ايان ءابدۋالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
