مۇنايلى ماقاتتىڭ مەرەيى

ماقات – اتىراۋداعى ءوندىرىستى اۋداننىڭ ءبىرى. مۇندا جەتى قات جەر استىنداعى تابيعي بايلىق – مۇناي مەن گازدى ەل كادەسىنە جاراتۋشى مۇنايشىلار شوعىرى قالىپتاسقان. ءتىپتى, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارىندا وسىنداعى دوسسور كەنتى ماڭىنان وندىرىلگەن مۇناي مايدانداعى تانكتەرگە قۇيۋ ءۇشىن تىكەلەي جونەلتىلگەنى دە تاريحتان بەلگىلى. ­ بۇرىن مۇندا مۇناي-گاز ونەركاسىبى مەن تەمىر جول سالاسىنىڭ ەكونوميكانى ورگە سۇيرەيتىن باسىمدىعى بار ەدى. ال قازىر اۋداننىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك احۋا­لىن جاق­سارتۋعا سەپ­تە­سە­تىن سالالاردىڭ قا­­تارىن شا­عىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك تە تو­لىق­تىردى. كەشە ءدال وسى اۋدانعا ارنايى ايالداعان «تاۋەلسىز قازاقستان» پويىز­ىنىڭ شتاب جە­تەكشىسى ءامىرجان الپەيىسوۆ باستاعان سا­لالىق مينيسترلىكتەر مەن ءتۇرلى كو­ميتەتتەردىڭ, ۇلتتىق حولدينگتەردىڭ تاڭ­داۋ­لى وكىلدەرى مەن جەتەكشى ماماندا­رى­نان قۇرالعان توپتى جۇرتشىلىقپەن ءبىر­گە قارسى العان اۋدان اكىمى بەرىكقالي سارسەنعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, ماقاتتا سان الۋان جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا. بىلايشا ايتقاندا, تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا اۋدان تۇرعىندارىنىڭ ەڭسەسى تىكتەلدى. وعان مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلگەن قولداۋ مەن كومەكتىڭ ورازان زور پايداسى تيگەن. سونداي قولداۋدى دا, كومەكتى دە تابيعي اپاتتىڭ سالدارىنان باسپاناسى ب ۇلىنگەن تۇرعىندار انىق سەزىندى. ولارعا ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ قولداۋىمەن جاڭا تۇرعىن ۇيلەر سالىنىپ بەرىلدى. جاس ماماندار دا باسپانامەن قامتىلۋدا. – كەڭ جازيرالى دالامىزدى باياندى مەكەنىنە اينالدىرعان كوپ ەتنوستى ەلىمىزدە تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا بەكەم بىرلىگى مەن ىرىستى ىنتىماعىنا سىزات ءتۇس­پەدى. بۇعان جاھاننىڭ بارشا جۇر­تى قىزىعىپ قارايدى. قاراشاڭىراق – قازاقستانىمىزداعى وركەندى ءوز­­­­­­گە­­رىس­تەرگە, ءتۇتىنى ءتۇزۋ تىنىشتىققا قى­­­­ز­­­عانا قارايتىندار دا بار. ءبىز ءۇشىن ەڭ باس­­­­تىسى – ەلىمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى, ىن­تى­­­­­ماعىمىزدىڭ بەكەمدەلە ءتۇسۋى, – دەدى «ءتا­ۋ­ەلسىز قازاقستان» پويىزىنىڭ شتاب جە­­تەكشىسى ءامىرجان الپەيىسوۆ. شىن مانىندە, بۇل پويىزدىڭ كەلۋىنە اۋدان تۇرعىندارى قىزىعۋشىلىق تانىتتى. بىلىكتى دارىگەرلەر اۋداندىق اۋرۋحانادا ءتۇرلى سىرقاتى بار تۇر­عىنداردىڭ تالاپ-تىلەگىن ءجىتى تىڭداپ, ءوز كەڭەستەرىن بەردى. ءبىرى جۇرەگىن تىڭ­دات­تى, ەندى ءبىرى قان قىسىمىن ولشەتتى. كوز جانارىن كورسەتكەندەر دە بار. ءدا­­­رىگەرلەر الدىنا كەلگەن تۇر­عىن­دار­­­دىڭ بارلىعىنا مەديتسينالىق كو­­مە­گىن كورسەتتى. دۇرىس تاماق­تانۋ مەن تى­نىعۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن دا تۇر­­عىن­دارعا ءتۇسىندىردى. ماسەلەن, سە­رىك­­باي ساقتاعانوۆ پويىز قۇرامىمەن كەل­گەن جو­عارى ساناتتى كارديولوگتىڭ كە­ڭە­سى­مەن جۇرەگىنە ەم-دوم جاساۋدىڭ جو­لىن بىلگەنىنە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. سول سەكىلدى كاسىپكەر سالامات قۋانىشەۆ «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالا­تا­سىنىڭ وكىلدەرىنەن كاسىپكەرلىكتى ودان ءارى كەڭەيتۋ ءۇشىن كورسەتىلەتىن قول­داۋدىڭ جاي-جاپسارىنا قانىقتى. – تاۋبە دەپ ايتالىق, ەلىمىز ءۇشىن بيىلعى جىلدىڭ ماڭىزى ايرىقشا. ويتكەنى, جاقىندا تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتەمىز. بۇل مەرەيتويعا ەلىمىز ۇلكەن جەتىستىكپەن جەتىپ وتىر. ەلىمىز وركەندەدى, وتاندىق ونىمدەرىمىز شىعارىلىپ جاتىر. كاسىپ­كەرلەر دە ەلگە قىزمەت ەتۋدى ۇيرەندى. دەگەن­مەن, ماسەلەنىڭ ءبارى بىردەن شەشىمىن تابا قويمايدى. كەيدە الدەبىر ماسەلە ءۇشىن وبلىسقا, ءتىپتى استاناعا دەيىن بارۋدىڭ قاجەتتىگى تۋىنداپ جاتادى. ادام بولعان سوڭ سىرقاتتانباي تۇرا ما؟ كەي سىرقات جاندار جانىنا شيپا ىزدەپ استانا, الماتى سەكىلدى ءىرى قالالارداعى ءبى­لىكتى دارىگەرلەرگە بارۋىنا مۇمكىندىگى بو­­لا بەرمەيدى. ال بۇگىن اۋدانىمىزعا كا­­س­ىبي دارىگەرلەر دە, ءتۇرلى سالانىڭ جە­تەك­شى وكىلدەرى دە كەلىپ, قابىلداۋ ءجۇر­گىز­دى. بۇل – ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قۋانىش, – دەيدى اۋ­داندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ءسابيت قالەنوۆ. ءيا, ماقات اۋدانىنىڭ تۇر­عىن­دا­رى «تاۋەلسىز قازاقستان» پويىز­ىنىڭ وكىلدەرىنەن «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كار­تاسى-2020», «جاستار تاجىريبەسى», «25 جىل­دىڭ بەلەستەرى» جانە مەملەكەتتىك قىز­مەتتەر ۇسىنۋ ماسەلەلەرى بويىنشا اقىل-كەڭەس الدى. جولداسبەك شوپەعۇل, «ەگەمەن قازاقستان» اتىراۋ وبلىسى