قازاق كينوسى: سەرپىلىس پەن سىلكىنىس

اڭگىمەمىزدى تاۋەلسىزدىك جىل­دارى­نان بەرى قازاق كينوسىندا قانداي جا­ڭا­لىقتار بولىپ جاتىر, كوڭىل كونشىتەرلىك جەتىستىكتەرى نەدە, حالىقارالىق فەستيۆالدەردە جۇلدەگە يە بولعان تۋىن­دى­لار تۋرالى نە ايتۋعا بولادى, ت.ت. سول سياقتى كينو توڭىرەگىندەگى ويلار مەن تولعانىستاردان باستاساق. كەشەگى كوز الدىمىزدا وتكەن كينو تاريحىنا ءجۇ­گىن­سەك, ونىڭ مادەني-يدەولوگيالىق كۇرەس­تە­گى ورنى ەرەكشە بولعانىن كورەمىز. بۇل باعىت بۇگىندە وزگەرگەن جوق, ويتكەنى حالىقتىڭ ساناسىن ءۇي تورىندەگى تەلە­ەك­ران بيلەپ تۇر. ياعني, تەلەەكران مادە­نيەت مايدانىنداعى جويقىن قارۋعا اينالعان. ا.كۋراساۆانىڭ «راسەمون» ءفيلمى امەريكادا «وسكار» سىيلى­عى­مەن ماراپاتتالدى. سوندا ەكىنشى ءدۇ­نيە­جۇزىلىك سوعىستا كۇيرەي جەڭىلگەن جا­پون­داردىڭ ابدەن تاپتالىپ, جانشىلعان ەڭسەسى ءاپ-ساتتە جوعارى كوتەرىلىپ شىعا كەلگەنىن الەم جۇرتشىلىعى تاڭدانا تا­ماشالادى. سونىمەن جاپون رۋحى قايتا ۇشتالىپ, ەلدىك سيمفونيا سالتانات قۇر­دى. بۇل وزدەرىنىڭ ۇلتتىق يدەياسى ءۇشىن كۇرەسكەن حالىقتىڭ ناعىز جاۋىنگەرلىك بەينەسى تانىلعان ۇلكەن بايگە ەدى. بۇگىندە سول الەمدىك الامان بايگە بۇ­رىن­عىسىنان دا قىزا تۇسپەسە, ءبىر كەم دە تومەندەگەن جوق. وعان قازاق كينوسى دا تاڭداۋلى دۇنيەلەرىن قوسۋدا. ارينە, بىزدە «وسكار» سىيلىعىن العان يتاليان­دىق فەلليني, امەريكاندىق كەۆين كوستنەر سەكىلدى تۇلعالار ءالى تۋا قويعان جوق. الايدا, 65 ءفيلمنىڭ ىشىنەن تاڭ­دال­عان 9 تۋىندىنىڭ ءبىرى قازاق ءفيلمى بولۋى كەلەشەكتە ويلانتاتىن نارسە, ءبىزدىڭ رەجيسسەرلەردىڭ دە قولىنان جاقسى كينو ءتۇسىرۋ كەلەتىنىن دالەل­دەي­تىن بىردەن-ءبىر جوبا. «قازاقفيلم» كي­نو­ستۋدياسىنا مەملەكەت باسشىسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ اتباسىن تىرەپ, كەيبىر جوبالارعا قولداۋ كورسەتۋى ۇلت­تىق ونەر سالاسىنىڭ بولاشاعىنا سەنىم ارتقىزادى. وتكەن جىل جەمىستى باس­تال­دى. «قازاقفيلم» كينوستۋدياسى حا­لىق­قا «ءسىز كىمسىز, كا مىرزا!» اتتى شىتىرمان وقيعالى ءفيلمدى تارتۋ ەتتى. قازاق ۇلتتىق كينو ونەرى تاريحىندا جوعارى باعاعا يە «ءترانسسىبىر ەكسپرەسى», «اتاماننىڭ اقىرى» كينولەنتالارى ارقىلى تانىمال اكتەر, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ءاسانالى ءاشىموۆتىڭ ءرولى كوپشىلىككە چەكيست قاسىمحان شادياروۆ بەينەسىمەن ەرەكشەلەنسە, تايلاندتا تۇراتىن سول ەگدە تارتقان اگەنتتى اكتەر جاڭا تۋىندىدا قايتا تىرىلتەدى. بانگكوك تۇرمەسىندەگى كوپ جىلداردان سوڭ ول قازاقستانعا قايتىپ ورالادى. كەزدەيسوق ساپارلاس بولعان يگوردى قۇتقارۋ ءۇشىن ايلالى قىلمىسكەرلەردىڭ قۇرعان تور­لا­رىنان امان شىعىپ, شەتەلدىك ناركو­با­رونداردى قۇرىقتايدى. «اتاماننىڭ اقى­رىندا» كورەرمەننىڭ سۇيىسپەن­شى­لى­گى­نە بولەنگەن قاسىمحان ءوزىنىڭ ەگدە تارت­قانىنا قاراماستان, شىم-شىتىرىق وقي­عا­لاردا جۇرتتى باتىلدىعىمەن باۋرايدى. شاكەن ايمانوۆ اتىنداعى «قازاق­فيلم» اق مەن «مەدەتفيلم» كينو­ستۋ­دياسى تۇسىرگەن «افالي­نا­نىڭ قارعۋى» ءفيلمى تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تۇعىرىن تۇقىرتار جات پيعىلدىڭ قاي-قايسى­سى­نىڭ دا ءتۇبى كۇيرەپ تىناتىنىن سەلكەۋسىز ساناعا سىڭدىرەدى. رەجيسسەر ەلدار ورازباەۆتىڭ ءفيلمى شىنايى وقيعاعا قۇرىلعان. قازاقستان مەن رەسەيدىڭ وفيتسەرلەرى ساۋدا وكىلى ءولىمىنىڭ سەبەبىن ىزدەۋدى باستايدى. قايعىلى وقيعانىڭ اس­تارىندا ساياسي توپتاردىڭ قاقتىعىسى تۇرعانىن اڭعارادى. ەكى ەل پرەزي­دەنت­تەرىنىڭ كاسپي تەڭىزى جاعاسىنداعى كەزدەسۋى بارىسىندا قىلمىستىق توپ ولارعا قاستىق ۇيىمداستىرادى. ەجەلدەن اتا-با­بالار اڭساعان تاۋەلسىزدىك باقىتى باي­تاق ەلدىڭ باسىنا وڭاي قونا سال­ما­عانىن سالماقتار رۋحاني دۇنيەلەردىڭ ارقايسىسى ايرىقشا سارالانۋى كەرەك دەسەك, الەم جۇرتشىلىعى كوز تىككەن ءزاۋ­لىم شاھار تىنىسى, باسقا رەسپۋب­لي­كالارعا قاراعاندا, قازاق ەلىنىڭ باتىل ءىس-قادامدارى فيلم يدەياسىنان ايقىن كورىنىس تاپقان. ارينە, ول تىكەلەي ەلوردا تاريحىنا قۇرىلماعانىمەن, ودان قا­لانىڭ كۇن سايىن كوركەيگەن اسەم كەلبەتىن كورىپ, كوكىرەكتى جۇپار لەپ تولتى­را­دى. ماسەلەن, رەسەي مەن تۇركيا فيلم­دەرى­نىڭ قاي-قايسىسىنىڭ دا دارىپتەيتىن يدەياسى نەگىزىنەن سول ەلدىڭ ۇلتتىق برەندىنە اينالعان ارحيتەكتۋرالىق جاۋھار­لا­رىمەن ۇشتاسىپ جاتۋى تەگىن ەمەس. تۇرىكتەردىڭ ءوز فيلمدەرىندە اسپالى كو­پىرلەرىن اسپەتتەۋدەن جالىقپاۋى نەلىكتەن دەپ ويلايسىز؟ اشىعىندا, في­لم ءدال سول نىساندى نىساناعا الما­عان­مەن, وسىنداي رەجيسسەرلىك شەشىمدە ءوز­گەگە بايلىعىن باعالاتۋ مۇمكىندىگى جات­قاندىعى جوققا شىعارىلمايدى. ال ورىس كينەماتوگرافيستەرى قاراعايلى نۋ ورمانىنا ورالماي, وي ايتپايدى. كو­رەر­مەندى تابيعاتتىڭ عاجاپ كورىنىستەرى باۋراپ اكەتەدى. سول سەكىلدى «افالي­نا­نىڭ قارعۋىندا» ەسىلدىڭ تولقىندارى­مەن تەر­بەلتىپ, استانامەن اسقاقتاتاتىن تۇستار بار. وسىعان دەيىن قازاق كينو­لا­رى جۇپىنى اۋىلدىڭ تۇرالاعان تۇر­مى­سىن, جاپانداعى جالعىز جۇدەۋ-جاداۋ كيىز ءۇيىن كورسەتۋدەن ارىگە اسا الماي جاتادى دەگەن سىني-ەسكەرتپەلەردى دە نەگىزسىز دەپ ايتا المايمىز. كەلەڭسىز­دىك­پەن كۇرەسۋدىڭ, ارينە, ءتۇرلى امالى بار, بىراق تىرشىلىكتىڭ تەك كولەڭكەلى تۇس­تا­رىن تۇزدىق ەتە بەرگەننەن بەرەكەلى ەل بولامىز با؟ جاستارى ىشكىلىكتەن كوز اشپايتىن شالعايداعى اۋىلدىڭ قارا­بايىر تۇرمىس شىندىعىن بوياماسىز جەت­كىزۋگە تىرىسقان ءفيلمدى كورەرمەن ءبىر-ەكى تاماشالاعاننان سوڭ, قايتا وعان جۇرتتىڭ ىقىلاسى اۋا قويۋى ەكىتالاي. «التىن ادام», «مىڭ بالا», «ا-عا ورالۋ» (رەجيسسەرلەرى ت.بەكمامبەتوۆ, ە.كون­چالوۆسكي) فيلمدەرى قازاق ەلىن كور­مەگەن, بىلمەگەن جۇرتتىڭ قيالىن­داعى ەسكى قيسىندى قيىپ تۇسەدى. وسى تۇستا قازاق كينوسىنداعى ۇلتتىق بەت-بەينە قاي دەڭگەيدە كورىنىس تابۋدا دەگەن ساۋالدىڭ قويىلۋى زاڭدى. وعان وتكەن جىلى تۇساۋى كەسىلگەن «ءبىرجان سال» (رەجيسسەرى د.جولجاقسىنوۆ, ر.الپيەۆ) ءفيلمىن مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. حالىق ءانشىسى ءارى كومپوزيتور ءبىرجان قوجاعۇل ۇلى ءومىرىنىڭ درامالىق كەزەڭى باياندالاتىن كينولەنتادا ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردىڭ اسقاق يىرىمدەرى سۋرەتتەلەدى. ءحىح عاسىردىڭ اياعىنداعى حالقىمىز­دىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى, سالت-ءداستۇرى شى­نايى ورنەكتەلىپ, ءداۋىر ءۇنىن بەدەرلەۋگە اۆتورلاردىڭ جان-جاقتى دايىندىقپەن كەلگەندىگىن كورسەتەدى. تاعى ءبىر ايتۋلى كينوتۋىندىنىڭ ءبىرى «جاڭگىر» تاريحي دراماسى (رەجيسسەرى ر.ورىنباساروۆا). رەسەي يمپەراتورى الەكساندر ءى قازاسى جايىنداعى اقپارات قاندى وقيعالارعا تۇرتكى بولىپ, حالىقتىڭ ساناسىنداعى ماڭگىلىك پاتشالىق بيلىك دەگەن ۇعىمدى تۇپكىلىكتى جويدى. وسىناۋ قاندى وقيعالاردى ءوز كوزىمەن كورگەن جاڭگىر پەتەربورعا ورىس پاتشاسىمەن كەزدەسۋ ءۇشىن اتتانادى. وردانى باسقارۋ 24 جاستاعى بوزبالانىڭ قولىنان كەلە مە, جوق پا دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابى بولاشاق ەنشىسىنە قالدىرىلادى. حاننىڭ پەتەر­بورعا ساپارى بۇكىل حالىقتىڭ ومىرىنە ەلەۋلى وزگەرىستەر اكەلەدى. ۇلتتىق بوياۋ­دى قاپىسىز بەدەرلەگەن «قوش بول, گۇل­سارى» ءفيلمىنىڭ (رەجيسسەرى ا.ءامىر­قۇلوۆ) V «ەۋرازيا» حالىقارالىق كينوفەستيۆالىندە باس جۇلدەگە يە بولۋى وسى ۇدەدەن كورىنىپ, 50-ءشى جىلدار وقيعاسىن تۇشىمدى تۇسىرۋىندە. كولحوزشى كوممۋنيست تاناباي مەن ونىڭ اسىل تۇقىمدى سەرىگى گۇلسارى باستان كەشكەن تاعدىر تالكەگىن كورەرمەننىڭ اسەرلەنبەي تاما­شالاۋى مۇمكىن ەمەس. تاۋەلسىزدىك كۇن­پاراعىنا وزگەشە سەر­پىلىسىمەن قوسىلعان تۋىندىلار قاتا­رىندا «بالالىق شا­عىم­نىڭ اسپانى» (رەجيسسەرى ر.ءابدىراش) اتتى جاڭا كوركەم فيلم دە بار. ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ شى­عار­مالارىنىڭ جەلىسى بويىنشا ش.ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» كينو­ستۋ­دياسىندا ءتۇسى­رىل­گەن كينولەنتا ەل­با­سىنىڭ بالالىق كەزىنەن باستاپ, ازا­ماتتىق جاسقا جەتكەنگە دەيىنگى ارالى­عىن قامتيدى. وتە جوعارى شىعار­ما­شى­لىق جانە تەح­ني­كا­لىق دەڭگەيدە ءتۇسىرىل­گەن ءفيلمدى كورەر­مەن ءبىر دەممەن كورىپ, وقيعانىڭ سوڭىنا جەتكەنىن سەزبەۋى بوياۋى قانىق بەينەلەر مەن قازاق اۋىل­دا­رىنىڭ سان-الۋان قىر­لارىن قامتي­تىن جان-جاقتىلىعىنان دەپ تۇيىندەلدى. ارينە, كورەرمەنگە ەشكىم ءوزىنىڭ تالاپ-تىلەگىن كۇشتەپ قابىل­داتا المايدى. دەي تۇرعانمەن دە بۇل ءفيلمدى كينوەنتسيك­لو­پەديا دەپ ءتۇيىن­دە­تەر دەرەكتەر جەتكىلىكتى. ودان سول كە­زەڭدەگى ەل تىنىسىن, ۇلتتىق سالت-ءداس­تۇردى, وي-اڭساردى, توتا­لي­تارلىق جۇيە مەن ستاليندىك زۇلمات­تىڭ قاندى شەڭ­گەلىنە كەزىككەن قانشاما ۇلت وكىلدەرىنىڭ قازاق توپىراعىنا جەر اۋدارىپ كەلگەندەگى مۇراتىن ايقىن سەزەمىز. كادر سىر­تىنان ەلباسى كىتاپ­تا­رى­نان وقىلاتىن ۇزىندىلەر ارقىلى پاراساتتى وي-تول­عام­دار ادام جانىن تەبىرەنتپەي قويمايدى. ءالجان انانىڭ كەرەمەت ءتۇس كورۋى, ءتۇ­سىندە تەرەڭ تەڭىزدىڭ ءتۇ­بىنەن كۇمىس­تەل­گەن ۇزىن مىلتىق تاۋىپ الۋى, ونى ساۋە­گەي ءتۇس جورۋشى­نىڭ: «ۇلدى بولاسىڭ, بالاڭنىڭ ءومىرى ۇزاق, بىراق كۇرەسكە تولى بولادى» دەپ بولجاۋى, ارادا كوپ ۋاقىت وتپەي ءالجان انانىڭ اياعى اۋىر­لاپ, دۇنيەگە ۇل اكەلۋى, ءاربىر وقيعا مەن سيۋجەت كوركەم تۋىندىعا لايىق بەينەلى تۇجىرىم­دار­مەن تياناقتالادى. ءبىر جا­عى­نان قاراپ وتىرىپ, حالقىمىزدىڭ تۇر­مىس-سالتى­نان كورسەتە الماي جۇرگەن كوپ كەمشىلىگىمىزدى وسى فيلم تول­تى­رىپ بەرگەندەي اسەر تۇيگىزەدى. ماسەلەن, حالىقتىڭ تۇ­ساۋ­كەسۋ, توقىمقاعار, جەتى اتانى تۇگەن­دەۋ, باتا بەرۋ, ات ۇيرەتۋ, يت جۇگىرتۋ, قۇس سالۋ, بايگەگە ءتۇسۋ, قىز قۋ, كوكپار تارتۋ, قازاقشا كۇرەس سىندى تولىپ جاتقان ىقىلىم زاماننان بەرى ساباقتاستىعى ۇزىلمەگەن سانسىز قازى­نا­سى ءبىر تۋىن­دىعا تۇشىمدى ورنىققاندا, كوز الدى­ڭىزعا قازاقتىڭ ەتنوگرافيالىق مۇراسى كەلەدى. قازاق ۇلتتىق وپەرا ونە­رىندەگى بۇلبۇل اۋەزدى ءانشىمىز بيبىگۇل تولە­گە­نوۆانىڭ بەينەلەۋىندەگى مىرزا­با­لا وب­رازى اقجاۋلىقتى انالارى­مىز­دىڭ كور­كەم بەينەسىن تولىقتىرا ءتۇس­كە­نىن وسى­دان بۇرىن دا جازعانىمىزبەن, بۇل دالا اجەلەرىنىڭ بويىنداعى دانا­لىق پەن پاراساتتىلىقتى اسپەتتەيتىن تۇلعا رەتىندە ويىمىزدا قالعانىن قاي­تا­لاپ جاتىرمىز. وسىنداي مىسال­دار­مەن قا­زاق كينو ونەرى قاشاندا ءوزىنىڭ ءتول تا­مى­رىنان اجىراماي, ۇلتتىق قا­لىبىن ساق­تاپ قالا بەرەتىنىنە نىق سەنىممەن كوز جەتكىزەمىز. جاڭا عاسىردىڭ مادەني-يدەولو­گيالىق مايدانىندا ۇلتتىق كينو ءالى-اق ەڭسە تىكتەپ, الەمدىك دودادا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ اتىن بيىكتەن كورسەتەرىنە ءۇمىت ارتاسىز. سەبەبى, 20 جىلداعى ونەر سوقپاعى سول مۇراتقا جاقىنداتقان تالاي تۋىندىنى حالقىمەن قاۋىشتىردى. ءحىىى عاسىرداعى وقيعالاردى – بيلىك ءۇشىن تالاسقان تۇركى حاندىعىنىڭ موڭ­عول شاپقىنشىلىعىنا تاپ بولعانىن بايان­دايتىن ا.امىرقۇلوۆتىڭ 1991 جىلى دۇنيەگە كەلگەن «وتىراردىڭ كۇي­رەۋى» تاريحي دراماسىنان باستاپ, بۇگىن­گى تريللەر فيلمدەرگە دەيىنگى دۇنيەلەر تىنىسىنان ەڭ الدىمەن, ەگەمەندىك پەن ەلدىكتىڭ ەرەكشە يىرىمدەرىن كورۋدىڭ ءوزى ۇلتتىق كينو توڭىرەگىندەگى ەسكى ءۇندى جاڭارتاتىن كەز كەلگەنىن اڭعارتادى. س.ءجۇنىسوۆتىڭ «تاۋ جولى» اتتى پوۆەسى نەگىزىندە تۇسىرىلگەن «زامان-اي» مەلو­درا­ماسى (رەجيسسەرى ب.شمانوۆ) سوناۋ 30-شى جىلدار كەزەڭىنەن سەزىمدى ەلجىرەتەر سىر اقتاراتىن, تۋعان جەرگە دەگەن وتانشىلدىق نامىستى جانيتىن, بيىك وردەن قۇلاي سارقىراپ, قۇلاقتان ءۇنى كەتپەيتىن تاريح جاڭعىرىعى ىسپەتتى دەسەك, ءححى عاسىردا قازاق كينوسىنىڭ زاماناۋي تەح­نولوگيامەن جاب­دىق­تا­لۋىنا باستا­ما­شى بول­عان «كوش­پەن­دىلەر» تاريحي ەپيكالىق لەنتاسى (رەجيسسەرلەرى س.بودروۆ, ت.تەمەنوۆ, ي.پاسسەر) ءحVىىى عاسىردا وتكەن شىنايى تاريحي وقيعا­لار – قازاقتاردىڭ جوڭ­عار باس­قىن­شىلارىنا قار­سى ازاتتىق كۇرەسىن سيپاتتاپ, ابىلقايىر حان, ابىلاي حان, تولە بي, جوڭعار قالدان سەرەن سىندى تا­ريحي تۇلعالاردىڭ ءومىر سۇرگەن كەزە­ڭىن گولليۆۋد كينوگەرلەرىمەن بىرلەسە وتى­رىپ, كوركەم تۇيىندەگەن تۇڭعىش جوبا بو­لىپ تابىلادى. ەركىندىك اڭساعان دالا قى­راندارىنىڭ بەت-بەينەسى مۇنى­مەن تۇگە­سىل­مەي, 2006 جىلى ءابىش كەكىل­باەۆتىڭ «دالا باللادالارى» تسيكلىنداعى «كۇي­شى» پوۆەسىنىڭ جەلىسىمەن تۇسىرىلگەن «كەك» تاريحي دراماسى (رەجيسسەرى د.ماناباي) ماڭعىستاۋ جەرىن مەكەندەگەن ءجاۋمىت پەن اداي رۋلارىنىڭ اراسىنداعى جاۋگەرشىلىكتى بايانداۋ ارقىلى جۇرتتى بىرلىك پەن تاتۋلىقتىڭ تاعىلىمدارىنا تارتادى. تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە تۋعان تىڭ جوبالار مەن يدەيالاردىڭ ءبىر پاراسى ادامدار اراسىنداعى قارىم-قاتىناسقا, جاستار اراسىنداعى ەسىرتكى مەن باسقا دا زياندى ارەكەتتەرگە قۇرىلعان كومەديالار مەن شىم-شىتىرىقتى فيلمدەردەن تۇرادى. «مۇمكىن ەمەس ماحاببات» كومەديالىق مەلودراماسىندا (رەجيسسەرى ءا.قاراقۇلوۆ) اسەم دە سۇيكىمدى بويجەتكەن وزىمەن بىرگە قىزمەت ىستەيتىن ارىپتەسىن كوزگە ىلمەي, عالامتورداعى كەلىستى جىگىتتى ۇناتادى. شىنايى ومىردەن قاشقان ارۋدىڭ عالامتورداعى قيالى بۇگىنگى كوپتەگەن جاستاردىڭ ومىرىنەن الىنعان شىندىققا جاناسادى. «كەش كەلگەن ماحاببات» كومەدياسى دا (رەجيسسەرى ا.ارىم قۇبات, س.قۇرمانبەكوۆ) قۋانىش-مۇڭدارى ورتاق, تۇرمىس-ءتىر­شى­لىك­تەرى ءبىر قاراپايىم ادامدار ءومىر سۇرەتىن شاعىن اۋىلدا وتەدى. فيلمدەگى باستى كەيىپكەر قالتايدىڭ ايەلى قايتىس بولعانىنا ءبىراز ۋاقىت وتكەن, سودان بەرى بىردەن-ءبىر دوسى – سىرعا اتتى سيىرى عانا. وسى ەكەۋىنىڭ اراسىنداعى ديالوگ ار­قىلى ىشتەگى مۇڭ-قۋانىش تارقا­تى­لا­دى. بۇل بۇگىنگى قارتتاردىڭ ومىرلىك ءما­سەلەلەرىن قوزعايدى. ەرتەڭگە ءۇمىتتى ەش­قاشان ۇزۋگە بولمايدى. قارتتىققا قا­راماستان جارقىن قاتىناستاردى ءدارىپ­تەيتىن ليريكالىق ءفيلمدى تاماشالاعان ءار ادامنىڭ كوڭىلى نەبىر وقيعالار يىرىمىنە باتىپ كەتەرى ءسوزسىز. «اكەم ەكەۋمىز» پسيحولوگيالىق دراماسى (رەجيسسەرى د.سالامات) اتا-اناسى اجىراسقاندىق­تان اكە مەن ۇل اراسىنداعى قازىرگى كۇردەلى قاتىناستى بايانداپ, ىشكىلىكتەن زارداپ شەككەن وتباسىنداعى ءسابيدىڭ كوز جاسىن جۇرەك تەبىرەنتەر ارەكەتتەرمەن سۋرەتتەيدى. ءبىر ايتا كەتەتىن نارسە, وسى فيلمدە اكەنىڭ ءرولىن ويناعان باقىت­جان الپەيىسوۆكە V «ەۋرازيا» حالىق­ارا­لىق كينوفەستيۆالىندە ەڭ ۇزدىك ەر ادام ءرولى ءۇشىن جۇلدەسى بەرىلدى. «كۇنا» (رەجيسسەرى ب.ءشارىپ) دراماسى «قازاق­فيلم» كينوستۋدياسىنىڭ سوڭعى 20 جىلداعى ەڭ ەستە قالار, كورەرمەنىن جو­عالت­پايتىن ايتۋلى تۋىندىلارى قاتا­رى­نا جاتادى. باستى كەيىپكەردىڭ ءبىرى شولپان قۇدايدان وزىنە بالا بەرمەۋىن سۇرايدى. ارادا ءبىراز جىلدار وتكەن سوڭ ەكەۋىنىڭ اراسىنداعى قۇمارلىق سەزىم ءسونىپ, ارالارى سۋىيدى. ول ءوزىنىڭ باس­تاپ­قى ويىنان باس تارتىپ, وزگە اق­جاۋلىقتى انالار سەكىلدى پەرزەنت ءسۇيىپ, انالىق باقىتقا كەنەلۋدى ارماندايدى. بىراق كۇنا ارقالاعان بەيباقتىڭ بۇل ويى جۇزەگە اسپاي, كۇيەۋىنىڭ قولىنان قازا تابادى. فيلم ۇزاق بولماعانمەن كورەرمەن ەسىندە ۇزاق ساقتالۋىمەن بيىك تۇرادى. «قالادان كەلگەن قىز» دراماسى دا (رەجيسسەرى ر.ءابدىراش) 60-شى جىل­دار بوزبالاسىنىڭ العاشقى سەزىمىن ءوز­گەشە نازىكتىكپەن جەتكىزەدى. مۇندا جاس­تار­دىڭ سەزىمى دە, كەڭەستىك جۇيە ادام­دارىنىڭ تاعدىرى مەن ارال قاسىرەتى دە قاتار باياندالىپ, كەڭەس كەزەڭىندەگى قا­زاق اۋىلدارىنىڭ بەت-بەينەسى تاۋەلسىز­دىك رۋحىمەن كەسكىندەلەدى. «قىزجىلا­عان» (رەجيسسەرى س.نارىمبەتوۆ), «ۇل­جان» (رەجيسسەرى ف.شلەندورف), «كيللەر» (رەجيسسەرى د.ومىرباەۆ), «سوڭعى دەمالىس» (رەجيسسەرى ءا.قاراقۇلوۆ), «سيقىرلى دەمەۋشى» (رەجيسسەرى ءا.ءسۇ­لەەۆا, س.رايباەۆ), «سترەيندجەر» (رەجيسسەرى ت.سۇلەيمەنوۆ), «فارا» (رەجيسسەرى ا.قارپىقوۆ), «شيزا» (رەجيسسەرى گ.وماروۆا), ت.س.س. تاۋەلسىزدىك تۇسىندا تۋعان دۇنيەلەر ءتول كينونىڭ كوك­جيە­گىنە ءتۇرلى ورنەكپەن كەلىپ قوسىلعانى قۋانىشتى. بىلتىر «ارمان قالا» مە­لودراماسى, «سەكىرىس» ءفيلمى جاستار­دىڭ كوپ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزسا, بيىل «جويۋشى», «ا-عا ورالۋ» فيلمدەرى كورەرمەننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا ءبو­لەنىپ جاتىر. قازاق ۇلتتىق كينو­سى­نىڭ الەمدىك الاماندا ايتارلىقتاي تا­بىستارعا قول جەتكىزەتىن كۇنگەيلى تۇس­تا­رى مۇنان دا شۋاقتى بولا بەرەرىنە كوپشىلىك ءۇمىت ارتادى. قاراشاش توقسانباي.