تاعى دا بالىق تۋرالى

«قولداعى بار بايلىق كورىن­گەننىڭ ۋىسىندا كەتىپ جاتىر». باعالى بەكىرە بالىقتاردى قور­عاۋ ماسەلەسىنە ارنالعان ۇيلەستىرۋ كەڭەسىندە وسىنداي وي ايتىل­دى. راس. سۋ مارجاندارىن زاڭ­سىز اۋلاۋعا قانشا توسقاۋىل قويۋعا تىرىسقانىمىزبەن, با­لىق بارىمتاشىلارىنىڭ ايلا-قۋلىق­تارى تاۋسىلار ەمەس. ال بالىق قورى جىل ساناپ كەمىپ بارادى. جا­يىق وزەنىنىڭ تايىزدانۋى, بالىق قورە­گىنىڭ كەمۋى دە بۇعان سەبەپ. تابيعي فاكتورلاردان بولەك, ادام قولىمەن جاسالعان اياۋسىز­دىقتار تاعى بار. جىل سايىن «بەكىرە» اكتسياسى وتكىزىلەدى. بىراق, بالىق قورعاۋ ينسپەكتسياسىنان – 84, ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنەن 154 قىزمەتكەر وبلىس اۋماعىنداعى جولدار مەن كوشەلەردى قاتاڭ قاداعالاپ جۇرگەننىڭ وزىندە, «ەبىن تاۋىپ ەكى اسايتىندار» ازايار ەمەس. وبلىس پروكۋرورىنىڭ ورىن­باسارى سەرىك شالاباەۆ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بۇل باعىت­تاعى قىزمەتىندە كەمشىلىك كوپ ەكەنى­نە نازار اۋداردى. «جاۋاپتى قۇرىلىمدار ءالى بەلسەندى ەمەس. بالىق اۋلاۋ, ونى وتكىزۋ باقىلاۋدان تىس قالعانىن ايتۋعا ءتيىسپىز. برا­كونەرلەردەن ساتىپ الىنعان بالىق­تارعا زاڭسىز قۇجات جاسالادى. ءبولىن­گەن ليميت اۋقىمىندا زاڭداس­تىرىپ الىپ جاتادى. بۇل پروبلەماعا مەم­لەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى ارا­لاس­قانى ءجون», – دەيدى ول. براكونەرلەردەن تاركىلەن­گەن ءجۇزۋ قۇرالدارىن ساقتاۋ ورنىن بەلگىلەۋ, ايلاق سالۋ جايى ءالى پروب­لەما كۇيىندە تۇر. يساتاي اۋدا­نىنىڭ جانباي, زينەدەن, امان­گەلدى اۋىلدارى اۋماعىنداعى قىل­مىستىق احۋال دا الاڭداتادى. وبلىستىق مامانداندىرىلعان تابيعات قورعاۋ پروكۋرورى ۆلاديمير مالاحوۆتىڭ ايتۋىنشا, بالىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتتەرى تالاپقا ساي بولماي وتىر. وتكەن جىلى وبلىستىق ءىىد بالىق قورىنا قول سۇعۋشىلىققا قارسى كۇرەس ءبولى­مى جانە ورمان شارۋاشىلىعى, جانۋارلار الەمى ينسپەكتسياسىنىڭ جۇمىسىن سارالاۋ بارىسىندا ءبىر­قاتار كەمشىلىكتەر انىقتالىپتى. «سۋ پوليتسياسىندا 36 قىزمەت­كەر بار. بىلتىر 79 قىلمىستىق ءىس سوتقا جولدانىپ, 251 اكىمشى­لىك ءىس قوزعالعان. بۇل ءبولىمنىڭ ءار قىزمەتكەرى جىل بويىنا تەك ەكى قىلمىستىق, جەتى اكىمشىلىك ءىستى عانا اشقان دەگەن ءسوز», – دەدى تابي­عات قورعاۋ پروكۋرورى. سۋ پو­لي­تسياسىنا مەملەكەت تاراپىنان قول­داۋ مەن قامقورلىقتىڭ جاقسى ەكەنىنە قاراماستان, قايتارىم از. وتكەن جىلى ءتورت كيلو قارا ۋىلدىرىق تاركىلەنىپتى, ال كىرىستەر دەپارتامەنتى بيىلدىڭ العاشقى ەكى ايىندا عانا 11 كيلو قارا ۋىل­دىرىقتى اينالىمنان العان. – بالىقشىلار وزدەرىن تولعان­دىرعان ماسەلەلەردى اشىپ ايتۋعا ق ۇلىقسىز. سىني پىكىرلەر كەسىرىن تيگىزەدى دەپ ۇرەيلەنەدى. ءبىزدىڭ باس­تى ماقساتىمىز – بالىق قورىن ساق­تاپ, تابيعات پايدالانۋشىلار­دىڭ جۇ­مىس ىستەۋىنە قولداۋ كورسەتۋ, – دەدى وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ. – براكونەرلىككە قارسى كۇرەستى كۇشەيت­كەن سوڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى جاز­بانى مەنىڭ نازارىما ۇسىندى. «اكىمدىك دۇرىس جولمەن كەلە جا­تىر, باستىسى – نوعاەۆتى جايىق­قا با­­­­تى­­رىپ كەتپەسە بولدى», دەپ جا­زى­ل­­­­عان ەكەن. مۇنداي ۇركىتۋ, قاۋىپ كەل­­­­تىرۋ سەكىلدى پىكىرلەر بولماس ءۇشىن ار­­­نا­يى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگان­دا­رى ءما­­سە­­­لەمەن تەرەڭىرەك اينالىسۋى كەرەك. باعالى بالىق قورىن ساقتاۋ ماق­ساتىندا جاسالىپ جاتقان جۇ­مىس­تىڭ ءبارىن جوققا شىعارۋعا بول­مايدى. قازىر جايىق, قيعاش وزەن­دەرىنىڭ «تاماعىن» ارشۋ جۇمىس­تارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجات­تار جاساقتالىپ جاتىر. شىلدە ايى­نان باستاپ جايىق بويىنداعى 65 شاقى­رىم ارالىق تەرەڭ قازىلادى. ايماق باسشىسى بالىق شارۋا­شىلىعى توڭىرەگىندە قالىپتاس­قان پروبلەمالاردى شەشۋ تەك براكونەرلەردى قۇرىقتاۋدان عانا تۇرمايتىنىن, ولاردى «قورعاۋ­شى» لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ دا انىقتالىپ, جاۋاپقا تارتىلاتىنىن ايتتى. وتكەن جىلى وبلىستا براكونەرلەردەن 21 مىڭ توننا زاڭسىز بالىق تاركىلەنگەن. تابيعاتقا قاستىق جاساعاندارعا 8 ملن تەڭگەدەن استام ايىپپۇل سالىنىپتى. باقىتگۇل باباش, «ەگەمەن قازاقستان» اتىراۋ