ساناۋلى ۋاقىتتان سوڭ قازاقتىڭ ەلورداسىندا شىمىلدىعىن تۇرەتىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنە ازىرلىك جۇمىستارى الدەقاشان باستالىپ كەتكەنى راس. شارانىڭ ۇيىمداستىرىلۋ دەڭگەيى قازاقستاننىڭ الەمدىك ارەناداعى ءيميدجىن ايقىنداي تۇسەتىنىن سەزىنەمىز. وسى جاۋاپكەرشىلىك ىرگەلى دە ىلكىمدى ىستەردىڭ باستاۋىنا جول سالىپ جاتىر. كورمەدەگى ساۋدا پاۆيلوندارى مەن قوناقتاردىڭ جاتىن ورىندارى تولىقتاي دايىن دەسەك, قاتەلەسە قويمايمىز. ويتكەنى, «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى احمەتجان ەسىموۆتىڭ «ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان اتقارىلاتىن شارۋالار اياقتالدى. ەندى قاتىسۋشى مەملەكەتتەر بەلسەندىلىك تانىتسا» دەگەنى ەسىمىزدە.
كورمە بيلەتتەرىنىڭ كاسسالارى استانامەن قاتار, ەلىمىزدىڭ جەر-جەرىندە اشىلۋدا. مادەني شارالارعا دايىندىق بارىسى دا كوڭىل كونشىتەدى. قاۋىپسىزدىك سالاسىندا قولعا الىنعان جۇمىستار ۇدايى نازارىمىزدا. رەتى كەلگەندە ايتالىق...
ۇزىن سونار كەزەك ورىن المايدى
«استانا ەكسپو-2017» ۇلتتىق كومپانياسى قاۋىپسىزدىك دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ءرۇستەم چاكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, كورمەنىڭ كىرەبەرىس بەكەتتەرىندە ورناتىلاتىن تەحنيكالىق قۇرال-جابدىقتار xالىقتى جىلدام ءارى ىڭعايلى وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. «مۇگەدەك ادامدار, جۇكتى جانە بالاسى بار ايەلدەر ءۇشىن ارنايى كىرەبەرىستەر بولادى. ءبىز ول جاعىنان دا ىڭعايلى جاعدايلار جاسايتىن بولامىز. ۇزىن سونار كەزەكتەر بولمايدى دەپ ويلايمىز. سەبەبى, ءبىز الەمدىك تاجىريبەنى جان-جاقتى زەردەلەپ, سونىڭ نەگىزىندە ءتيىستى شارالاردى قولعا الىپ وتىرمىز. وعان سايكەس, ءبىر ادامدى وتكىزۋگە 20-40 سەكۋند كەتۋى ءتيىس. ارينە, دەمالىس پەن مەيرام كۇندەرى كەزەكتەر بولۋى ابدەن مۇمكىن. دەگەنمەن, جۇمىس كۇندەرى ونداي قيىندىقتار تۋىندامايدى. جالپى, كورمە اۋماعىندا شامامەن 20 مىڭ سان الۋان دابىل قاعۋ تەتىكتەرى مەن 2 مىڭنان استام بەينەباقىلاۋ كامەرالارى ورناتىلادى», دەيدى كومپانيا وكىلى. بۇگىندە كورمە اۋماعىنا اكەلۋگە تىيىم سالىنعان زاتتاردىڭ تولىق ءتىزىمى بيلەتتەردى ساتۋ سايتىندا كورسەتىلگەن. «الدىمەن قارۋ-جاراق, سان الۋان زياندى, حيميالىق جانە راديواكتيۆتى زاتتاردى اكەلۋگە تىيىم سالىنعان. ال بالالارعا ارنالعان تاماق ونىمدەرىن اكەلۋ جاعىنان شەكتەۋلەر بولمايدى. الايدا, شىنى شولمەكتەگى ونداي ونىمدەردى كىرگىزۋگە بولمايدى. سوندىقتان پلاستيكالىق ىدىستاردى قولدانۋعا كەڭەس بەرەمىن», دەيدى قاۋىپسىزدىك دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى. وسى ورايدا, ول گادجەتتەر, تەمەكى مەن سىرىڭكەنى اكەلۋگە تىيىم سالىنبايتىنىن جەتكىزدى.9 مىڭ ساقشى تىنىشتىق كۇزەتەدى
حالىقارالىق كورمە اۋماعىندا ەسىل اۋداندىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنىڭ پوليتسيا ءبولىمشەسى قىزمەتىن باستادى. ەكى قاباتتى عيماراتتا ورنالاسقان ءتارتىپ ساقشىلارى ۇجىمىنىڭ جەر استى پاركينگى, سپورت زالى, سونداي-اق, جاتتىعاتىن ارنايى ءتيرى بار. «وسى ءبولىمشەدە كەزەكشى ءبولىم, تەرگەۋ توپتارى, شۇعىل ارەكەت جاساقتارى مەن كريميناليستەر وتىرادى. ولاردىڭ بارلىعى كورمە كەزىندەگى قوعامدىق قاۋىپسىزدىككە جاۋاپ بەرەدى. ال كورمە وتكەننەن كەيىن ءبولىمشەنىڭ قىزمەتكەرلەرى وسى اۋماقتا جانە وعان جاقىن تەرريتوريادا جۇمىستارىن جالعاستىرا بەرەدى», دەيدى استانا قالالىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى امانتاي اۋباكىروۆ. مامانداردىڭ مالىمەتىنشە, كورمە كەزىندە 9000 ءتارتىپ ساقشىسى قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەدى. ولاردىڭ ىشىندە 1500 ادام استانالىق دەپارتامەنتتىڭ ماماندارى بولسا, قالعاندارى باسقا دەپارتامەنتتەردەن جىبەرىلگەن ساقشىلار, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە قاراستى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ كۋرسانتتارى, ۇلتتىق ۇلان مەن كۇزەت قۇرىلىمدارى. پوليتسيا بولىمشەسىنىڭ اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرگەن ءتارتىپ ساقشىلارى ءتىلدى ءبىلۋ دەڭگەيىن دە كورسەتتى. «ءبىز حالىقارالىق شارا اۋماعىندا قىزمەت اتقارۋ ءۇشىن ارنايى اعىلشىن ءتىلى كۋرستارىنان وتكەنبىز. ءۇش اي بويى دايىندالدىق. الدىمەن ادامدارمەن سويلەسۋدى, ودان كەيىن ءماتىندى قاعازعا ءتۇسىرۋدى ۇيرەندىك. سەبەبى, تەرگەۋ بارىسىندا xاتتاما تولتىرىلادى. شەتەلدەن كەلەتىن تۋريستەرمەن اعىلشىن تىلىندە ەركىن سويلەسىپ, ول كىسىلەرمەن جۇمىس جاساۋ بارىسىندا اڭگىمەلەسۋگە ءازىرمىز», دەيدى تەرگەۋشى, اعا لەيتەنانت ايدوس سۇلەيمەنوۆ. استانا قالالىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى امانتاي اۋباكىروۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى ۋاقىتقا دەيىن مىڭعا جۋىق قىزمەتكەر اعىلشىن ءتىلى كۋرستارىنان وتكەن. دەگەنمەن, ولارعا شەت تىلدەرىن بىلەتىن ۆولونتەر ستۋدەنتتەر دە كومەكتەسەتىن بولادى.كەشەندەگى نىساندار قاۋىپسىز
ايتا كەتكەن ءجون, ەكسپو قالاشىعى اۋماعىندا سالىنعان نىساندار قاي جاعىنان دا قاۋىپسىز. «استانا ەكسپو-2017» ۇك جۇرتشىلىقپەن بايلانىس دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى سەرگەي كۋيانوۆتىڭ سوزىنشە, بىرنەشە اي بۇرىن كونسترۋكتسيانىڭ وپىرىلىپ قۇلاۋ سەبەبىن انىقتاۋ بويىنشا ارنايى كوميسسيا جاساقتالعان. وعان قازاقستاننىڭ ەڭ بەدەلدى ۇيىمدارىنان جەتەكشى ماماندار شاقىرىلعان. ولار – الماتىلىق قازاق قۇرىلىس ءجانە ساۋلەت عىلىمي-زەرتتەۋ ءجانە جوبالاۋ ينستيتۋتى مەن قاراعاندىلىق قازاقستان قايتا جاڭارتۋ جانە دامۋ كوپبەيىندى ينستيتۋتى. «كەز كەلگەن جاعدايدا مەردىگەر, ياعني «BI Group» قۇرىلىس كومپانياسى ءوزىنىڭ كەلىسىمشارتتىق مىندەتتەمەلەرى بويىنشا بىزگە قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا تولىقتاي سايكەس كەلەتىن نىساندى تاپسىرۋعا مىندەتتى. وسى وقيعادان كەيىن بارلىق كونسترۋكتسيالاردىڭ بەرىكتىگى بويىنشا قوسىمشا شارالار قابىلدانعانىن ەسكە سالعىم كەلەدى. بۇگىندە بىزدە كەشەننىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كۇمان كەلتىرەتىن ەش سەبەپ جوق», دەيدى س.كۋيانوۆ. ال ەكسپو ۇيىمداستىرۋشىلارى ۇلتتىق كومپانيانىڭ بۇل وقيعادان ەشقانداي شىعىنعا ۇشىراماعاندىعىن ايتادى. اسحات رايقۇل, «ەگەمەن قازاقستان»
