سايلاۋ اشىقتىعى – دەموكراتيا ايعاعى

كەشە استاناداعى «پەكين پالاس سولاكس» وتەلىندە قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى مەن ەلىمىزدىڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ جانە ەقىۇ ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستى­رۋى­مەن «قازاقستانداعى سايلاۋ ۇدەرىستەرى: حالىقارالىق سايلاۋ ستاندارتتارى مەن ەقىۇ مىندەتتەمەلەرى تۇرعى­سىن­داعى شاقىرۋلار جانە پەرسپەكتيۆالار» اتتى ءدوڭ­گە­لەك ۇستەل وتىرىسى وتكىزىلدى. دوڭگەلەك ۇستەل جۇمىسىنا ەقىۇ-نىڭ دەموكراتيالىق ينستيتۋتتار جانە ادام قۇقىقتارى جونىندەگى بيۋروسىنىڭ (دياقب) ساراپشىلارى, ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ساياسي پار­تيا­لاردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇي­ىم­داردىڭ 60-تان استام وكىلى قا­تىستى. وتىرىستىڭ مودەراتورلىق ءتىز­گىنىن ۇستاعان ەقىۇ-نىڭ اس­تا­ناداعى ورتالىعىنىڭ باسشىسى, ەلشى الەكساندر كەلچەۆسكي باس­قو­سۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ءمان بەرە كەلە, جينالعاندارعا قىزىقتى پىكىر الىساتىن جاقسى ءبىر وتىرىس بولادى عوي دەگەن سەنىمدىلىگىن جەت­كىزدى جانە العاشقى ءسوزدى ەلىمىز سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جالپىەۋروپالىق ىنتىماقتاس­تىق دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى, ەرەكشە تاپسىرمالار جونىندەگى ەلشى سەرجان ابدىكارىموۆكە بەردى. ءبىز ەقىۇ/دياقب ميسسيا­سى­نىڭ سايلاۋ ۇدەرىستەرى بارى­سىن­دا­عى جۇمىسىن وڭ باعالايمىز, دەپ ءسوزىن باستاعان ەرجان ورال­باي ۇلى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىل­­دىعىندا ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ حا­لىق­ارالىق ستاندارتتاردىڭ جال­پى جۇرت تانىعان جولىن تاڭداپ, دەموكراتيالىق قاعيداتتاردى ۇس­تانىپ, سول جولدا ۇلتتىق سايلاۋ زاڭنامالارىن جەتىلدىرگەنىن, ال بۇگىنگى باسقوسۋدىڭ ءوزى سونىڭ اي­عاعى بولىپ تابىلاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. سونىمەن بىرگە, مودە­را­تور­­دىڭ دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا اشىق پىكىر بىلدىرۋگە شاقىرعان ويىن دا قولدايتىندىعىن ءبىلدىردى. ەقىۇ/دياقب-نىڭ سايلاۋ ءجو­نىندەگى كەڭەسشىسى الەكساندر شلىك ءاربىر ازاماتتىڭ سايلاۋ جانە سايلانۋ قۇقىقتارىنىڭ شەك­تەل­مەۋى, داۋىس بەرۋدىڭ قۇپيالى­لى­عى, ونى ساناۋ مەن جاريا­لاۋ­دىڭ مولدىرلىگى, ساياسي پارتيا­لار­دىڭ سايلاۋعا قاتىسۋى سياقتى كوپتەگەن ماسەلەلەر بويىنشا ەقىۇ ۇستانعان قۇندىلىقتاردى جىپكە تىزگەندەي ەتىپ, سلايدتارمەن سويلەتتى. ا.شلىك وسىنىڭ بارلىعى ازاماتتاردىڭ بارىنە بىردەي قۇقىق بەرىلگەندە ەشقان­داي پارتياعا, يا بولماسا جەكە ازاماتقا ارتىقشىلىق جاسالماي­تىن­داي دەڭگەيدە لايىقتى تۇردە جۇزەگە اسىرىلاتىنىنا توقتال­دى. تۇپتەپ كەلگەندە, وسىنىڭ بار­لىعىنىڭ سايلاۋدىڭ اشىق, ءمولدىر وتۋىنە قاتىستى ەكەنىنە باسا ءمان بەرە سويلەدى. ءاربىر دەموكراتيالىق جولمەن دامۋدى ماقسات ەتكەن مەملەكەت وسى قۇندىلىقتاردان اۋىتقىما­عان­دا ول ناعىز دەموكراتيالىق مەم­لەكەت بولادى جانە مەملەكەت سول باعىتتاعى ۇدەرىستەردى جۇرگى­زە بەرۋدى مىندەتىنە الادى, دەپ ءسوزىن اياقتادى سايلاۋ جونىندەگى كەڭەسشى. ەقىۇ/دياقب سايلاۋدى با­قى­لاۋ جونىندەگى ميسسياسىنىڭ باسشىسى داان ەۆەرتس ءوزى باس­قا­را­تىن ميسسيانىڭ قورىتىندى ەسە­بىن جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىن­دى. «مەن ءۇشىن استاناعا كەلىپ, سىزدەردىڭ الدارىڭىزدا ءسوز ءسوي­لەۋ ۇلكەن مارتەبە. اتالعان ءىس-شارا وتە دەر كەزىندە ۇيىم­داس­تىرىلدى دەپ ويلايمىن. بۇل سايلاۋلار جونىندەگى كوزقاراستارى­مىز­دى ەكشەپ, بۇرىنعى ءتاجى­ري­بە­لەرىمىزدى ورتاعا سالىپ, وتكەن سايلاۋلارعا كوز جىبەرۋىمىزگە كو­مەك بەرەدى دەگەن سەنىمدەمىن. جانە بولاشاققا كوز سالىپ, بولجامدار جاساۋىمىزعا دا جاقسى مۇمكىندىك», – دەپ شەشەن الەم ەلدەرىندە بولىپ جۇرگەن ساي­لاۋلاردىڭ جىل وتكەن سايىن جەتىلە ءتۇسىپ وتىرعانىنا توقتالدى. «ءومىر بولعان سوڭ ەشقانداي دا ءبىر ءمىنسىز سايلاۋ وتپەيدى, بەلگىلى ءبىر دارەجەدە اۋىتقۋشىلىقتار ورىن الادى, بىراق ءبىزدىڭ ماقسا­تى­مىز – سول جەتىسپەۋشىلىكتەردى كەلەسى سايلاۋ ۇدەرىسىندە بولدىر­ماۋ. ول ءۇشىن وسىنداي باسقو­سۋ­لار­دىڭ بەرەرى مول», – دەدى د.ەۆەرتس. ءبىزدىڭ ەسەبىمىزدە 21 ۇسىنىم­دار بار. ولاردىڭ كەيبىرىن نا­زار­لارىڭىزعا ۇسىنسام دەيمىن. ونىڭ ىشىندە ساياسي پارتيالاردىڭ سايلاۋلارعا قاتىسۋ مۇمكىن­دىك­تە­رى, بۇل بىزدەردىڭ تاراپىمىزدان ىنتالاندىرىلۋعا ءتيىس شارا دەپ بىلەمىن, دەگەن داان ەۆەرتس قازىر جۇرتشىلىق قازاقستانعا وسى وڭىردەگى ەڭ ءبىر دامىعان, وركەن­دەگەن ەل رەتىندە قارايتىنىن جەتكىزدى. سوندىقتان تالاپتار دا سوعان ساي جەڭىلدەي ءتۇسۋى ءتيىس, دەپ ويىن قورىتتى. دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسقان ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ وكىلى مارات سارسەنباەۆ, «ءادىل ءسوز» ءسوز بوستاندىعىن قورعاۋ حا­لىق­ارالىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى تامارا كالەەۆا, «قازاقستاندا پار­لامەنتاريزمدى دامىتۋ» قورى­نىڭ پرەزيدەنتى زاۋرەش باتتالوۆا سىندى شەشەندەر دە ءوز وي­لارى­مەن ءبولىستى. انار تولەۋحانقىزى.