ەلباسىنىڭ بيىلعى ساپارلارى مەن كەزدەسۋلەرى
2016 جىلى مەملەكەت باسشىسى ساپارمەن بارعان 21 مەملەكەتتىڭ ىشىندە اقش, جاپونيا, رەسەي, سەربيا, وڭتۇستىك كورەيا, ءباا, تاجىكستان, وزبەكستان, قاتار, قىتاي, پولشا بار. سونىمەن قاتار, بيىل نۇرسۇلتان نازارباەۆ سانكت-پەتەربۋرگتە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى پان گي مۋنمەن, بريۋسسەلدە ەۋروپالىق كەڭەستىڭ توراعاسى دونالد تۋسكپەن, قازان ايىندا يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى ياد يبن ءامين مادانيمەن كەزدەستى. سونىمەن قاتار, ەلباسى بيىل قازاقستانعا شەتەلدىك مەملەكەتتەردىڭ, ۇكىمەتتەردىڭ جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ 15 باسشىسىن قابىلدادى.
2016 جىلى تۇركيا پرەزيدەنتى رەدجەپ تايپ ەردوعان, تۇركيا پرەمەر-ءمينيسترى احمەت داۆۋتوگلۋ, مىسىر ەلىنىڭ پرەزيدەنتى ابدەل فاتتاح اس-سيسي, اقش ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەرنەست مونيز, يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى حاسان رۋحاني, يسپانيا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى حوسە مانۋەل گارسيا-مارگالو, سەربيا پرەمەر-ءمينيسترى الەكساندر ۆۋچيچ ساپارلاپ كەلدى.
جىل باسىنان بەرى جالپى 49 حالىقارالىق شارا مەن 81 ەكىجاقتى ساپار ءوتتى. استاناداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلعان رەسپۋبليكالىق جاستار فورۋمى اياسىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەل جاستارىمەن كەزدەستى. سونىمەن قاتار سۋديالاردىڭ 7 سەزىنە, استانا ەكونوميكالىق فورۋمىنا قاتىستى. جالپى, بيىل نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلدىڭ بارلىق وڭىرلەرىن ارالادى.
قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنە 25 جىل تولدى
بيىل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىك العانىنا 25 جىل تولدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان دەكلاراتسيا قابىلداندى. استاناداعى «سارىارقا» رەسپۋبليكالىق ۆەلوترەگىندە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەتنومادەني بىرلەستىكتەرىنىڭ «بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ 25 جىلى» اتتى فەستيۆالى ءوتتى. ەكسپو-قالاشىعىندا تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان مونۋمەنت اشىلدى. ەڭبەگى سىڭگەن ازاماتتارعا "قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنە 25 جىل" توسبەلگىسى تابىستالدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا وراي امنيستيا جاريالاندى.
ءماجىلىس سايلاۋى ءوتتى
ناۋرىز ايىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى ءوتتى. پارلامەنتكە "نۇر وتان", "اق جول", "قكپ" پارتيالارىنىڭ وكىلدەرى ءوتتى. بۇل قازاقستان تاريحىنداعى جەتىنشى پارلامەنتتىك سايلاۋ ەدى. ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋللين بولدى. بۇعان دەيىن ول پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى قىزمەتىن اتقارعان.
بيىل ماڭىزدى اۋىس-تۇيىستەر دە بولدى. كارىم ءماسىموۆ پرەمەر-مينيسترلىك قىزمەتىنەن كەتىپ, ونىڭ ورنىنا باقىتجان ساعىنتاەۆ كەلدى. ال ءماسىموۆ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنە باسشى بولدى. يمانعالي تاسماعامبەتوۆ قورعانىس ءمينيسترى قىزمەتىنەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ تاعى ءبىر ورىنباسارى بولىپ اسقار مامين تاعايىندالدى.
بيىل قر قورعانىس جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى, ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى قۇرىلدى. اتالعان مينيسترلىكتەردىڭ باسشىلىعىنا بەيبىت اتامقۇلوۆ, نۇرلان ەرمەكباەۆ, داۋرەن اباەۆ كەلدى. قايرات قوجامجاروۆ مەملەكەتتىك قىزمەت جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىن باسقاراتىن بولدى. مارات بەكەتاەۆ ادىلەت ءمينيسترى, قانات بوزىمباەۆ قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى, اسقار مىرزاحمەتوۆ اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى, جەڭىس قاسىمبەك ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى, ساكەن جاسۇزاقوۆ قر قورعانىس ءمينيسترى, ەرلان ساعاديەۆ بىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالدى.
بيىل ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ەكى رەت اۋىستى: الدىمەن كۋاندىك بيشيمباەۆ بولسا, كەيىن بۇل قىزمەتكە تيمۋر سۇلەيمەنوۆ كەلدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن قايرات ءابدىراحمانوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالدى. بۇعان دەيىن بۇل قىزمەتتى اتقارعان ەرلان ىدىرىسوۆ ۇلىبريتانياداعى قازاقستان ەلشىسى قىزمەتىنە اۋىستى.
بىرقاتار زاڭدار قابىلداندى
بيىل جاڭا جەر رەفورمالارى بولدى. مەملەكەت باسشىسى جەر كودەكسىنە 2021 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تۇزەتۋلەر ەنگىزۋگە موراتوري جاريالادى. سونىمەن قاتار جەر رەفورماسىنا قاتىستى رەسپۋبليكالىق كوميسسيا قۇرىلدى. ولار بيىل 9 وتىرىس وتكىزدى. بيىل ەڭبەك كودەكسى, قر ازاماتتى پروتسەسسۋالدى كودەكسىنە, ەكسترەميزم مەن ەرروريزمگە قارسى زاڭعا, تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋ تۋرالى زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى زاڭ, 2017-2019 جج ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭ, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ مەن «پاريج كەلىسىمىن راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قابىلداندى.
اقتوبە مەن الماتىدا تەراكت بولدى
بيىلعى جىلدىڭ قاسىرەتتى وقيعالارىنىڭ ءبىرى وسى بولدى. 5 ماۋسىم كۇنى اقتوبەدە "پاللادا", "پانتەرا" ارۋ-جاراق دۇكەندەرىنە, قازاقستان ۇلتتىق گۆاردياسىنىڭ № 6655 اسكەري بولىمىنە شابۋىل جاسالدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن 9 ماۋسىم ازالى كۇن دەپ جاريالاندى. Iشكi iستەر مينيسترi قالمۇحانبەت قاسىموۆ اقتوبەدەگى اتىس كەزىندە 21 ادام قازا بولىپ, 6-7 ادامعا ىزدەۋ سالىنعانىن ايتتى. 38 ادام جاراقات الدى. 18 شىلدە الماتىدا دا تەراكت بولدى. ققىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ 9 قىزمەتكەرى مەن 2 بەيبىت تۇرعىندى ءولتىرىپ, تاعى 3 ادامنىڭ ءومىرىن الماق بولعان رۋسلان كۋلەكباەۆ ءولىم جازاسىنا كەسىلدى.
كەيبى باتىردىڭ باسى ەلگە قايتارىلدى
بيىل 6 قازاندا قازاقستانعا كەيكى باتىردىڭ باس سۇيەگى قايتارىلدى. ۆەنگر عالىمدارى كەيكى باتىردىڭ كەلبەتىن تولىقتاي قالپىنا كەلتىردى. كەلەسى جىلى ول قوستاناي وبلىسى امانگەلدى اۋدانىنداعى تاستى اۋىلىنىڭ ماڭىندا جەرلەنەدى.
كەيكى (نۇرماعانبەت) كوكەمباي ۇلى - 1916 جىلعى تورعايدا بولعان ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىنىڭ باتىرى, اتاقتى مەرگەن. ورتا ءجۇز قۇرامىنداعى قىپشاق تايپاسىنىڭ قۇلانقىپشاق رۋىنان شىققان. ول رەسەي پاتشاسىنىڭ 1916 جىلعى ماۋسىم جارلىعى سەبەپ بولعان تورعاي قازاقتارىنىڭ ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىنە العاشقى كۇندەرىنەن بەلسەنە ارالاسىپ, سول كوتەرىلىستى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى بولدى.
ومىردەن وتكەن تۇلعالار
بيىل بۇرىنعى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ساليدات قايىربەكوۆا, قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سەرگەي دياچەنكو, اتىراۋ وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى اسقار بوپىلدىقوۆ (اسقار تورەباي), تانىمال شارۋا گەنادي زەنچەنكو قايتىس بولدى. قازاق ەلى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى حابيبا قاراقبايقىزى ەلەبەكوۆامەن, بەلگىلى جازۋشىسى, اقىن اۋەزحان قودارمەن, قازاقستاننىڭ بەلگىلى عالىمى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سكاندەربەك جولداسبەكوۆپەن, س. اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (بۇرىنعى – الماتى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتى) بۇرىنعى رەكتورى ايقان اقانوۆپەن, بەلگىلى كومپوزيتور, گيتاراشى بولات سىزدىقوۆپەن, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ساعيدوللا قۇباشەۆپەن قوشتاستى. قازاقستاننىڭ ءبىرىنشى دەموگرافى, بەلگىلى عالىم ماقاش ءتاتىموۆ, قازاقتىڭ اتاقتى پالۋانى ابىلسەيىت ايحانوۆ,ء انشى, سازگەر, قازاقستانعا ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى تۇرسىنعازى راحيموۆ, بەلگىلى اكتەر, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قايراتكەرى جانە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى مەڭتاي وتەپبەرگەنوۆ, تانىمال ادەبيەتتانۋشى-فولكلوريست, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ەدىگە دارىعۇل ۇلى تۇرسىنوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى, بەلگىلى جازۋشى نۇرعوجا وراز, بەلگىلى عالىم, تاريحشى, ساياساتكەر, قوعام قايراتكەرى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور زاردىحان قينايات ۇلى دا وسى جىلى دۇنيەدەن ءوتتى.
دايىنداعان گۇلنۇر قۋانىشبەكقىزى,
"ەگەمەن قازاقستان"
