ۇلى مۇراتتار جولىنداعى ەل

ون سەگىز مىڭ عالامدا قازاق دەيتىن ءور رۋحتى حالقى كەمەلدەنگەن, ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسار, باي تاريحي قازىناسى, مازمۇندى دا ماعىنالى تاماشا تابيعاتىمەن كوز سۇرىندىرەتىن مەملەكەت بار. ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سوزىمەن ايتار بولساق, ول – وسىدان 25 جىل بۇرىن «جارقىراي تۋعان جارىق جۇلدىز», تۋعان وتانىمىز – قازاقستان رەسپۋبليكاسى. سان جىلدار بويى جادىمىز­دا جاڭعىرىپ, قۇنداقتالعان قۇن­دىلىعىمىزداي بولعان وسى اتا-بابا ارمانىنا 1991 جىلى 16 جەلتوقساندا قول جەتكىزىپ, ايداي الەمگە اتىمىزدى ءماشھۇر ەتتىك. بۇگىن, الاتاۋداي اسقاق ارمانىمىزدىڭ ورىندالىپ, تىلەگىمىزگە جەتكەنىمىزگە اتتاي 25 جىل. ال قارىشتاپ دامىعان قازاقستان وسى جولدا نەنى باستان كەشىرمەدى؟! ەگەمەن ەل بولعانىمىزعا – بي­ىل شيرەك عاسىر. الايدا, ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ باسقارۋىنداعى «قازاقستان» اتتى الىپ كەمە الەمدىك جا­ھاندانۋدا عاسىرعا بەرگىسىز تاريحي كەزەڭدى باستان كەشىردى. ءىرى سەكىرىسكە تاتيتىن سەرپىلىسپەن دامىعان ەلى­مىز­دىڭ بۇل اياق الىسىن بۇكىل الەم موي­ىنداعانى انىق. راس, XXI عاسىردىڭ تورىندە وتىرعان حالقىمىزعا وسىنداي باق وڭايلىقپەن كەلگەن جوق. قازىر تىلگە تيەك ەتىپ ايتۋعا وڭاي بولعانىمەن, ءوز ۋاقىتىندا كەيبىر الاساپىران وقيعالار از بولعان جوق. وتكەندى ەسكە الا وتىرىپ, بۇگىنىمىزگە شۇكىر قىلعانىمىز ابزال. سول ارقىلى عانا وسى شاقتىڭ باعاسىن باعامداي الامىز. تاريحقا قاراپ وتىرساق, كەز كەلگەن ەلدە ۇلتىن ۇلىقتاپ, بولاشاققا باعدار سىلتەيتىن مىڭنان دارابوز تۇلعالار بىرەۋ عانا بولعان. ۇلتىمىز ازاتتىق العان كۇننەن بەرى, ەلىن ەڭسەلى كەلەشەككە قاراي سەنىمدى باس­تاپ كەلە جاتقان, كەشەگى ۇلىلار ءومىر سۇرگەن ۇلى دالانىڭ ۇلاعاتتى ۇرانى, ناعىز ەلباسى بولا بىلگەن ءبىلىمدار ءارى ساياساتكەر, ءوز زامانىنان اسا تۋعان مەملەكەتتىك قايراتكەر, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ – حالقىمىزدىڭ شىنايى ماقتانىشى.تاۋەلسىزدىككە قول جەتكەن العاشقى جىلداردا توتا­ليتاريزمنىڭ قاتاڭ تارتىبىنەن, «قايتا قۇرۋدىڭ» بەيبەرەكەت قاربالاسىنان قالجىراي شىعىپ, ەرتەڭگى كۇنگە سەنىمى جوعالعان حالىقتى ەكى اياعىنان تىك تۇرعىزىپ, تالاي اۋىرتپالىقتارعا توزە ءبىلىپ, جارقىن بولاشاققا ۇمتىلدىرعان تۇلعا قانداي قۇرمەتكە دە لايىق. 90-جىلدار جاڭادان ەگەمەندىك العان جاس مەملەكەتكە بارىنشا كۇردەلى كەزەڭ بولدى. ءوڭدىرىستىڭ قۇلدىراۋى, اقشانىڭ قۇنسىزدانۋى, تاۋار تاپشىلىعى حالىقتى قاتتى ۇرەيلەندىردى. بىراق ەلىنە دەمەۋ بولىپ, سەنىم سىيلاعان تۇڭعىش پرەزيدەنت بارشانى مويىماي, بىرلەسە ءىس-قيمىل جاساۋعا شاقىردى. بولاشاقتى ايقىنداۋ جولىندا ءبىر ەل بولىپ جۇمىلۋعا ۇگىتتەدى. «جەكە مەن ءۇشىن ءىس جۇزىندە سوناۋ ىرعاقتى كەزەڭنىڭ ءاربىر كۇنى ۇمىتىلماق ەمەس. ءبىزدىڭ حالقىمىزدى ۇزاق كۇتكەن بوستاندىققا ءار قادام سايىن جاقىنداتقان سول ءبىر كۇر­دەلى وقيعالار تۋرالى ەستەلىكتەر وشىرىلمەستەي مەنىڭ جادىمدا», – دەپ تولعانا ەسكە الادى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سول ءبىر تاريحي كۇندەردى. مەملەكەتتىك ماڭىزدى ءىستى باس­تاماس بۇرىن جەتى رەت ولشەپ, سودان كەيىن دۇرىس شەشىم قابىلداعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىق يگىلىگى ءۇشىن جاساعان ىستەرى ۇشان-تەڭىز. يادرولىق قارۋدان باس تارتىپ, 40 جىلعا جۋىق ۇلى اباي دالاسىن ۋلاعان سىناق پوليگونىن ءبىرجولا جاۋىپ تاستاۋ – الەمدى تاڭداندىرعان ايتۋلى وقيعا ەدى. بۇعان ەشكىم تالاسا المايدى. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان پرە­زيدەنتىن دۇنيە ءجۇزى الەمدىك اۋ­قىم­داعى كوشباسشى رەتىندە مويىن­دايدى. وعان جەر-جاھاندا ورىن العان كوپتەگەن داۋ-دامايلار مەن قانتوگىسكە دەيىن جەتكەن كەيبىر شيەلەنىستى وقيعالار كە­زىندە ەلباسىنىڭ ارااعايىن بولۋى ناقتى مىسال. تۇركى دۇنيە­سىنىڭ ن.ءا.نازارباەۆتى «ابىز اق­سا­قالىمىز» دەپ باعالايتىنى دا بەلگىلى. ەلباسى بويىنداعى سابىرلىلىق پەن ۇستامدىلىق, ادامزات تاعدىرى ءۇشىن تىنىشتىقتى قالايتىن ءتوزىم­دىلىگى, الاڭداۋشىلىق, قازاقى تابي­عاتىمىزدى انىق بايقاتادى. وسى رەتتە بيىلعى جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ كورنەگي قورىنىڭ شتاب-پاتەرىندە ۇلتتاردىڭ سوعىستار مەن قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋ جونىندەگى كەلىسىلگەن ءىس-قيمىلدارىن ايقىندايتىن «الەم. ءححى عاسىر» اتتى مانيفەسى قازاقستاندى كۇللى ادامزاتتى بەيبىت ومىرگە باستايتىن ماڭىزدى جوبانى جۇزە اسىراتىن ەل رەتىندە تانىتقانىن ەرەكشە اتاپ ءوتۋ قاجەت. بەيبىت الەم قۇرۋ – قارۋسىزدانۋ مەن كەلىسىمگە ۇمتىلعان كىسىلىكتەن ەكەنىن ەلباسى تاعى دا دالەلدەدى دەي الامىز. تاۋەلسىزدىك – بوستاندىققا ۇم­تىلعان حالقىمىزدىڭ قايسار رۋحى­نىڭ جەمىستى جەڭىسى. «…ۋاقىت قار­قى­نى زىمىران. كۇنى كەشە وتكەن سياقتى وقيعالار بۇگىندە تاريح بەتتەرىنە اينالىپ تا ۇلگىردى. بۇل جاڭا مەملەكەت پەن جاڭا قوعامنىڭ دۇنيەگە كەلۋىنىڭ ازاپتى تولعاققا تولى, سونىمەن بىرگە عالامات ءساتى ەدى. سول ءسات ءالى اياقتالعان جوق, بىراق ەڭ قيىن بەلەستەردەن اسا بىلدىك. ەڭ قيىن جىلدار ءدال قازىر ارتىمىزدا قالدى, سوندىقتان دا مەن ەلىمىزدىڭ ەڭسەسى بيىكتەي بەرەتىنىنە سەنەمىن», – دەگەن ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ءسوزى حالىق جادىندا ارقاشان جاڭعىرىپ تۇر. «قازاقستان-2050» ستراتەگيا­سىنىڭ ۇلى ماقساتتارىنا ۇمتىلعان, بەيبىتشىلىك بەسىگىنە اينالعان, مۇراتى – ماڭگىلىك ەل قازاقستاننىڭ بۇدان ءارى دە گۇلدەنە بەرەتىنى اقيقات. دينار نوكەتاەۆا, قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى الماتى