پاۆلوداردا وتكەن بوكستان قازاقستان چەمپيوناتىندا جانىبەك ءالىمحان ۇلى 81 كيلودا جەڭىسكە جەتىپ, ءتۋرنيردىڭ ەڭ ۇزدىك بوكسشىسى اتاندى. وسى بىرىنشىلىكتەن كەيىن ءبىز ونىمەن حابارلاسىپ, اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
– جانىبەك, جاز ايىندا وتكەن ريو-دە-جانەيرو وليمپياداسىندا 75 كيلودا ايقاسقانىڭىزدى جۇرت بىلەدى. تاياۋدا قازاقستان چەمپيوناتىندا 81 كيلوعا اۋىسىپ, جاڭا سالماقتا توپ جاردىڭىز. ءسال ارىرەكتە, ياعني 29 قازاندا الماتىدا وتكەن كاسىپقوي بوكس كەشىندە ونەر كورسەتتىڭىز. قىسقا ۋاقىتتىڭ ىشىندە مۇنداي وزگەرىستەر نە ءۇشىن قاجەت بولدى؟
– ريو وليمپياداسىندا جولىم بولماعاننان كەيىن 81 كيلوعا اۋىسۋعا بەل بۋدىم. ونىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى – ارتىق سالماق قۋىپ, شارشاپ قالماۋ. دەنە كۇشى تۇرعىسىندا كەمشىن تۇستارىم بار ەكەنىنە قاراماستان, دۇرىس باعىتتى تاڭدادىم دەپ ويلايمىن. ال كاسىپقوي بوكسقا كەلسەك, بۇل ەكىنشى جوسپارىمنىڭ العاشقى ءساتتى قادامى دەپ بىلىڭىزدەر.
– ايىپ ەتپەڭىز, الايدا, «ەكى كەمەنىڭ باسىن ۇستاعان سۋعا كەتەدى» دەگەن ماقال ەسىمە ءتۇسىپ تۇرعانى...
– نەنى مەڭزەگەنىڭىزدى ءتۇسىندىم. بىراق مىنا زاماندا ەكى كەمە ەمەس, بەس كەمەنىڭ تىزگىنىن ۇستاۋعا مۇمكىندىك بار ەكەنىنە كەلىسەرسىز. بۇگىندە اۋەسقويدا ءجۇرىپ-اق ارۆ, WSB جوباسىندا جۇدىرىقتاسۋعا رۇقسات ەتىلگەن. ءتىپتى, وسى جولى كاسىپقويلارعا دا ءتورت جىلدا ءبىر كەلەتىن جاھاندىق ويىننىڭ جولداماسى ۇلەستىرىلگەنىن بىلەسىز. مەنىڭ ماقساتىم – الدىمەن وليمپيادا چەمپيونى اتانىپ, كەيىن كاسىپقوي بوكستا اتوي سالۋ.
– اۋەسقويعا قاراعاندا, كاسىپقوي بوكستىڭ قيىن تۇستارى كوپ دەپ جاتادى. بۇعان نە دەيسىز؟
– ەكەۋىنىڭ ايىرماشىلىعى – ۋاقىتىندا. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, اۋەسقويدا ءۇش راۋند بولسا, كاسىپقويدا جەكپە-جەك ون ەكى كەزەڭگە دەيىن سوزىلا بەرەدى. مىسالى, الماتىدا كولۋمبيالىق ميلتون نۋنەس ەكەۋمىزدىڭ ۇرىسىمىز التى راۋندقا جوسپارلاندى. بىراق مەن ونى العاشقى كەزەڭدە-اق سۇلاتىپ تاستادىم. سوندىقتاندا ازىرگە ەشقانداي قيىندىق كورگەنىم جوق.
– جاقىندا الەم چەمپيونى ەردوس جاڭابەرگەنوۆ گازەتىمىزگە بەرگەن سۇحباتىندا ءسىزدىڭ مىقتى ەكەنىڭىزدى مويىنداعانىمەن, بۇگىندە 81 كيلودا ادىلبەك نيازىمبەتوۆكە الەمدە تەڭ كەلەتىن ءبىر-ەكى بوكسشى بار ەكەنىن ايتىپ ەدى...
– ەردوس اعامىز دۇرىس ايتىپتى. نيازىمبەتوۆ, ءسوز جوق, مىقتى بوكسشى. سىيلاستىعىمىز وتە جاقسى. ول تاجىريبەسىن بولىسۋدەن جالىققان ەمەس. سول ءۇشىن كوپ راحمەت ايتامىن. باسەكەلەستىك بار جەردە, ناتيجە دە بولادى. قايسىبىرىمىز الەمدە توپ جارساق تا, بۇل ەڭ الدىمەن قازاق بوكسىنىڭ ابىرويى. مىقتىمەن تەڭ دارەجەدە بولۋ عانيبەت قوي. مەن دە قاراپ قالمايتىن جانداردىڭ ءبىرىمىن. بارلىعىن ۋاقىت كورسەتەدى.
– سوزىڭىزگە قاراعاندا, نەگىزگى جوسپارىڭىز توكيو وليمپياداسى سەكىلدى...
– ارينە, نيەتىم دە, ارمانىم دا سول. ول كەزدە ناعىز بابىمدا, 27 جاستا بولادى ەكەنمىن. بۇيىرتسا, توكيو تورىندە قازاقستاننىڭ گيمنىن شىرقاتامىن دەگەن ويدامىن.
– ماقساتىڭىز ورىندالا بەرسىن! ايتكەنمەن, توكيودان كەيىن كاسىپقوي بوكسقا ءوتىپ جاتساڭىز, تىم كەش بولىپ كەتپەي مە؟
– 2020 جىلعا دەيىن شامامەن 18-19 كەزدەسۋ وتكىزىپ, رەيتينگىمدى دۇرىستاپ السام دەيمىن. ءارى قاراي مىقتى پروموۋتەرلەرمەن كەلىسىمشارتقا وتىرسام, قىسقا ۋاقىتتىڭ ىشىندە چەمپيون اتانۋعا مۇمكىندىك تۋار ەدى.
– ءسىزدى قازاقستان چەمپيوناتىنان كەيىن ەم-دوم قابىلداپ جاتىر دەپ ەستىدىك. جالپى, قازىر جاعدايىڭىز قالاي؟
– پاۆلوداردا وتكەن ەل بىرىنشىلىگى وتە جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلدى. بارلىق بوكسشىلار ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن كەلىپتى. ءوزىم دە جوعارى دەڭگەيدە جۇدىرىقتاستىم دەپ ويلايمىن. سوڭعى كەزدە سول قولىمنىڭ بۇلشىق ەتتەرى اۋىرىپ جۇرگەن. فينالدا نۇرداۋلەت جارمانوۆپەن بولعان ايقاستان كەيىن اسقىندىرىپ العان سياقتىمىن. جاقىن كۇندەرى ماسكەۋگە ەم قابىلداۋعا بارامىز.
– ومىرىڭىزدە ەستە قالعان ەرەكشە جەكپە-جەگىڭىز قايسى؟
– 2013 جىلى الماتىدا وتكەن الەم چەمپيوناتىنداعى فينالدىق ايقاس ەستەن كەتپەستەي جاتتالىپ قالىپتى. مەنىڭ قۇراما مۇشەلىگىنە قابىلدانعانىما 7-8 اي عانا بولعانىنا قاراماستان, سول جىلى يوردانيا استاناسى امماندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا توپ جاردىم. باسقا ءىرى تۋرنيرلەردە ونەر كورسەتپەگەن ەدىم. سول سەبەپتى, جەرگىلىكتى جانكۇيەرلەردىڭ جانە قولداۋ كورسەتۋگە كەلگەن ەلباسىنىڭ الدىندا قوبالجىپ, اقتىق سىندا جۇدىرىقتاسۋ قيىنعا سوقتى. سول كۇنى ەكى قۇرلىقتىڭ چەمپيوندارى كىم مىقتىنى انىقتاعان كەش بولدى. ەۋروپا چەمپيونى يرلانديالىق دجەيسون كۋيگليدى العاشقى راۋندتا نوكداۋنعا تۇسىرگەنىممەن, قالعان كەزەڭدە ول كادىمگىدەي قارسىلاسىپ باقتى.
– سىزگە قاي راۋندتا جۇدىرىقتاسقان قيىنداۋ؟
– العاشقى راۋند. سەبەبى, قارسىلاسىڭدى زەرتتەپ, شابۋىل جاسايمىن دەگەنشە, ءوزىڭ دە كوپ سوققى الىپ قالۋىڭ مۇمكىن. جالپى, سوققى جاساۋ دا, سوققى الۋ دا قيىن عوي. دجەب, حۋك, اپپەركوتپەن جاساعان ادىستەرىڭ ءدوپ تيمەسە, كۇش زايا كەتەدى.
– اتاعى جەر جارعان كەيبىر بوكسشىلاردىڭ اكە-شەشەسى بالاسىنىڭ جەكپە-جەگىن قارامايدى ەكەن. سىزدەردە بۇل جاعى قالاي؟
– انامنان گورى, اكەم مەنىڭ جەكپە-جەكتەرىمدى كورمەيدى. كەيىن سوسىن «قالاي بولدى؟» دەپ سۇراپ جۇرەدى.
– جۇدىرىقتى رينگتەن تىس جۇمساعان كەزدەرىڭىز بولدى ما؟
– ەر ادام بولعاسىن سونداي كىشىگىرىم جاعدايلار ورىن العانىن مويىندايمىن. بىراق بىرەۋدىڭ كوزىن شىعارىپ, باسىن جارعان وقيعالار بولعان جوق.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
الماس ماناپ,
«ەگەمەن قازاقستان»
استانا
• 15 جەلتوقسان, 2016
جانىبەك ءالىمحان ۇلى: ماقساتىم – توكيودا توپ جارۋ
پاۆلوداردا وتكەن بوكستان قازاقستان چەمپيوناتىندا جانىبەك ءالىمحان ۇلى 81 كيلودا جەڭىسكە جەتىپ, ءتۋرنيردىڭ ەڭ ۇزدىك بوكسشىسى اتاندى. وسى بىرىنشىلىكتەن كەيىن ءبىز ونىمەن حابارلاسىپ, اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
– جانىبەك, جاز ايىندا وتكەن ريو-دە-جانەيرو وليمپياداسىندا 75 كيلودا ايقاسقانىڭىزدى جۇرت بىلەدى. تاياۋدا قازاقستان چەمپيوناتىندا 81 كيلوعا اۋىسىپ, جاڭا سالماقتا توپ جاردىڭىز. ءسال ارىرەكتە, ياعني 29 قازاندا الماتىدا وتكەن كاسىپقوي بوكس كەشىندە ونەر كورسەتتىڭىز. قىسقا ۋاقىتتىڭ ىشىندە مۇنداي وزگەرىستەر نە ءۇشىن قاجەت بولدى؟
– ريو وليمپياداسىندا جولىم بولماعاننان كەيىن 81 كيلوعا اۋىسۋعا بەل بۋدىم. ونىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى – ارتىق سالماق قۋىپ, شارشاپ قالماۋ. دەنە كۇشى تۇرعىسىندا كەمشىن تۇستارىم بار ەكەنىنە قاراماستان, دۇرىس باعىتتى تاڭدادىم دەپ ويلايمىن. ال كاسىپقوي بوكسقا كەلسەك, بۇل ەكىنشى جوسپارىمنىڭ العاشقى ءساتتى قادامى دەپ بىلىڭىزدەر.
– ايىپ ەتپەڭىز, الايدا, «ەكى كەمەنىڭ باسىن ۇستاعان سۋعا كەتەدى» دەگەن ماقال ەسىمە ءتۇسىپ تۇرعانى...
– نەنى مەڭزەگەنىڭىزدى ءتۇسىندىم. بىراق مىنا زاماندا ەكى كەمە ەمەس, بەس كەمەنىڭ تىزگىنىن ۇستاۋعا مۇمكىندىك بار ەكەنىنە كەلىسەرسىز. بۇگىندە اۋەسقويدا ءجۇرىپ-اق ارۆ, WSB جوباسىندا جۇدىرىقتاسۋعا رۇقسات ەتىلگەن. ءتىپتى, وسى جولى كاسىپقويلارعا دا ءتورت جىلدا ءبىر كەلەتىن جاھاندىق ويىننىڭ جولداماسى ۇلەستىرىلگەنىن بىلەسىز. مەنىڭ ماقساتىم – الدىمەن وليمپيادا چەمپيونى اتانىپ, كەيىن كاسىپقوي بوكستا اتوي سالۋ.
– اۋەسقويعا قاراعاندا, كاسىپقوي بوكستىڭ قيىن تۇستارى كوپ دەپ جاتادى. بۇعان نە دەيسىز؟
– ەكەۋىنىڭ ايىرماشىلىعى – ۋاقىتىندا. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, اۋەسقويدا ءۇش راۋند بولسا, كاسىپقويدا جەكپە-جەك ون ەكى كەزەڭگە دەيىن سوزىلا بەرەدى. مىسالى, الماتىدا كولۋمبيالىق ميلتون نۋنەس ەكەۋمىزدىڭ ۇرىسىمىز التى راۋندقا جوسپارلاندى. بىراق مەن ونى العاشقى كەزەڭدە-اق سۇلاتىپ تاستادىم. سوندىقتاندا ازىرگە ەشقانداي قيىندىق كورگەنىم جوق.
– جاقىندا الەم چەمپيونى ەردوس جاڭابەرگەنوۆ گازەتىمىزگە بەرگەن سۇحباتىندا ءسىزدىڭ مىقتى ەكەنىڭىزدى مويىنداعانىمەن, بۇگىندە 81 كيلودا ادىلبەك نيازىمبەتوۆكە الەمدە تەڭ كەلەتىن ءبىر-ەكى بوكسشى بار ەكەنىن ايتىپ ەدى...
– ەردوس اعامىز دۇرىس ايتىپتى. نيازىمبەتوۆ, ءسوز جوق, مىقتى بوكسشى. سىيلاستىعىمىز وتە جاقسى. ول تاجىريبەسىن بولىسۋدەن جالىققان ەمەس. سول ءۇشىن كوپ راحمەت ايتامىن. باسەكەلەستىك بار جەردە, ناتيجە دە بولادى. قايسىبىرىمىز الەمدە توپ جارساق تا, بۇل ەڭ الدىمەن قازاق بوكسىنىڭ ابىرويى. مىقتىمەن تەڭ دارەجەدە بولۋ عانيبەت قوي. مەن دە قاراپ قالمايتىن جانداردىڭ ءبىرىمىن. بارلىعىن ۋاقىت كورسەتەدى.
– سوزىڭىزگە قاراعاندا, نەگىزگى جوسپارىڭىز توكيو وليمپياداسى سەكىلدى...
– ارينە, نيەتىم دە, ارمانىم دا سول. ول كەزدە ناعىز بابىمدا, 27 جاستا بولادى ەكەنمىن. بۇيىرتسا, توكيو تورىندە قازاقستاننىڭ گيمنىن شىرقاتامىن دەگەن ويدامىن.
– ماقساتىڭىز ورىندالا بەرسىن! ايتكەنمەن, توكيودان كەيىن كاسىپقوي بوكسقا ءوتىپ جاتساڭىز, تىم كەش بولىپ كەتپەي مە؟
– 2020 جىلعا دەيىن شامامەن 18-19 كەزدەسۋ وتكىزىپ, رەيتينگىمدى دۇرىستاپ السام دەيمىن. ءارى قاراي مىقتى پروموۋتەرلەرمەن كەلىسىمشارتقا وتىرسام, قىسقا ۋاقىتتىڭ ىشىندە چەمپيون اتانۋعا مۇمكىندىك تۋار ەدى.
– ءسىزدى قازاقستان چەمپيوناتىنان كەيىن ەم-دوم قابىلداپ جاتىر دەپ ەستىدىك. جالپى, قازىر جاعدايىڭىز قالاي؟
– پاۆلوداردا وتكەن ەل بىرىنشىلىگى وتە جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلدى. بارلىق بوكسشىلار ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن كەلىپتى. ءوزىم دە جوعارى دەڭگەيدە جۇدىرىقتاستىم دەپ ويلايمىن. سوڭعى كەزدە سول قولىمنىڭ بۇلشىق ەتتەرى اۋىرىپ جۇرگەن. فينالدا نۇرداۋلەت جارمانوۆپەن بولعان ايقاستان كەيىن اسقىندىرىپ العان سياقتىمىن. جاقىن كۇندەرى ماسكەۋگە ەم قابىلداۋعا بارامىز.
– ومىرىڭىزدە ەستە قالعان ەرەكشە جەكپە-جەگىڭىز قايسى؟
– 2013 جىلى الماتىدا وتكەن الەم چەمپيوناتىنداعى فينالدىق ايقاس ەستەن كەتپەستەي جاتتالىپ قالىپتى. مەنىڭ قۇراما مۇشەلىگىنە قابىلدانعانىما 7-8 اي عانا بولعانىنا قاراماستان, سول جىلى يوردانيا استاناسى امماندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا توپ جاردىم. باسقا ءىرى تۋرنيرلەردە ونەر كورسەتپەگەن ەدىم. سول سەبەپتى, جەرگىلىكتى جانكۇيەرلەردىڭ جانە قولداۋ كورسەتۋگە كەلگەن ەلباسىنىڭ الدىندا قوبالجىپ, اقتىق سىندا جۇدىرىقتاسۋ قيىنعا سوقتى. سول كۇنى ەكى قۇرلىقتىڭ چەمپيوندارى كىم مىقتىنى انىقتاعان كەش بولدى. ەۋروپا چەمپيونى يرلانديالىق دجەيسون كۋيگليدى العاشقى راۋندتا نوكداۋنعا تۇسىرگەنىممەن, قالعان كەزەڭدە ول كادىمگىدەي قارسىلاسىپ باقتى.
– سىزگە قاي راۋندتا جۇدىرىقتاسقان قيىنداۋ؟
– العاشقى راۋند. سەبەبى, قارسىلاسىڭدى زەرتتەپ, شابۋىل جاسايمىن دەگەنشە, ءوزىڭ دە كوپ سوققى الىپ قالۋىڭ مۇمكىن. جالپى, سوققى جاساۋ دا, سوققى الۋ دا قيىن عوي. دجەب, حۋك, اپپەركوتپەن جاساعان ادىستەرىڭ ءدوپ تيمەسە, كۇش زايا كەتەدى.
– اتاعى جەر جارعان كەيبىر بوكسشىلاردىڭ اكە-شەشەسى بالاسىنىڭ جەكپە-جەگىن قارامايدى ەكەن. سىزدەردە بۇل جاعى قالاي؟
– انامنان گورى, اكەم مەنىڭ جەكپە-جەكتەرىمدى كورمەيدى. كەيىن سوسىن «قالاي بولدى؟» دەپ سۇراپ جۇرەدى.
– جۇدىرىقتى رينگتەن تىس جۇمساعان كەزدەرىڭىز بولدى ما؟
– ەر ادام بولعاسىن سونداي كىشىگىرىم جاعدايلار ورىن العانىن مويىندايمىن. بىراق بىرەۋدىڭ كوزىن شىعارىپ, باسىن جارعان وقيعالار بولعان جوق.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
الماس ماناپ,
«ەگەمەن قازاقستان»
استانا
الماتىدا «ورتالىق ازيا مۇراتى» اتتى جاڭا مونوگرافيا تانىستىرىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 00:05
شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى تۇرعىنداردى جەكە-جەكە قابىلدادى
ايماقتار • كەشە
جاستار • كەشە
ەلىمىزدە جاڭا اۆتوكولىكتەردىڭ ساتىلىمى ارتتى
قوعام • كەشە
قازاقستاننىڭ سەگىز وبلىسىندا تاسجولدارداعى قوزعالىس شەكتەلدى
قازاقستان • كەشە
ەرتەڭ استانانىڭ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرى قاشىقتان وقيدى
اۋا رايى • كەشە
ناۋرىز ايىندا وتەتىن ۇبت-عا 184 مىڭ تالاپكەر قاتىسادى
ءبىلىم • كەشە
سەمسەرشى سوفيا اكتاەۆا ازيا جارىسىنىڭ جۇلدەگەرى
سپورت • كەشە