10 جەلتوقسان, 2016

قانتى جوق بالمۇزداق تەك قازاقستاندا عانا شىعادى

445 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
ۇلتتىق مۋزەيدە تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىن ءوتىپ, ونىڭ سوڭىندا مۋزەي جانىنداعى «حالىق قازىناسى» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ۇمىتىلا باستاعان 25 ۇلتتىق تاعامدى كەلۋشىلەردىڭ نازارىنا ۇسىندى. ءومىر وزگەرەدى, تۇرمىس وزگە­رەدى, ءبىر كەزدەرى بابا قازاقتىڭ ءسۇيىپ ىشكەن اسىن بۇگىنگى بالا قازاق قادىرلەي الا ما؟ نەگە قادىر­لەمەسىن, ساناسى بوداندىق ويدان ازات, تاۋەلسىز قازاق ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ بولشەگى سانالاتىن ۇلتتىق تاعامدارىن تۇگەندەپ, ۇمىتىلا باستاعاندارىن جاڭعىر­تىپ, «توڭكەرمە», «اعلان», «ءور­مەتوس», «ۇلپەرشەك», «جورگەم», «حانزادا قۋىرداعى», «سۇبە وراماسى», «بالعىن ءسۇر ەت», «قيماي», «توقجۇرەك», «ميشۇجىق», «شىج-مىج», ت.س.س. 25 ۇلتتىق تاعام­دى قر پارلامەنتى سەناتى مەن ءما­­جىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, ەلىمىز­دە­گى شەتەلدەردىڭ ەلشىلەرى مەن مەملەكەت جانە قوعام قاي­رات­كەرلەرىنىڭ الدىنا تارتىپ جاتسا؟! ماسەلەن, حالقىمىزدا «مىڭ ءسىز-بىزدەن ءبىر شىج-مىج ارتىق» دەگەن ءسوز بار. ءجيى ايتىلعانىمەن, بايى­بىنا بارا بەرمەيتىن وسى ءسوزدىڭ ارتىندا ۇلتتىق اس جاتقانىن بىلە بەرمەيمىز. جاڭا سويىلعان مالدىڭ بۇيرەك جانە شاربى مايلارىنا بۇيرەك پەن وكپەنى قاقتاپ, لەزدە ازىرلەنەتىن بۇل ءدام جەدەل تۇردە سىي كورسەتۋدىڭ ادەمى ۇلگىسى دەسەك, «توقجۇرەك» اتالعان تاعامنىڭ دا دايىندالۋ ءادىسى بولەكشە ەكەن. «بۇل جىلقىنىڭ, سيىردىڭ جۇرەگىن جارىپ, اراسىنا دامدەۋىشتەرمەن قوسا ۇساقتاپ تۋرالعان بۇيرەك, باۋىر سالىنىپ, قازاندا بۇعىپ پىسكەن دارۋمەنگە باي, پايدالى تاعامنىڭ ءبىر ءتۇرى», دەيدى سولاردىڭ ءبارىن ەل ارالاپ ءجۇرىپ ءبىرلى-جارىم بىلەتىن ادامداردان تىرنەكتەپ جيعان زەرتتەۋشى كامال الپەيىسوۆا. حالقىمىزدىڭ قوناقجايلىعىن كورسەتەتىن, مەيمانىن قادىرلەپ, نەشە ءتۇرلى تاعام ازىرلەي بىلە­تىندىگىن تانىتاتىن «حانزادا قۋىر­داعى» اسقاباقتىڭ ىشىندە دايىندالسا, «بالعىن ءسۇر» قۇدالارعا, اسا سىيلى قوناقتارعا جايانىڭ ءسۇر ەتىن سۇتكە سالىپ پىسىرۋمەن ەرەكشەلەنگەن. ءدامى ءتىل ۇيىرەر, تاڭدايىڭدا كوپكە دەيىن تابى قالىپ, ۇلتتىق داستارقان ءمازىرىنىڭ بايلىعىن پاش ەتىپ, ءدام تاتىرعان كورمەنىڭ قىزىعى مول بولدى. قازاق تاعامتانۋ اكادەميا­سى­نىڭ پرەزيدەنتى اكادەميك ءتو­رەگەلدى شارمانوۆ جينال­عان­دارعا ۇلتتىق تاعامداردىڭ پايدا­لى­لىعىن, ونىڭ ىشىندە ادام اع­زاسىنا زياندى ترانسمايلارى جوق بيە ءسۇتىنىڭ قۇندىلىعىن ايتىپ, جاقىندا عانا 5 مىڭ كاتا­لوندىقتىڭ ساۋمالدى كۇنىنە ريۋمكالاپ قانا ىشۋىمەن كوپتەگەن اۋرۋ تۇرلەرىنەن جازىلعانى جايىندا زەرتتەۋدىڭ قورىتىندىسى كەلگەنىن جاريا ەتتى. ول, سونىمەن قاتار, بيە سۇتىنەن جاسالعان بالمۇزداقتىڭ قاسيەتىن ايتىپ بەردى. الەم بالداي بالمۇزداقتى قانتسىز جاساي المايدى, ال قانتتىڭ اعزاعا تيگىزەر زيانى بار, تەك قازاقستاندا عانا قانتى جوق بالمۇزداق شىعارۋ باس­تالدى. بۇل دەگەنىمىز – تاعامتانۋ عىلىمىنىڭ جەڭىسى, زياندى ترانس-مايسىز بالمۇزداق – تازا قازاقستان ءونىمى, ونىڭ بولاشاعى دا زور, دەدى تەبىرەنىسپەن. كۇنى ەرتەڭ جان-جاقتان مەيمان اعىلار ەكسپو قارساڭىندا ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدىڭ بايلىعىن جاريا ەتكەن تاعام كورمەسى سول الدا وتەر ۇلى جيىندا جالعاسىن تاۋىپ, مەيرامحانالاردىڭ اس مازىرىنە ورنىقسا دەگەن پىكىرلەرىن ايتتى ريزا كوڭىلمەن تاراسقان جۇرت. انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»  
سوڭعى جاڭالىقتار