كەشە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ بۇگىن ءوز مارەسىنە جەتەتىن ساياسي ناۋقان – سەنات دەپۋتاتتارىن سايلاۋ ۇدەرىسىن باقىلاۋعا كەلگەن حالىقارالىق بايقاۋشىلاردىڭ بىرقاتار وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى.
ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى ءبىرىنشى كەزەكتە تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ەلدەرىنەن كەلگەن بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ باسشىسى سەرگەي لەبەدەۆ باستاعان دەلەگاتسيامەن كەزدەستى. بايقاۋشىلاردى سەنات دەپۋتاتتارىن سايلاۋ بارىسىمەن تانىستىرعان وسك ءتوراعاسى بايقاۋشىلارعا قازاقستاندىقتاردىڭ شاقىرۋىن قابىل العانى ءۇشىن العىسىن جەتكىزدى. «ءتاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنىڭ ميسسياسى قازاقستانداعى بارلىق سايلاۋ شارالارىنا قاتىسىپ ءجۇرگەن جالعىز حالىقارالىق ۇيىم. وسىعان بايلانىستى قازاقستاننىڭ سايلاۋ زاڭنامالارىنا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردىڭ باسىم بولىگى وسى تمد بايقاۋشىلارىنىڭ اقىل-كەڭەستەرىنە نەگىزدەلگەن», دەدى ق.تۇرعانقۇلوۆ. بۇدان كەيىنگى كەزەكتە ول ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن وتكىزۋگە ساقاداي ساي ەكەندىگىنە توقتالدى.
«ءبىز وسى ۋاقىتتا سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن وتكىزۋمەن اينالىساتىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ايماقتاعى وكىلدىكتەرىنەن ءتيىستى اقپاراتتاردى الدىق. ولار سايلاۋ وتكىزۋگە تولىقتاي دايىن. سايلاۋدىڭ باستالاتىن ۋاقىتى دا بەلگىلەندى. سايلاۋدى وتكىزۋگە قاجەتتى ورىندار بار جانە ولاردىڭ بارلىعى ارنايى تالاپقا ساي جاراقتالعان. ال سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋشى نەگىزگى ورگان رەتىندە ءبىز سايلاۋمەن بايلانىستى شارالاردىڭ بارلىعىن قارجىلاندىرىپ, ماتەريالدىق قاجەتتىلىكتەرمەن قامتاماسىز ەتتىك. سونداي-اق, ادىستەمەلىك ماتەريالدار مەن پلاكاتتار سياقتى قاجەتتىلىكتەر دە تولىعىمەن ورىندالدى. ياعني, ءبىزدىڭ سايلاۋعا دايىندىعىمىز 100 پايىز», دەدى وسك توراعاسى.
ءوز كەزەگىندە سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن باقىلاۋعا شاقىرعاندارى ءۇشىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى وكىلدەرىنە العىسىن بىلدىرگەن تمد بايقاۋشىلارى ميسسياسىنىڭ باسشىسى س.لەبەدەۆ سايلاۋدى باقىلاۋدىڭ ماڭىزدى شارا ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. «ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – سىزدەرمەن بىرگە سايلاۋدىڭ بارىنشا اشىق وتۋىنە, قازاقستاندىقتاردىڭ ەركىن تاڭداۋ جاساۋلارىنا ىقپال ەتۋ. ءبىز ءۇشىن قازاقستاننىڭ دا, تمد-عا مۇشە وزگە مەملەكەتتەردىڭ دە سايلاۋ زاڭنامالارىنىڭ جەتىلدىرىلىپ وتىراتىندىعى قۋانتادى. ءبىز الەمدىك قاۋىمداستىق مويىنداعان تالاپتارعا جاقىنداپ قالدىق. كەي جاعدايدا ءتىپتى بىرقاتار مەملەكەتتەردىڭ الدىنا شىعىپ وتىرمىز. ەڭ باستىسى, ءبىز العا جىلجىپ كەلەمىز», دەدى س.لەبەدەۆ.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, تمد ميسسياسىنىڭ وكىلدەرى ەلىمىزدە 11 تامىزدان باستاپ جۇمىس ىستەۋدە. ميسسيا قۇرامىنا تمد-نىڭ 9 مەملەكەتىنەن 60 ادام كىرگەن. «تمد-عا مۇشە 11 مەملەكەتتەن تەك مولدوۆا مەن ازەربايجان ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى عانا كەلە الماي قالدى. ميسسيا قۇرامىندا ديپلوماتتار مەن قوعام قايراتكەرلەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ورتالىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرى بار. ميسسيا وكىلدەرىنىڭ بارلىعى سايلاۋ شارالارىنان كوپجىلدىق مول ءتاجىريبەلەرى بار ازاماتتار», دەدى ميسسيا باسشىسى.
بۇدان كەيىن قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ رەسەي فەدەراتسياسى مەن ۋكراينانىڭ باق وكىلدەرىمەن كەزدەستى. ماسەلەن, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى توراعاسىمەن ءجۇزدەسۋگە رەسەيدىڭ «يتار-تاسس», ريا «نوۆوستي», «گەروي ناشەگو ۆرەمەني», «دەلوۆىە مەديا» سەكىلدى اگەنتتىكتەر مەن باسىلىمداردىڭ, ««verkhoturov.info», ia-centr.ru» سىندى سايتتاردىڭ وكىلدەرى, ال ۋكراينادان «ۋريادوۆي كۋرەر», «گولوس ۋكراينى», «2000», «دەن» باسىلىمدارى مەن «ۋكراينفورم» اقپاراتتىق-ساراپتامالىق اگەنتتىگىنىڭ وكىلدەرى كەلىپتى.
جيىن بارىسىندا ق.تۇرعانقۇلوۆ جينالعاندارعا قازاقستان پارلامەنتىنىڭ ەكى پالاتادان, سەنات جانە ماجىلىستەن تۇراتىندىعىن ايتا كەلە, پارلامەنت سەناتىنىڭ قۇرىلىمى مەن ەرەكشەلىگىنە كەڭىرەك توقتالىپ ءوتتى. «ءبىز ءۇشىن سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋى وتە ماڭىزدى شارا. سەنات 47 دەپۋتاتتان تۇرادى. 32 دەپۋتاتتى قازاقستاننىڭ ءماسليحاتى سايلايدى. 15 دەپۋتاتتى قازاقستان پرەزيدەنتى تاعايىندايدى. ولاردىڭ وكىلەتتىلىك مەرزىمى 6 جىل», دەدى وسك توراعاسى. ول سونداي-اق, قازاقستاندا بۇگىندە 3 مىڭ 335 دەپۋتات بار ەكەنىن ايتا كەلە, 47 دەپۋتاتتىڭ ورنى ءتۇرلى سەبەپتەرمەن بوس تۇرعاندىقتان, ەرتەڭگى جيىنعا 3 مىڭ 228 دەپۋتات قاتىسادى دەگەن ويىمەن ءبولىستى. «سەنات دەپۋتاتتىعىنان ۇمىتكەرلەر سايلاۋشىلاردىڭ 50 پايىزدان استام داۋسىن جيناعاندا عانا جەڭىسكە جەتكەن بولىپ ەسەپتەلەدى. سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋ ناۋقانى وتە بەلسەندى ءوتىپ جاتىر. مىسالى, سايلاۋ ناۋقانى باستالعالى رەسپۋبليكا بويىنشا 98 ءۇمىتكەر تىركەلدى. بۇل وتكەن سايلاۋداعى كورسەتكىشتەن 10 ادامعا كوپ», دەدى ق.تۇرعانقۇلوۆ.
ول ءوز سوزىندە سايلاۋدا, ءاسىرەسە, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ وكىلدەرى ەرەكشە بەلسەندىلىك تانىتقانىن اتاپ ءوتتى. «سەنات دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردىڭ اراسىندا «پاتريوتتار پارتياسى», «اۋىل», «رۋحانيات», «اق جول» سياقتى 4 پارتيانىڭ وكىلى بار. جالپى العاندا, سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىنا 39 كانديدات تىركەلگەن. قالعان ۇمىتكەرلەر زاڭدا كورسەتىلگەن تالاپتاردىڭ ءۇدەسىنە شىعا المادى», دەدى وسك توراعاسى.
كەزدەسۋ سوڭىندا شەتەلدىك جۋرناليستەر قازاقستانداعى سايلاۋ ۇدەرىسىنە, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ جۇمىسىنا, بيىلعى جىلعى سەنات دەپۋتاتتىعىنا ەڭ كوپ ۇمىتكەر تىركەلگەن ءوڭىرلەرگە, دەپۋتاتتىققا ۇمىتكەرلەردىڭ ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنا بولىنەتىن قارجى-قاراجاتتىڭ ءمولشەرىنە قاتىستى وزدەرىن قىزىقتىرعان ساۋالدارعا جاۋاپ الدى.
بۇل كۇنى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ باس حاتشىسى ميحايل كروتوۆپەن دە كەزدەسۋ وتكىزدى. جيىن بارىسىندا وسك توراعاسى پارلامەنتتىك اسسامبلەيا اتىنان كەلگەن دەلەگاتسيا وكىلدەرىن سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىنا دايىندىق بارىسىمەن تانىستىردى.
ال باس حاتشىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا سەنات دەپۋتاتتارى سايلاۋىنىڭ بارىسىن باقىلاۋ ءۇشىن بايقاۋشىلارعا بارلىق مۇمكىندىكتەر جاسالعان. «سايلاۋدىڭ قالاي وتەتىنىن سايلاۋ كۇنى كورە جاتارمىز. ازىرگە سايلاۋعا دايىندىق تولىقتاي زاڭ اياسىندا, بارلىق تالاپتارعا ساي ءوتىپ جاتىر. بۇگىن ءبىز قازاقستاننىڭ 4 ايماعىنداعى جاعدايعا مونيتورينگ جۇرگىزدىك. جالپى العاندا 7 ايماقتى قامتىساق دەگەن ويدامىز. وسىعان وراي, ءبىزدىڭ ميسسيا وكىلدەرى رەسپۋبليكانىڭ وزگە ايماقتارىن ارالاۋدا», دەدى م. كروتوۆ.
سونىمەن, بۇگىن جۇمىس كۇنىنىڭ سوڭىنا قاراي سايلاۋدىڭ العاشقى قورىتىندىلارى جاريالانادى. ال 22 تامىز كۇنى سايلاۋدىڭ تولىق قورىتىندىسى شىعارىلماق.
ءلايلا ەدىلقىزى.