ءتورتىنشى سەسسيا

ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ءۇشىن ماڭىزدى ءارى جاۋاپكەرشىلىگى زور سەسسيا بولدى كەشە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ورال مۇحا­مەد­جانوۆ­تىڭ جەتەكشىلىگىمەن وسى پالاتانىڭ جالپى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. پالاتا وتىرىسىن قورىتىندىلاعان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ءتور­اعاسى, «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى فراك­تسياسىنىڭ جەتەكشىسى ورال مۇحامەدجانوۆ ءسوز سويلەپ, ءتورتىنشى سەسسياسىنىڭ اياقتالۋىنا وراي پالاتانىڭ بۇگىنگە دەيىنگى اتقارعان جۇمىستارىنا توقتالىپ ءوتتى. مىنە, ءماجىلىستىڭ ءتورتىنشى سەس­سياسى دا ءوز جۇمىسىن اياق­تا­دى, دەپ باستادى ءسوزىن و.مۇ­حا­مەدجانوۆ. بۇل كەزەڭ ەل ومىرىندە ماڭىزدى وقيعالارعا تولى بولدى. كوپ ەلدەرمەن سالىستىرعاندا, قا­زاقستان ەكونوميكالىق داع­دا­رىستان شى­عىن­سىز ءوتىپ, تۇراقتى دامۋ جولىنا ءتۇستى. وتكەن جىلى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ناقتى ءوسىمى 7 پايىزدى قۇرادى. ەلباسى باس­تا­ماشىلىق جاساعان «جول كار­تاسى» حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ پروبلەماسىن ايتارلىقتاي شەشۋگە مۇمكىندىك بەردى. ءار وب­لىس­تا جۇزدەگەن ءبىلىم بەرۋ, دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ, تۇرعىن ءۇي-كوممۋ­نال­دىق شارۋاشىلىق وبەك­تىلەرى, مىڭداعان شاقىرىم كوشە­لەر مەن جولدار جوندەۋدەن ءوتىپ, كوپتەگەن جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى. ەلىمىزدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋ باس­تالىپ كەتتى. ءبىز الدىمىزعا مەجەلى مىندەت قويدىق, ول – 2016 جىلعا قاراي جان باسىنا شاققانداعى ىشكى جال­پى ءونىمدى 15 مىڭ دوللارعا دەيىن كوبەيتىپ, تابىس دەڭگەيى جاعىنان جوعارى ەلدەر قاتارىنا كىرۋ. اتالعان ستراتەگيا شەڭ­بە­رىندە ەكونوميكامىزدى جاڭا دەڭ­گەيگە كوتەرۋدى كوزدەيتىن ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلا­ما­سى ويداعىداي جۇزەگە اسى­رى­لۋ­دا. 2015 جىلعا دەيىن جالپى سو­ماسى شامامەن 80 ميلليارد دول­لاردى قۇرايتىن 500-گە جۋىق جو­بانى ىسكە اسىرىپ, 200 مىڭ   جۇ­مىس ورنىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى ورايدا اتاپ وتەتىن ءبىر ماسەلە, وتكەن جىلدىڭ وزىندە جال­پى قۇنى 800 ميلليارد تەڭ­گەدەن اساتىن 152 جاڭا وبەكت ىسكە قوسىلدى. رەسپۋبليكامىزدىڭ حالىقارا­لىق دەڭگەيدە قول جەتكىزگەن تا­بىستارى دا ايتارلىقتاي, دەپ جال­عادى ءسوزىن پالاتا توراعاسى. وتكەن جىل قازاقستاننىڭ ەۋرو­پا­داعى قاۋىپسىزدىك پەن ىنتى­ماق­تاستىق ۇيىمى سەكىلدى بەدەلدى ۇي­ىمنىڭ تىزگىنىن ۇستاپ, توراعالىق ەت­كەن جىلى بولدى. جاس ەلور­دا­مىز – استانادا سوڭعى 11 جىل ىشىندە العاش رەت وسى ۇيىمنىڭ ءسامميتى ءوتتى. تاياۋدا عانا قازاقستان شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا ءتور­اعا­­لىق ەتۋدى اياقتادى. وسى حالىق­ارالىق بىرلەستىككە باسشىلىق ەتۋ­ىمىز استانادا وتكەن ونىڭ مە­رەيتويلىق سامميتىمەن قورىتىن­دىلاندى. ال كۇنى كەشە عانا قازاقستان تاعى ءبىر ىقپالدى حالىقارالىق بىرلەستىك – 1,5 ميللياردتان استام حالقى بار 57 مەملەكەتتىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعان يسلام ىنتى­ماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتۋگە كىرىستى. ەلىمىزدىڭ وسىنداي جەتىستىكتەرى قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نا­زارباەۆتىڭ اتىمەن تىعىز باي­لانىستى ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتۋ قاجەت. سەرپىندى دامىپ كەلە جات­قان ەكونوميكاسى بار, دەمو­كرا­تيا­لىق مۇراتتارعا ادال, حالىق­ارالىق بەدەلى جوعارى جاس مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋعا ەلباسىنىڭ سىڭىرگەن وراسان زور ەڭبەگى 3 ءساۋىر كۇنى وتكەن قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىندا قازاقستاندىقتار تا­را­پىنان لايىقتى باعاسىن الدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەلباسى باس­تاعان ەلىمىز سىن كەزەڭنەن ءسۇ­رىنبەي ءوتىپ, بەلگىلەنگەن ماقساتقا قول جەتكىزۋ جولىندا نىق قادام باسىپ كەلەدى. وسى ساليقالى ستراتەگيالىق باعىتتى ىسكە اسىرۋدا مەملەكەت باسشىسىنا ءتورتىنشى سايلانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى سەنىمدى تىرەك بولىپ كەلەدى. 4-سەسسيا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ءۇشىن ماڭىزدى ءارى جاۋاپكەرشىلىگى اسا زور سەسسيا بولدى. وتكەن ۋاقىت ىشىندە ءماجىلىس 144 زاڭ جوباسىن ماقۇلداپ, سەناتقا جىبەردى. 104 زاڭعا ەلباسى قول قويدى. زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىندە ەكونوميكالىق رەفورمالاردى قۇقىقتىق قامتا­ماسىز ەتۋگە باسا كوڭىل ءبولىندى. وسى ماقساتتا ءبىز سالىق سالۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە, مەملەكەتتىك م ۇلىكتى ءتيىمدى باسقارۋعا, كولىك قىزمەتىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, اگ­رارلىق سەكتوردى ودان ءارى دا­مىتۋعا باعىتتالعان زاڭداردى قابىلدادىق. ءبىز شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىككە قولداۋ كورسەتۋ بوي­ىنشا دا اۋقىمدى جۇمىس اتقار­دىق. بۇل ماسەلە, وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, ەلباسىنىڭ ۇدايى باقى­لاۋىندا تۇر. و.مۇحامەدجانوۆ سونداي-اق دە­پۋتاتتىق قىزمەتتەرىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى حالىققا الەۋ­مەتتىك قولداۋ كورسەتۋدى كۇشەيتۋ, ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساق­تاۋدى دامىتۋعا قاجەتتى جاعداي­لار جاساۋ بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ كورسەتتى. بۇل تۇرعىدا زەي­نەت­اقىمەن قامسىزداندىرۋدى ارت­تىرۋعا, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعالا­رىن رەتتەۋگە, يپوتەكالىق كرەديت كومەگىمەن تۇرعىن ءۇي ساتىپ العان ازاماتتارعا بەرىلگەن الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى قورعاۋعا, عىلىم مەن يننوۆاتسيالارعا قولداۋ كور­سەتۋگە باعىتتالعان زاڭدار كۇشىنە ەنگىزىلدى, دەدى ول. بيىلعى جىلدىڭ 1 قاڭتا­رى­نان باستاپ زەينەتاقى مەن شاكىرت­اقى مولشەرى 30 پايىزعا ارتتى­رىلدى, ال 1 شىلدەدەن باستاپ بيۋد­جەت سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جا­لاقىسى ءدال وسىنداي مولشەرگە كوبەيەتىن بولادى. بۇل رەتتە, اتالعان تولەمدەردىڭ سوڭعى ەكى جىل بويى 25 پايىزعا كوبەي­تىلىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. وتكەن جىلى ەلگە ەرەكشە ەڭبەگى سىڭگەن ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا بەرىلەتىن ارناۋلى مەم­لەكەتتىك جاردەماقىلاردىڭ, سون­داي-اق انا مەن بالاعا الەۋ­مەتتىك قولداۋ كورسەتۋگە باعىت­تال­عان جاردەماقىلاردىڭ ءمول­ش­ە­رى دە ايتارلىقتاي ءوستى. ءبىزدىڭ حالىقارالىق سالاداعى زاڭ شىعارۋ جۇمىسىمىز دا اۋ­قىمدى بولدى, وسى سەسسيادا 25 حالىقارالىق شارتتاردى, كونۆەنتسيالار مەن كەلىسىمدەردى راتيفي­كاتسيالادىق. ونىڭ ىشىندە كەدەن وداعى مەن بىرىڭعاي ەكونومي­كا­لىق كەڭىستىكتىڭ جۇمىسىن رەتتەيتىن قۇجاتتار دا راتيفيكا­تسيا­لان­دى. ارينە, ءماجىلىستىڭ وسى سەس­سيا­دا اتقارعان ىستەرى زاڭ شىعارۋ قىزمەتىمەن عانا شەكتەلىپ قويعان جوق. سەسسيا بارىسىندا وتكىزىل­گەن ۇكىمەت ساعاتتارى, كونفەرەنتسيالار مەن دوڭگەلەك ۇستەلدەر شەڭ­بەرىندە رەسپۋبليكا ءومىرىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلانىپ, مەملەكەتتىك جانە سالالىق باع­دار­لامالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى قارالدى. قازىرگى ساي­لا­نىمداعى ماجىلىستە فراكتسيالىق جۇمىستىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتە­رىلگەنىن اتاپ وتكەن ءجون. «نۇر وتان» حدپ فراكتسياسى مەملەكەتىمىز تىنىس-تىرشىلىگىنىڭ بار­شا وزەكتى ماسەلەلەرىنە دەر كەزىندە دەن قويۋ ارقىلى ەلىمىزدە بولىپ جاتقان قوعامدىق-ساياسي ءجا­نە ءال­ەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق ۇدە­رىستەردى ءجىتى نازارىندا ۇستاپ وتىر. وسى قىسقاشا شولۋدىڭ ءوزى ءبىزدىڭ پالاتامىزدىڭ ءتورتىنشى سەس­سيادا اسا اۋقىمدى جۇمىس ات­قارعانىن كورسەتەدى. بۇل ناتيجەگە دەپۋتاتتارىمىزدىڭ جۇمىس توپ­تارى مەن كوميتەتتەردەگى بەلسەندى جۇمىسىنىڭ, قاجەتتى زاڭداردى دەر كەزىندە قابىلداۋىنىڭ ارقا­سىندا قول جەتىپ وتىر, دەدى ءسو­زىنىڭ سوڭىندا و.مۇحامەدجانوۆ. سوندىقتان, قۇرمەتتى ارىپتەستەر, پارلامەنتىمىزدىڭ, ونىڭ ىشىندە ءماجىلىستىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتىنە لايىقتى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان سىزدەرگە ءوز اتىمنان العىس ايت­قىم كەلەدى. جازعى دەمالىس ال­دىن­داعى سوڭعى باسقوسۋىمىزدى پاي­دالانا وتىرىپ, سىزدەرگە الدا­عى دەمالىستارىڭىزدىڭ ءساتتى وتۋىنە, بەسىنشى سەسسياعا تىڭ كۇش-قۋاتپەن امان-ساۋ ورالۋلارىڭىزعا تىلەكتەستىگىمدى بىلدىرەمىن».