فوتو: ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى
القا وتىرىسىنا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى مەن ۇكىمەت اپپاراتىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى, ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور مەن اۋماقتىق بولىمشەلەردىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق مينيسترلىكتىڭ قوعامدىق كەڭەسى مۇشەلەرى قاتىستى.
ايدا بالاەۆا: تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ كونستيتۋتسيالىق قاعيداتتار دەڭگەيىنە كوتەرىلدى
ەكولوگيا – كونستيتۋتسيالىق قاعيدات
كىرىسپە سوزىندە ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋ جانە مولايتۋ باعىتىنداعى نەگىزگى ناتيجەلەرگە توقتالدى. جەتەكشىلىك ەتەتىن باعىتتار بويىنشا ۆيتسە-مينيسترلەردىڭ ەسەبى تىڭدالدى.
ءوز كەزەگىندە رومان سكليار القا وتىرىسىنىڭ تاريحي كەزەڭدە ءوتىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ ۇسىنىلعان رەداكتسياسىندا قوعامنىڭ باستى سۇرانىستارىنىڭ ءبىرى – ادام ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋ, تابيعاتقا ۇقىپتى قاراۋدى ىرگەلى قاعيدات رەتىندە ورنىقتىرۋ», دەدى ول.
بۇل ۇستانىم ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىكتى مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق باسىمدىعى رەتىندە بەكىتەدى. جاڭا كونستيتۋتسيالىق نەگىز تابيعاتتى قورعاۋ ءىسىن جۇيەلى جاڭعىرتۋعا سەرپىن بەرمەك.
تسيفرلاندىرۋ جانە قالدىقتاردى باسقارۋ
قازىر مينيسترلىك قورشاعان ورتانىڭ جاي-كۇيىن باقىلاۋ, قالدىقتاردى باسقارۋ, وندىرىستىك شىعارىندىلاردى مونيتورينگىلەۋ, ورمان ورتتەرىن ەرتە انىقتاۋ, ورمان قورىن ەسەپكە الۋ جانە ۇلتتىق پاركتەرگە بارۋدى قاداعالاۋ باعىتىندا تسيفرلىق جوبالار كەشەنىن ىسكە اسىرىپ جاتىر.
ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى – جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتا وتىرىپ, قالدىقتاردى باسقارۋ جۇيەسىن دامىتۋ. بۇل سالادا ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ مەن قايتا وڭدەۋ ۇلەسىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن.
وڭىرلىك ەكولوگيالىق سامميت: ورتالىق ازياعا ورتاق جاۋاپكەرشىلىك
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 78-سەسسياسىندا بيىل ەلىمىزدە وڭىرلىك ەكولوگيالىق سامميت وتكىزۋ باستاماسىن كوتەرگەن بولاتىن.
الداعى سامميت مەملەكەتتەر مەن ۇكىمەتتەر باسشىلارىن, حالىقارالىق سەرىكتەستەر مەن ساراپشىلاردى ءبىر الاڭعا جيناپ, ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىعىن جانە جاھاندىق كليماتتىق كۇش-جىگەرگە قوسقان ۇلەسىن ايقىنداۋعا ءتيىس.
«تازا قازاقستان» جانە ورماندى ۇلعايتۋ
پرەزيدەنتتىڭ «تازا قازاقستان» باستاماسى اۋقىمدى جالپىۇلتتىق قوزعالىسقا اينالدى. اۋماقتاردى تازالاۋ اكتسيالارىنان باستاپ ەكولوگيالىق مادەنيەتتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان اعارتۋشىلىق جوبالارعا دەيىنگى شارالار جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى.
ەل بويىنشا 2 ميلليارد اعاش وتىرعىزۋ جانە ورمان القابىن 14,5 ملن گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋ جونىندەگى جۇمىستار قارقىندى جالعاسىپ جاتىر. دەگەنمەن, جەردىڭ دەگراداتسياسى مەن شولەيتتەنۋ ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى.
بۇل تۇيتكىلدى شەشۋ ءۇشىن جەل ەروزياسىن تومەندەتۋ, قۇم القاپتارىن بەكىتۋ جانە جايىلىمداردى قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىندا قورعانىش ورمان بەلدەۋلەرى مەن توسقاۋىل ەكپەلەر جۇيەسىن قۇرۋ كوزدەلگەن.
ورمان ورتتەرىنە قارسى – جاساندى ينتەللەكت
2025 جىلى پرەمەر-مينيستر ەڭ قاۋىپتى 24 ورمان جانە تابيعاتتى قورعاۋ مەكەمەسىندە ءورتتى ەرتە انىقتاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ جونىندە ناقتى تاپسىرما بەرگەن ەدى. وتكەن جىلى اتالعان جۇيە 2,2 ملن گەكتار اۋماقتى قامتىدى.
جۇيەگە جاساندى ينتەللەكت ينتەگراتسيالانىپ, دەرەكتەر جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا اۆتوماتتى تۇردە جەتكىزىلەدى. اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ءورت قاۋپى جوعارى ورمانداردىڭ 5,4 ملن گەكتارىن تولىق قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
2026 جىلعا مەجەلەنگەن مىندەتتەر
القا وتىرىسىندا 2026 جىلعا ارنالعان باسىم باعىتتار ناقتىلاندى. اتاپ ايتقاندا:
-
ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ;
-
بيوارتۇرلىلىكتى ساقتاۋ;
-
جاۋاپتى ءارى جاسامپاز ءپاتريوتيزمدى ىلگەرىلەتۋ;
-
جوعارى ەكولوگيالىق مادەنيەت قالىپتاستىرۋ.
جاڭا كونستيتۋتسيادا بەكىتىلەتىن ەكولوگيالىق قاعيداتتار وسى مىندەتتەردىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن نىعايتادى. تابيعاتتى قورعاۋ – تەك سالالىق ساياسات ەمەس, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ولشەمى.
