ىنتىماقتاستىق – يگىلىك باستاۋى
كەشە تاۋەلسىزدىك سارايىندا يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمى (يىۇ) سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ 38-ءشى كەڭەسى ءوز جۇمىسىن ودان ءارى جالعاستىردى. كەڭەس جۇمىسى تولىقتاي جابىق وتكىزىلدى.
كەشەدەن بەرى جاڭا اتاۋ العان ۇيىمنىڭ 38-ءشى سەسسياسى قىزۋ ءجۇرىپ, بارلىق جۇمىس ورىندارىندا قىزۋ پىكىرتالاستار مەن وتكىر تالقىلاۋلار بولىپ جاتتى. سەسسيانىڭ ۇرانى «بەيبىتشىلىك, ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ» ەكەنىن بۇدان بۇرىن ايتقانبىز. كەڭەسكە قاتىسۋشىلار وسى ۇران بويىنشا العاشقى كۇننەن ءوز پىكىرلەرىن بىلدىرۋدە. سونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ تا ءوز سوزىندە وسى ۇراندى ءوز تاراپىنان تالداپ بەردى. بەيبىتشىلىك دەگەندە ءبىز الدىمەن تاياۋ شىعىستى اۋىزعا الامىز. اراب-يزرايل كيكىلجىڭى يىۇ كۇن ءتارتىبىندەگى ورتالىق ماسەلە بولىپ قالا بەرەدى. قازاقستان ءوز تاراپىنان تاياۋ شىعىس ەلدەرىندە بەيبىتشىلىكتىڭ ورناۋىنا قولدان كەلگەن قولداۋىن كورسەتە بەرەتىن بولادى. وسى باعىتتاعى ەڭ ۇلكەن ماقسات – پالەستينا ماسەلەسىنىڭ ءادىلەتتى, ۇزاق مەرزىمدى جانە كەشەندى جولمەن شەشىلۋى. وسى اتالعان شارتتاردى ەسەپكە الا وتىرىپ ءبىز پالەستينانىڭ بۇۇ شەڭبەرىندە تانىلۋىن تولىق قولدايمىز.
ودان ءارى قازاقستان ءمينيسترى بۇگىنگى كۇنى قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقسىزدىق پروبلەمالارى بارلىق تاياۋ شىعىس پەن سولتۇستىك افريكا ايماعىن قامتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ورناتۋعا ۇمتىلعان مەملەكەتتىك تە, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ارەكەتتەر دە ءالى كۇنگە جەمىسىن بەرە الماي, قاۋىپسىزدىك سالاسىندا وتكىر پروبلەمالار قالىپ وتىر. بىراق مەن بۇل ەلدەردىڭ جارقىن بولاشاعى ەكونوميكالىق جاڭالاندىرۋ مەن ليبەرالدى رەفورمالاردى جۇرگىزۋگە باتىل كىرىسە الاتىن جاستاردىڭ قولىندا ەكەنىنە سەنىمدىمىن. وزگەرىستەردىڭ ءبارى دە مۇددەلى تاراپتاردىڭ بەيبىت جولمەن بولاتىن سىندارلى ۇنقاتىسۋلارى نەگىزىندە بولۋى كەرەك, دەدى ە.قازىحانوۆ. ودان ءارى قازاقستان ءمينيسترى ايماقتا بەيبىتشىلىك, قاۋىپسىزدىك جانە تۇراقتىلىق ورناتۋ جولىنداعى ۇجىمدىق ءىس-ارەكەت يىۇ-نىڭ جاڭا ولشەمى بولۋى كەرەك, دەدى. قازىر تاتۋ كورشىلىك قاتىناستاردى دامىتۋ, تۋىپ قالعان كيكىلجىڭدەرمەن ءوز ۋاقىتىندا قۇلاقتاندىرۋ, ارااعايىندىق ارەكەتتەر جاساۋ جانە ولاردىڭ الدىن الۋ قۇرالدارىن نىعايتۋ جاعى ءالى كۇنگە جەتكىلىكسىز. وسى ۋاقىتقا دەيىن يىۇ كيكىلجىڭدەردى شەشۋ مەن رەتتەۋ جۇمىستارىندا باستاماشىل شارالاردى قولدانىپ كەلدى. ءبىز ونىڭ قازىرگىدەن گورى ىقپالدىراق بولىپ, وسىنداي ىستەردەگى الەۋەتىن ارتتىرۋىن قالايمىز. وسىعان وراي قازاقستان توراعالىعى كەزىندە ورتالىق ازياداعى قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ مەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ۇلكەن كوڭىل بولىنەتىنىن اتاپ ءوتتى.
ءبىز ورتالىق ازياداعى ىنتىماقتاستىق جونىندەگى يىۇ ءىس-قيمىل جوسپارىن قولداۋلارىڭىزدى وتىنەمىز, دەدى ە.قازىحانوۆ. ودان ءارى مينيستر ەسىرتكىگە قارسى كۇرەستە يىۇ ەلدەرىنىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ قاجەتتىلىگىن ايتتى. سونىمەن بىرگە, ول ارىپتەستەرىن يادرولىق قارۋسىز الەم قۇرۋ تۋرالى ۇندەۋدى قولداۋعا شاقىردى. ءبىز يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جونىندەگى كەلىسىمنىڭ شەشىمدەرىن ايماق ەلدەرىندە ورىنداتۋعا جانە 2012 جىلى ورتالىق شىعىستا يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرۋ تۋرالى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزۋگە ىقپال ەتۋگە تىرىسامىز, دەدى ول.
ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىنە توقتالعاندا ەرجان قازىحانوۆ ونى بارلىق سالادا دامىتۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ ءوتتى. ءبىز يىۇ-نىڭ كۇن ءتارتىبىن كەڭەيتۋدى قالايمىز. سونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن دە ونىڭ كۇن تارتىبىنە ەنگىزۋىمىز كەرەك. سونىمەن بىرگە, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ دە ۇمىتىلماعانىن قالايمىز. قازاقستاندىق توراعالىق كەزىندە ءبىز يسلاموفوبياعا جانە باسقا دا دىنارالىق جەككورۋشىلىك, توزىمسىزدىكتى ەگۋ ماسەلەلەرىنە قارسى كۇرەس پەن دىنارالىق جانە وركەنيەتارالىق ۇنقاتىسۋلاردى دامىتۋ شارالارىنا كوڭىل بولەتىن بولامىز. دىنارالىق جانە ەتنوسارالىق ديالوگتاردى دامىتۋ ىسىندە قازاقستان ايماقتاعى كوپ ەلدەرگە قاراعاندا كوش ىلگەرى كەلە جاتقانى جانە بۇل ىستە مولىنان تاجىريبە جيناقتاعانى بەلگىلى. ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان يىۇ-دا وسى باعىتتاعى جۇمىستار قاتارىنا قوسىلاتىن ۇلەس رەتىندە يسلامنىڭ پوستكەڭەستىك ەلدەردەگى ءرولى تۋرالى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. وندا ءبىز يىۇ شەڭبەرىندە وركەنيەتارالىق جانە مادەنيەتارالىق ديالوگتاردى نىعايتۋ ماقساتىمەن ءدىن قايراتكەرلەرىنىڭ اراسىندا اشىق پىكىرتالاستار جانە بيلىك وكىلدەرىنىڭ ءدىني ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەستەرىن تىڭداۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. يىۇ اشىقتىعى, ونىڭ بۇۇ جانە ەقىۇ, اوسشك, شىۇ سياقتى ايماقتىق ۇيىمدارمەن بىرلەسە ءىس-قيمىل جاساۋعا دايىندىعى الەمگە تانىلۋداعى ماڭىزدى شارتتار بولىپ تابىلادى. ءبىز الەمدىك استانالاردا يىۇ-نىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىن اشۋدى ۇسىنامىز, ولار ۇيىمنىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىقتاعى قاۋىپسىزدىك, ەنەرگيا جانە دامۋ ورتالىقتارى بولار ەدى. ودان ءارى ە.قازىحانوۆ يىۇ-دا ادام قۇقى جونىندەگى تاۋەلسىز كوميسسيانىڭ قۇرىلعانىن قاناعاتپەن اتاپ ءوتتى.
ۇرانداعى دامۋ ماسەلەسىنە توقتالعاندا مينيستر بىلتىرعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا دۋبايدا بولعان جيىندا تالقىلانعان 10 جىلدىق ءىس-قيمىل باعدارلاماسىندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ تولىق ورىندالۋىنا كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان – سوڭعى جيىرما جىلدا جىلدام دامۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتە بىلگەن ەل. ىنتىماقتاستىق اياسىندا ءبىز ءوزىمىزدىڭ تاجىريبەمىز جانە بىلىمىمىزبەن بولىسۋگە دايىنبىز, دەدى ە.قازىحانوۆ. ودان ءارى قازاقستاندا عىلىم مەن تەحنولوگياعا كوڭىل بولىنەتىنىن اتاپ, سونىڭ ايعاعى رەتىندە بيىل بىزدە يوردانيادا ورنالاسقان يسلام عىلىم اكادەمياسىنىڭ سەسسياسى وتەتىنىن ايتتى. ودان كەيىن قازاقستان يىۇ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلەرىنىڭ 3-ءشى كونفەرەنتسياسىن وتكىزەدى. سونىمەن بىرگە, ءوزىنىڭ سوزىندە مينيستر ءبىزدىڭ ەلدىڭ بانك, سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ جانە ت.ب. سالالاردا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ نيەتتەرى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءبىزدىڭ ەلىمىز ەكولوگيالىق اپاتتاردىڭ قاسىرەتتەرىن (ونىڭ ىشىندە سەمەي يادرولىق پوليگونىن, ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاۋىن ايتسا دا جەتەدى) باسىنان مولىنان كەشىپ كەلەدى. سوندىقتان دا قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتاردى جانداندىرۋدى باسىمدى باعىتتاردىڭ بىرىنە جاتقىزدىق, دەدى ول ءسوزىنىڭ سوڭىندا.
* * *
كەشە يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمى سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسى سەسسياسىنىڭ اياسىندا ەرجان قازىحانوۆ بىرنەشە ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزدى. سونىڭ ىشىندە سلوۆەنيا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سامۋەل جبوگار كەزدەسۋدەن شىققان سوڭ جاسالعان كەلىسسوزدەر تۋرالى جۋرناليستەرگە بريفينگ بەردى. ءبىز ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى اياسىندا قول قويىلۋى مۇمكىن كەيبىر قۇجاتتاردى تالقىلادىق. ونىڭ ىشىندە ەكىجاقتى سالىق سالۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستىلارى دا بولدى, دەدى س.جبوگار.
* * *
سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆتىڭ ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزگەن مينيسترلەرىنىڭ ءبىرى – مىسىردىڭ ىقپالداستىق جانە الەۋمەتتىك وزگەرىستەر ءمينيسترى گاۋد ابدەل حالەك بولدى. كەزدەسۋ بارىسىندا ءبىز ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ كەيبىر ماسەلەلەرىن تالقىلادىق. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان مىسىردىڭ قازاقستان استىعىن ساتىپ الۋدى ۇلعايتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ايتتىق. سونداي-اق كەلەسى جىلى كايردە بولاتىن يىۇ ءحىىى ءسامميتىنىڭ ماڭىزى تۋرالى پىكىر الماستىق, دەدى مىسىر ءمينيسترى.
* * *
سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ يران يسلام رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى الي اكبار سالەحيمەن دە كەزدەسىپ, ەكىجاقتى كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى. ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز ءوزارا ساۋدا اينالىمىن 5 ملرد. اقش دوللارى كولەمىنە جەتكىزۋگە مۇددەلى, دەدى يراندىق مينيستر جۋرناليستەرگە.
* * *
ە.قازىحانوۆپەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر قاتارىن يراكتىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى حوشيار زەباري جالعاستىردى. جۋرناليستەرمەن بولعان بريفينگتە ول 38-ءشى سەسسيادا قابىلدانعان شەشىمدەردى ورىنداۋ يسلام الەمىنىڭ دامۋىنا ۇلكەن اسەر ەتەدى, دەدى. سونىمەن بىرگە, ول يراك پەن قازاقستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى تالقىلانعاندا مۇناي مەن گاز سالاسى ۇلكەن اڭگىمە بولعانىن ايتتى. سونداي-اق يراكتا قازاقستاننىڭ ەلشىلىگىن اشۋ ماسەلەسى تالقىلانعانىن جەتكىزدى.
جاقسىباي سامرات.
ىنتىماقتاستىق – يگىلىك باستاۋى
كەشە تاۋەلسىزدىك سارايىندا يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمى (يىۇ) سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ 38-ءشى كەڭەسى ءوز جۇمىسىن ودان ءارى جالعاستىردى. كەڭەس جۇمىسى تولىقتاي جابىق وتكىزىلدى.
كەشەدەن بەرى جاڭا اتاۋ العان ۇيىمنىڭ 38-ءشى سەسسياسى قىزۋ ءجۇرىپ, بارلىق جۇمىس ورىندارىندا قىزۋ پىكىرتالاستار مەن وتكىر تالقىلاۋلار بولىپ جاتتى. سەسسيانىڭ ۇرانى «بەيبىتشىلىك, ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ» ەكەنىن بۇدان بۇرىن ايتقانبىز. كەڭەسكە قاتىسۋشىلار وسى ۇران بويىنشا العاشقى كۇننەن ءوز پىكىرلەرىن بىلدىرۋدە. سونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ تا ءوز سوزىندە وسى ۇراندى ءوز تاراپىنان تالداپ بەردى. بەيبىتشىلىك دەگەندە ءبىز الدىمەن تاياۋ شىعىستى اۋىزعا الامىز. اراب-يزرايل كيكىلجىڭى يىۇ كۇن ءتارتىبىندەگى ورتالىق ماسەلە بولىپ قالا بەرەدى. قازاقستان ءوز تاراپىنان تاياۋ شىعىس ەلدەرىندە بەيبىتشىلىكتىڭ ورناۋىنا قولدان كەلگەن قولداۋىن كورسەتە بەرەتىن بولادى. وسى باعىتتاعى ەڭ ۇلكەن ماقسات – پالەستينا ماسەلەسىنىڭ ءادىلەتتى, ۇزاق مەرزىمدى جانە كەشەندى جولمەن شەشىلۋى. وسى اتالعان شارتتاردى ەسەپكە الا وتىرىپ ءبىز پالەستينانىڭ بۇۇ شەڭبەرىندە تانىلۋىن تولىق قولدايمىز.
ودان ءارى قازاقستان ءمينيسترى بۇگىنگى كۇنى قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقسىزدىق پروبلەمالارى بارلىق تاياۋ شىعىس پەن سولتۇستىك افريكا ايماعىن قامتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ورناتۋعا ۇمتىلعان مەملەكەتتىك تە, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ارەكەتتەر دە ءالى كۇنگە جەمىسىن بەرە الماي, قاۋىپسىزدىك سالاسىندا وتكىر پروبلەمالار قالىپ وتىر. بىراق مەن بۇل ەلدەردىڭ جارقىن بولاشاعى ەكونوميكالىق جاڭالاندىرۋ مەن ليبەرالدى رەفورمالاردى جۇرگىزۋگە باتىل كىرىسە الاتىن جاستاردىڭ قولىندا ەكەنىنە سەنىمدىمىن. وزگەرىستەردىڭ ءبارى دە مۇددەلى تاراپتاردىڭ بەيبىت جولمەن بولاتىن سىندارلى ۇنقاتىسۋلارى نەگىزىندە بولۋى كەرەك, دەدى ە.قازىحانوۆ. ودان ءارى قازاقستان ءمينيسترى ايماقتا بەيبىتشىلىك, قاۋىپسىزدىك جانە تۇراقتىلىق ورناتۋ جولىنداعى ۇجىمدىق ءىس-ارەكەت يىۇ-نىڭ جاڭا ولشەمى بولۋى كەرەك, دەدى. قازىر تاتۋ كورشىلىك قاتىناستاردى دامىتۋ, تۋىپ قالعان كيكىلجىڭدەرمەن ءوز ۋاقىتىندا قۇلاقتاندىرۋ, ارااعايىندىق ارەكەتتەر جاساۋ جانە ولاردىڭ الدىن الۋ قۇرالدارىن نىعايتۋ جاعى ءالى كۇنگە جەتكىلىكسىز. وسى ۋاقىتقا دەيىن يىۇ كيكىلجىڭدەردى شەشۋ مەن رەتتەۋ جۇمىستارىندا باستاماشىل شارالاردى قولدانىپ كەلدى. ءبىز ونىڭ قازىرگىدەن گورى ىقپالدىراق بولىپ, وسىنداي ىستەردەگى الەۋەتىن ارتتىرۋىن قالايمىز. وسىعان وراي قازاقستان توراعالىعى كەزىندە ورتالىق ازياداعى قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ مەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ۇلكەن كوڭىل بولىنەتىنىن اتاپ ءوتتى.
ءبىز ورتالىق ازياداعى ىنتىماقتاستىق جونىندەگى يىۇ ءىس-قيمىل جوسپارىن قولداۋلارىڭىزدى وتىنەمىز, دەدى ە.قازىحانوۆ. ودان ءارى مينيستر ەسىرتكىگە قارسى كۇرەستە يىۇ ەلدەرىنىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ قاجەتتىلىگىن ايتتى. سونىمەن بىرگە, ول ارىپتەستەرىن يادرولىق قارۋسىز الەم قۇرۋ تۋرالى ۇندەۋدى قولداۋعا شاقىردى. ءبىز يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جونىندەگى كەلىسىمنىڭ شەشىمدەرىن ايماق ەلدەرىندە ورىنداتۋعا جانە 2012 جىلى ورتالىق شىعىستا يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرۋ تۋرالى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزۋگە ىقپال ەتۋگە تىرىسامىز, دەدى ول.
ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىنە توقتالعاندا ەرجان قازىحانوۆ ونى بارلىق سالادا دامىتۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ ءوتتى. ءبىز يىۇ-نىڭ كۇن ءتارتىبىن كەڭەيتۋدى قالايمىز. سونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن دە ونىڭ كۇن تارتىبىنە ەنگىزۋىمىز كەرەك. سونىمەن بىرگە, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ دە ۇمىتىلماعانىن قالايمىز. قازاقستاندىق توراعالىق كەزىندە ءبىز يسلاموفوبياعا جانە باسقا دا دىنارالىق جەككورۋشىلىك, توزىمسىزدىكتى ەگۋ ماسەلەلەرىنە قارسى كۇرەس پەن دىنارالىق جانە وركەنيەتارالىق ۇنقاتىسۋلاردى دامىتۋ شارالارىنا كوڭىل بولەتىن بولامىز. دىنارالىق جانە ەتنوسارالىق ديالوگتاردى دامىتۋ ىسىندە قازاقستان ايماقتاعى كوپ ەلدەرگە قاراعاندا كوش ىلگەرى كەلە جاتقانى جانە بۇل ىستە مولىنان تاجىريبە جيناقتاعانى بەلگىلى. ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان يىۇ-دا وسى باعىتتاعى جۇمىستار قاتارىنا قوسىلاتىن ۇلەس رەتىندە يسلامنىڭ پوستكەڭەستىك ەلدەردەگى ءرولى تۋرالى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. وندا ءبىز يىۇ شەڭبەرىندە وركەنيەتارالىق جانە مادەنيەتارالىق ديالوگتاردى نىعايتۋ ماقساتىمەن ءدىن قايراتكەرلەرىنىڭ اراسىندا اشىق پىكىرتالاستار جانە بيلىك وكىلدەرىنىڭ ءدىني ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەستەرىن تىڭداۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. يىۇ اشىقتىعى, ونىڭ بۇۇ جانە ەقىۇ, اوسشك, شىۇ سياقتى ايماقتىق ۇيىمدارمەن بىرلەسە ءىس-قيمىل جاساۋعا دايىندىعى الەمگە تانىلۋداعى ماڭىزدى شارتتار بولىپ تابىلادى. ءبىز الەمدىك استانالاردا يىۇ-نىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىن اشۋدى ۇسىنامىز, ولار ۇيىمنىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىقتاعى قاۋىپسىزدىك, ەنەرگيا جانە دامۋ ورتالىقتارى بولار ەدى. ودان ءارى ە.قازىحانوۆ يىۇ-دا ادام قۇقى جونىندەگى تاۋەلسىز كوميسسيانىڭ قۇرىلعانىن قاناعاتپەن اتاپ ءوتتى.
ۇرانداعى دامۋ ماسەلەسىنە توقتالعاندا مينيستر بىلتىرعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا دۋبايدا بولعان جيىندا تالقىلانعان 10 جىلدىق ءىس-قيمىل باعدارلاماسىندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ تولىق ورىندالۋىنا كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان – سوڭعى جيىرما جىلدا جىلدام دامۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتە بىلگەن ەل. ىنتىماقتاستىق اياسىندا ءبىز ءوزىمىزدىڭ تاجىريبەمىز جانە بىلىمىمىزبەن بولىسۋگە دايىنبىز, دەدى ە.قازىحانوۆ. ودان ءارى قازاقستاندا عىلىم مەن تەحنولوگياعا كوڭىل بولىنەتىنىن اتاپ, سونىڭ ايعاعى رەتىندە بيىل بىزدە يوردانيادا ورنالاسقان يسلام عىلىم اكادەمياسىنىڭ سەسسياسى وتەتىنىن ايتتى. ودان كەيىن قازاقستان يىۇ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلەرىنىڭ 3-ءشى كونفەرەنتسياسىن وتكىزەدى. سونىمەن بىرگە, ءوزىنىڭ سوزىندە مينيستر ءبىزدىڭ ەلدىڭ بانك, سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ جانە ت.ب. سالالاردا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ نيەتتەرى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءبىزدىڭ ەلىمىز ەكولوگيالىق اپاتتاردىڭ قاسىرەتتەرىن (ونىڭ ىشىندە سەمەي يادرولىق پوليگونىن, ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاۋىن ايتسا دا جەتەدى) باسىنان مولىنان كەشىپ كەلەدى. سوندىقتان دا قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتاردى جانداندىرۋدى باسىمدى باعىتتاردىڭ بىرىنە جاتقىزدىق, دەدى ول ءسوزىنىڭ سوڭىندا.
* * *
كەشە يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمى سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسى سەسسياسىنىڭ اياسىندا ەرجان قازىحانوۆ بىرنەشە ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزدى. سونىڭ ىشىندە سلوۆەنيا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سامۋەل جبوگار كەزدەسۋدەن شىققان سوڭ جاسالعان كەلىسسوزدەر تۋرالى جۋرناليستەرگە بريفينگ بەردى. ءبىز ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى اياسىندا قول قويىلۋى مۇمكىن كەيبىر قۇجاتتاردى تالقىلادىق. ونىڭ ىشىندە ەكىجاقتى سالىق سالۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستىلارى دا بولدى, دەدى س.جبوگار.
* * *
سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆتىڭ ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزگەن مينيسترلەرىنىڭ ءبىرى – مىسىردىڭ ىقپالداستىق جانە الەۋمەتتىك وزگەرىستەر ءمينيسترى گاۋد ابدەل حالەك بولدى. كەزدەسۋ بارىسىندا ءبىز ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ كەيبىر ماسەلەلەرىن تالقىلادىق. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان مىسىردىڭ قازاقستان استىعىن ساتىپ الۋدى ۇلعايتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ايتتىق. سونداي-اق كەلەسى جىلى كايردە بولاتىن يىۇ ءحىىى ءسامميتىنىڭ ماڭىزى تۋرالى پىكىر الماستىق, دەدى مىسىر ءمينيسترى.
* * *
سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ يران يسلام رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى الي اكبار سالەحيمەن دە كەزدەسىپ, ەكىجاقتى كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى. ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز ءوزارا ساۋدا اينالىمىن 5 ملرد. اقش دوللارى كولەمىنە جەتكىزۋگە مۇددەلى, دەدى يراندىق مينيستر جۋرناليستەرگە.
* * *
ە.قازىحانوۆپەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر قاتارىن يراكتىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى حوشيار زەباري جالعاستىردى. جۋرناليستەرمەن بولعان بريفينگتە ول 38-ءشى سەسسيادا قابىلدانعان شەشىمدەردى ورىنداۋ يسلام الەمىنىڭ دامۋىنا ۇلكەن اسەر ەتەدى, دەدى. سونىمەن بىرگە, ول يراك پەن قازاقستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى تالقىلانعاندا مۇناي مەن گاز سالاسى ۇلكەن اڭگىمە بولعانىن ايتتى. سونداي-اق يراكتا قازاقستاننىڭ ەلشىلىگىن اشۋ ماسەلەسى تالقىلانعانىن جەتكىزدى.
جاقسىباي سامرات.
سوڭعى جاڭالىقتار
قوپا مەكتەبىنە قولداۋ كورسەتىلدى
مەكتەپ • كەشە
شاحماتتان رەسپۋبليكالىق چەمپيونات ءوتىپ جاتىر
شاحمات • كەشە
سەمەيدە قۇقىقتىڭ quiz زياتكەرلىك ويىنى ءوتتى
ايماقتار • كەشە
استانادا جۇك كولىگى ورتكە وراندى
وقيعا • كەشە
ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى جوو وقىتۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرى رەفەرەندۋمدى قولدادى
رەفەرەندۋم • كەشە
جاڭبىر مەن قار, بوران: ەرتەڭ ەلىمىزدە اۋا رايى قانداي بولادى؟
اۋا رايى • كەشە
