ورتاق كەلىسسوزگە ىنتالىلىق

مەملەكەتتىك حاتشى قانات ساۋداباەۆ استانا تورىندە ءوتىپ جاتقان يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمى سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ 38-ءشى سەسسياسىنا قاتىسۋعا كەلگەن بىرقاتار دەلەگاتسيا باسشىلارىن قابىلدادى. قانات بەكمىرزا ۇلى ەڭ اۋەلى ۇلىبريتانيا جانە سولتۇستىك ير­لانديا بىرىككەن كورولدىگى دەلە­گا­تسياسىنىڭ باسشىسى, قازىرگى كونسەرۆاتيۆتى بيلىك پارتيا­سى­نىڭ تەڭ ءتورايىمى بارونەسسا سايدا ۋورسيمەن كەزدەستى. باسقوسۋ كەزىندە مەملەكەتتىك حاتشى استانادا ۇيىمداستىرىلعان يسلام الەمىنە قاتىستى اۋقىمدى جيىن­نىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. «قازاقستان پرەزيدەنتى سەسسياعا قاتىسۋشىلارعا ارناعان سوزىندە يسلام ۋمماسى الدىندا تۇرعان تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى ناقتى اتاپ كورسەتتى. سونداي-اق, سول ماسەلە­لەردى شەشۋ جولدارىنا دا توق­تالعان ەدى. بۇل, ەڭ الدىمەن, يسلام قوعامداستىعىن جانداندىرۋ. ەكىنشىدەن, يسلام الەمى ەلدەرىنىڭ باي تابيعي رەسۋرستارىن حالىق­تىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى مەن تۇرمىس-تىرشىلىگى جولىندا ءتيىمدى پايدالانۋ. ال ۇشىنشىدەن, شى­عىس پەن باتىس اراسىنداعى ءۇن­قاتىسۋدى نىعايتۋ جانە دامىتۋ. ءبىزدىڭ ەل ءوزىنىڭ تاجىريبەسى ار­قى­لى وسى توڭىرەكتەگى ماسەلەلەردى شەشۋگە كۇش سالىپ كەلەدى. 20 جىل بەدەرىندە قازاقستان پرەزي­دەنتىنىڭ ساليقالى ساياساتى ارقا­سىندا ەل ىشىندەگى تۇراقتىلىق, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ساقتالىپ كەلەدى. ەلىمىزدە 46 كونفەس­سيا­نىڭ 130-دان استام ەتنوس وكىلدەرى تۇرادى. سوندىقتان, ءبىز بۇرىنعى كەڭەس وداعى ەلدەرىنىڭ ىشىندە وسىنداي ۇستامدى ساياساتتى ءجۇر­گىزىپ كەلەتىن ەلدەردىڭ ءبىرى ەكەنىمىزدى ماقتان تۇتامىز. سول سايا­ساتتىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتە ەشقانداي شيەلەنىس ورىن العان جوق. بۇل – ءبىزدىڭ ەلدىڭ بولا­شاقتاعى دامۋىنىڭ نەگىزى», دەدى قانات ساۋداباەۆ. ال سايدا ۋورسي «يسلام ىن­تىماقتاستىق ۇيىمى» سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ 38-ءشى سەسسياسىندا مۇسىلمان الەمى­مەن جانە مۇسىلمان ەمەس الەمنىڭ ءتۇرلى قوعامداستىعىنىڭ ءوزارا قويان-قولتىق جۇمىس ىستەپ, ىنتى­ماقتاستىق ورناتۋى تۇرعىسىندا ايتىلعان وي-پىكىرگە قوسى­لا­تى­نىن جەتكىزدى. «مەن ۇلىبريتانيا مينيسترلەر كابينەتىنىڭ ءمينيسترى بولعانىممەن, ءدىني سەنىمىم جاعىنان مۇسىلمانمىن. بۇل وسىنداي ىنتىماقتاستىقتىڭ قا­جەت­تىلىگىن دالەلدەيتىن مىسال­دار­دىڭ ءبىرى», دەدى ول. قانات ساۋداباەۆ يادرولىق قارۋ-جاراقتى تاراتپاۋ جونىندەگى ۇيىمنىڭ دايىندىق كوميسسيا­سىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى تيبور توتپەن دە كەزدەستى. «يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جانە يادرولىق قاۋىپتى سەيىلتۋ باعىتىندا جۇمىس اتقارۋدا بەلسەندىلىك كورسەتىپ ءجۇر­گەن ازاماتپەن, شىنايى دو­سى­مىزبەن جۇزدەسۋ ءبىزدىڭ كوڭى­لىمىزگە ءاردايىم جىلىلىق ۇيالا­تادى. ءسىز باسقاراتىن ۇيىممەن ءبىز­دىڭ كوپ جىلدان بەرگى ىنتى­ماق­تاستىعىمىز ءوز ناتيجەسىن بەرەدى. ءسىز قازاقستان پرەزيدەنتى­نىڭ وسى ماسەلە توڭىرەگىندەگى باس­تامالارىن ۇنەمى قولداپ كەلەسىز. بۇۇ باس اسسامبلەياسى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ 29 تامىزدى سەمەي پوليگونىنىڭ جابىلعان كۇنى دەپ جاريالاعان جارلىعى تۋرالى ارنايى قارار قابىلداعانى بەلگىلى. بۇل كۇن بۇگىندە يادرولىق سىناقتارعا قارسى ءىس-شارالاردىڭ حالىقارالىق كۇنى بولىپ بەكىتىلگەن. مەنىڭ ويىمشا, بۇل – ءبىزدىڭ ورتاق جەڭىسىمىز. بيىلعى جىلى وسى كۇندى جاي عانا اتاپ وتپەي­مىز. بۇل جىل سەمەي سىناق پولي­گونىنىڭ جابىلعانىنا 20 جىل تولۋىمەن دە ەستە قالادى. وسى­عان وراي, بيىلعى جىلدىڭ قازان ايىندا استانادا «يادرولىق قارۋ­سىز الەم» دەگەن تاقى­رىپ­پەن حا­لىقارالىق فورۋم وتەدى. وعان الەم­نىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن يادرو­لىق قارۋسىزدانۋ قوزعالىسى با­عى­تىندا جۇمىس اتقارىپ جاتقان ازاماتتار كەلەدى. ءساتى تۇسكەن كەزدە ءسىزدى مەملەكەت باسشىسى اتى­نان وسى اۋقىمدى شاراعا شا­قىرامىن. بولاشاقتا ءوزىمىزدىڭ ەكىجاقتى ىنتىماق­تاس­تىعىمىزدى نىعايتا تۇسەمىز دەگەن ويدامىن», دەدى قانات ساۋداباەۆ. تيبور توت ءوز سوزىندە يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە ەلدەردىڭ 90 پايىزعا جۋىعى ءبىز­دىڭ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جونىندەگى كەلىسىمىمىزگە قول قوي­عان. ەندى 4 ەل وسى كەلىسىمگە قول قويماق. بيىلعى جىل سەمەي سى­ناق پوليگونىنىڭ جابىلعانىنا 20 جىل تولۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. سونداي-اق, بيىل ءبىزدىڭ ورتاق كەلىسىمگە قول قويۋىمىزعا 15 جىل تولماق. يادرولىق قارۋسىزدانۋ با­عىتىنداعى باستامالارى جا­عى­نان قازاقستان كوشباسشىلىق تىزگىندى ۇستاپ كەلەدى. استانادا وتە­تىن «يادرولىق قارۋسىز الەم» حا­لىقارالىق فورۋمى اياسىندا ءبىز ءوزىمىزدىڭ ىنتىماقتاستىعىمىزدى ودان ءارى جالعاستىرا بەرەمىز دەگەن ويدامىن», دەدى ت. توت. بۇل كۇنى مەملەكەتتىك حاتشى ەۋروپا كەڭەسى پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى مەۆليۋت چاۆۋشوعلىمەن دە كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسى بوي­ىن­شا جاسالعان «ەۋروپاعا جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ءجۇ­زەگە اسىرۋ, وسى باعىتتاعى جۇ­مىس­تاردى ەۋروپادا جانداندىرۋ جونىندەگى ماسەلەلەر بويىنشا پىكىر الماستى. «ەۋروپا كەڭەسىمەن اراداعى بايلانىسىمىز جىل وتكەن سايىن جاڭاشا جاندانىپ, وزگەشە قار­قىن الىپ كەلەدى. بۇل رەتتە ءسىز­دەردىڭ قولداۋلارىڭىز نەگىزىندە جۇزەگە اسىپ وتىرعان پارلا­مەنت­ارالىق بايلانىس ولشەمىنىڭ ما­ڭى­زى زور. قازاقستان ءۇشىن دامۋ­دىڭ ەۋروپالىق ۆەكتورى ايرىقشا ماڭىزعا يە باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ باس­تاماسىمەن قولعا الىنعان «ەۋ­روپاعا جول» مەملەكەتتىك باعدار­لاماسى – سونىڭ ايعاعى. سونداي-اق, وتكەن جىلى ەلىمىزدىڭ ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋى مەن ۇيىم ءسامميتىن وتكىزۋى دە حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ قازاقستان الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق, قوعامدىق-دەموكراتيالىق سالالارداعى سايا­سا­تىن وبەكتيۆتى مويىنداۋدىڭ ءبىر كورىنىسى. سوندىقتان, ءبىز ەۋروپا الەمىمەن بايلانىسىمىزدى جالعاستىرا بەرەتىن بولامىز. ەۋروپا كەڭەسى مەن قازاقستان ارا­سىنداعى ىنتىماقتاستىق تا ءوزىنىڭ يگى ناتيجەسىن بەرەدى دەگەن سەنىمدەمىن», دەدى ق. ساۋداباەۆ. مەۆليۋت چاۆۋشوعلى دا ەۋروپا كەڭەسى مەن قازاقستان ءارىپ­تەستىگى قوس تاراپتىڭ ورتاق ءمۇد­دە­لەرىنىڭ جۇزەگە اسۋىنا ىقپال ەتەدى دەگەن ويىن جەتكىزدى. ءلايلا ەدىلقىزى.