جاستار ماسەلەسىن قوزعادى

تۇستەن كەيىن يكۇ جاستار فو­رۋمىنىڭ باس حاتشىسى, ەلشى ەل­شاد يسكاندەروۆ جۋرناليستەرگە ارناپ بريفينگ وتكىزدى. «جاستار فو­رۋمى يكۇ اياسىندا 2005 جىلى قۇرىلدى. ءبىزدىڭ شتاب-ءپا­تە­رىمىز ىستامبۇل قالاسىندا ور­نالاسقان. قاتارىمىزدا 41 قاتى­سۋشى ەل بار. ۇيىم ماقساتى يسلام ەلدەرىندەگى جاستار ساياساتىن ۇيلەستىرۋ, جاستاردىڭ ينتەللەك­تۋال­دى الەۋەتىن دامىتۋ بولىپ تابىلادى. تاعى ءبىر العا قويعان مىندەتىمىز ءار ەلدەر جاستارىنىڭ اراسىنداعى ۇنقاتىسۋدى بەكىتە ءتۇسۋ. جاستار فورۋمى كوپتەگەن ۇيىمداردىڭ ارىپتەسى بولىپ تابىلادى. بۇل بايانداما ءبىرىنشى رەت جاريالانادى. فورۋمنىڭ نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى – مەملەكەتتەردەگى ءبىزدىڭ جاستارىمىز تاپ بولاتىن ماسەلەلەردى شەشۋگە كومەكتەسۋ. ول ءۇشىن ازاماتتىق قو­عاممەن تىعىز بايلانىسا وتى­رىپ, ۇكىمەتكە كەڭەس بەرەمىز. كە­ڭەس بەرۋىمىز ءۇشىن ەڭ الدىمەن مۇ­سىلمان ەلدەرىندەگى جاستار ءۇشىن قانداي تاقىرىپ ماسەلەلى ەكەنىن انىقتاپ الۋىمىز قاجەت. جانە ولار وزگە ايماقتارداعى جاستار ماسەلەسىنەن ايىرماشى­لى­عى قانداي؟ وسى ءۇشىن ءبىز ار­نايى زەرتتەۋ جۇرگىزگەن بولا­تىن­بىز», دەدى ول. «ناتيجەسىندە 4 قۇرلىقتا ءومىر سۇرەتىن 57 يسلام ەلدەرى جاس­تارىنىڭ ماسەلەلەرىن ناقتى بايان­دايتىن ەشقانداي ساراپ­تا­ما­لىق بايانداما بۇرىن-سوڭدى بول­ماعاندىعىن بىلدىك. مۇنداي زەرتتەۋ جۇمىسىن مۇسىلمان ەلدەرى دە, الەمنىڭ باسقا ەلدەرى دە ءجۇر­گىزبەگەن ەكەن. بىزدە ناقتى ماسە­لەلەر بويىنشا بىرقاتار زەرتتەۋ جۇمىستارى بار. بۇل زەرتتەۋ جۇ­مىسىن ءبىز كەشە جاريالادىق. سونىمەن قاتار, مىناداي ماسەلە بار. بۇۇ جاستار كاتەگورياسىنا 25 جاسقا دەيىنگى, ال جاستار فورۋ­مى 34 جاسقا دەيىنگى ادامدى انىق­تاۋدى ۇسىنىپ وتىر. وسى ورايدا, يكۇ-عا مۇشە 57 ەلدەگى جاستاردىڭ ورتاشا سانىن الاتىن بولساق, بۇل سان 30 ملن. ادامدى كورسەتەدى», دەدى ە.يسكاندەروۆ. بايانداما گەندەرلىك تەڭدىك, اشتىق, دەنساۋلىق ساقتاۋ, كەدەيلىك, زاڭنىڭ ۇستىنەن قاراۋشىلىق, ادام قۇقىعى, بالالار مەن جاس­تاردىڭ قۇقىن قورعاۋ, اقپاراتتىق تەحنولوگيا ءرولى, قارۋ-جاراقتى تەكەتىرەستەر, كليمات وزگەرىسى جانە تۇراقتى دامۋ سەكىلدى ماسە­لە­لەردى قامتيدى. سونىمەن قاتار, كوشباسشىلىقتى دامىتۋ دا نازاردان تىس قالماعان. «ءبىز كوش­باس­شى بولاتىن ادامداردى داي­ىن­داماي بولاشاقتا ۇلكەن ساياسي ماسەلەلەرگە تاپ بولامىز. ۇرپاق­تار ساباقتاستىعىنىڭ ءۇزىلۋى بار. ءبىز كوشباسشىلىق تاقىرىبىنا ءسوز قوزعاعان كەزدە كەيبىر ەلدەردە اتالعان سوزگە بايلانىستى كۇ­مان­مەن قارايدى. مەن كوتەرگەن ماسە­لەدەن بولەك تۇسىنىك پايدا بولدى. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن ءجايت, مۇ­سىلمان ەلدەرى جاستارى اراسىن­داعى مادەني ۇنقاتىسۋ. يكۇ ەل­دە­رىنىڭ 26%-دايى جاستار دەگەن كاتەگورياعا كىرەدى. مۇسىلمان الە­مىندەگى جاستار باتىس الەمىندەگى جاستاردان 2 ەسەگە كوپ. ال ولار­دىڭ ماسەلەلەرىنىڭ ءتىزىمى بىلىمنەن باستالادى, دەدى جاستار فو­رۋمىنىڭ باس حاتشىسى. بايانداما سوڭعى كەزدەرى مۇ­سىل­مان الەمىن قامتىعان الەۋ­مەت­تىك وزگەرىستەر بارىسىندا جا­ريا­لاندى. وندا حالىقارالىق قو­عامداستىققا الەمدەگى 4 قۇر­لىق­تى قامتيتىن 300 ملن. جاستىڭ شىنايى جاعدايى تۋرالى تولى­عىراق اقپارات بەرۋگە باعىت­تالعان مالىمەتتەر بار. ول ءوز تۇر­عىسىندا جاڭا, العاشقى ساراپ­تامالىق باياندامادا 57 يكۇ ەلىندەگى جاستاردىڭ اعىمداعى دامۋى مەن بىلىمنەن باستاپ كەڭ سپەكترلى ماسەلەلەردى قامتيدى. كەلتىرىلگەن مالىمەتتەر ناقتى دەرەك كوزدەرىنە سىلتەمە جاسايدى. ۆەنەرا تۇگەلباي.