پاراقوردىڭ اقىرى

قوعام دامۋىندا جەگى قۇرتتاي جايلاپ كەتكەن سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ بەتىن قاي­تارۋ وڭايعا سوقپاي تۇر. ونىڭ اسقىنىپ كەتكەنى سونشالىق, قولىندا لاۋازىمدى بيلىگى بارلار عانا ەمەس, قاتارداعى شەنەۋنىكتەردىڭ دە ارانى اشىلىپ, قولىنا ىلىككەندى ىركىلمەي جۇتاتىن دارەجەگە جەتتى دەسەك ارتىق ايتقان­دىق ەمەس. «دانىكەننەن قۇنىققان جامان» دەگەندەي بۇل كەسەلدى دەرتتىڭ سىبايلاس جەم­قورلىقتىڭ جەلى وڭىنان سوعۋىنا توس­قاۋىل قويۋعا مىندەتتى بيلىكتىڭ اينالاسىندا كو­بەيىپ وتىرعانى تاڭ قالدىرادى. بۇعان اق­توبە وبلىسى بويىنشا ەكونوميكالىق قىل­مىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتىنىڭ سوڭعى دەرەكتەرى ناق­تى دالەل بولادى. مۇعالجار اۋدانى ەمبى قالاسىنىڭ اكىمى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 10 ناۋرىزىندا قاڭعىباس يتتەردى اتۋ جۇمىسىن اياقتاۋ اكتىسىنە ەش كەدەرگىسىز قول قويىپ, سونداي-اق الداعى ۋاقىت­تا تەندەردە ۇتۋىنا كومەكتەسۋ ءۇشىن اكىم­دىكتىڭ باس مامانىن دەلدال ەتۋ ارقىلى ن. دە­گەن ازاماتشادان 76 مىڭ تەڭگە پارا العا­نى ءۇشىن كۇدىكتى رەتىندە ۇستالعان. ال, ءاي­تەكە بي اۋدانى قىزىلجۇلدىز ورتا مەكتەبى­نىڭ ەسەپشىسى س.جيەنباەۆا 2008-2010 جىل­دار ارالىعىندا بىرنەشە رەت قىزمەت بابىن پايدالانىپ,ءوزىنىڭ كارتوچكالىق ەسەپشوتىنا زاڭسىز اۋدارۋ ارقىلى جالپى سوماسى 347 مىڭ تەڭگە بيۋدجەت قارجىسىن جىمقىرىپ كەتكەن. ءوز قالتاسىن ۇكىمەت قالتاسىمەن «جاڭىلىس­تىرىپ» العان ەسەپشى ەندى 3 جىلعا قارجى سالاسىنداعى قىزمەتپەن اينالىسۋ قۇقىعىنان ايىرىلىپ قانا قويماي, بەس جىلعا شارتتى تۇردە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن وتەي­تىن بولادى. اقتوبە قالاسى بويىنشا سا­لىق باسقارماسىنىڭ باس مامانى م.ءمۇسىرالي­نا دا پاراقوردىڭ ءبىرى بولىپ شىقتى. ول مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى اتقارۋعا تەڭەستىرىلگەن تۇلعا بولا تۇرا,ءوزىنىڭ العان مىندەتتەرىن ورىن­داۋعا شىن مانىندە مۇمكىندىگى بولماسا دا اقتوبە قالاسىنداعى ءبىر جشس-ءتى جەدەل جابۋعا كومەكتەسەمىن دەگەن جەلەۋمەن بىرنەشە رەت بوتەن ادامنىڭ مۇلكىن ۇرلاپ, مەملەكەتكە 80 مىڭ تەڭگە زيان كەلتىرگەنى ءۇشىن 2 جىلعا مەملەكەتتىك لاۋازىمدى قىزمەت اتقارۋدان شەتتەتىلىپ, بەس جىل شارتتى تۇردە باس بوستان­دىعىنان ايىرىلدى. وبلىستىق قارجى پوليتسياسى قر قورشاعان ورتانى قورعاۋ مينيسترلىگى «توبىل-تورعاي» ەكولوگيالىق دەپارتامەنتى» مەملەكەتتىك مەكەمەسى قارجى-اكىمشىلىك جانە تارتىپتىك جۇمىس ءبولىمىنىڭ باستىعى ك. كەرەەۆاعا قاتىستى قىل­مىستىق ءىستى اياقتادى. سۇعاناق قولدى ءبولىم باستىعى 2010 جىلعى جەلتوقساندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى اتقارۋعا تەڭەستىرىلگەن تۇلعا بولا تۇرا, قىزمەت مۇددەلەرىنە قاراماستان, باس­قا تۇلعالارعا جانە «پايدا» جشس-ىنە پايدا مەن مۇمكىندىكتەر الۋ ءۇشىن, شىن مانىندە م ۇلىكتەر جەتكىزىلىپ بەرىلمەسە دە جالپى سوماسى 4184 مىڭ تەڭگە بولاتىن 15 اتاۋداعى زاتتاردى العاندىعى تۋرالى 2010 جىلعى 28 جەلتوقسانداعى جالعان شىعىس جۇك قۇجاتىنا قول قويعانى انىقتالدى. اقتوبە قالالىق №2 سوتىنىڭ ۇكىمىمەن ك. كەرەەۆا قىزمەت وكىلەتتىگىن تەرىس پايدالانعانى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلىپ, 1 جىل تەمىر توردىڭ ار جاعىندا وتىرۋعا جازالاندى. اقتوبە وبلىسى بويىنشا قارجى باقىلاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ باس مامانى ن. دەگەن ازاماتتىڭ ءوزىن ەركىن سەزىنگەنى سونشالىق, مەملەكەتتىك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ دەپارتامەنتى­نىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن وسى مەكەمەنىڭ قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن تەكسەرۋ بارىسىندا انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى ىشكى باقى­لاۋ اكتىسىندە كورسەتپەگەنى ءۇشىن 350 مىڭ تەڭگە پارا العانىنا كۇدىكتى رەتىندە ۇستالىپ, وسى دەرەك بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. وسىنشاما كولەمدە پارا بەردى دەگەن كۇدىك بويىنشا دەپارتامەنتتىڭ بىرقاتار قىزمەت­كەر­لەرى دە قىلمىستىق جاۋاپقا تارتىلىپ وتىر. قىلمىستىق ءىس تەرگەلۋدە, ازىرگە باسقا­داي اقپاراتتار تەرگەۋ مۇددەسى ءۇشىن جاريا ەتىلمەيدى. بۇل جىل باسىنان بەرى سىبايلاس جەمقور­لىق قىلمىسپەن جازاعا تارتىلعانداردىڭ ءبىر پاراسى عانا. قارماقتان سىتىلىپ كەتىپ جات­قاندارى قانشاما. سوندىقتان قوعامنىڭ «ال­پىس ەكى تامىرىنا» ۋىتىن جايىپ كەتكەن كەسەلمەن كۇرەستى الدە دە كۇشەيتىپ, وسى باعىت­تاعى زاڭدىلىقتاردىڭ ساقتالۋى مەن قۇقىق­تىق ءتارتىپتى قاتايتا ءتۇسۋ كەرەك. ايتپەسە, جەمقور­لىقتىڭ جولى كەسىلمەيدى, ۋىتى قايتپايدى. ساتىبالدى ءساۋىرباي, اقتوبە وبلىسى.