ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق ورلەۋىنە رۋحاني جاڭعىرۋى ساي

كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى قانات ساۋداباەۆ شىعىس قازاقستان وبلىسىنا كەلدى. ساپار بارىسىندا مەملەكەتتىك حاتشى وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆپەن بىرگە وبلىس ورتالىعىنىڭ بىرقاتار نىساندارىن ارالاپ, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان ءىس-شارالاردىڭ جۇزەگە اسۋىنىڭ بارىسىمەن تانىستى. وڭىردە وتكەن جىلى «KATEV» حالىقارالىق قورى مەن وبلىس باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ەلباسى جولداۋ­ىندا ايتىلعان ينتەللەكتۋال­دى ۇلت قالىپتاستىرۋ باعىتىندا «نۇر وردا» حالىقارالىق مەكتەبى اشىلعان بولاتىن. بۇگىندە بۇل مەكتەپتە 100-دەن استام بالا حالىقارالىق ستاندارتقا ساي ءبىلىم الۋدا. مەملەكەتتىك حاتشى, ەڭ الدىمەن, مەكتەپتىڭ جاي-كۇيىمەن تانىستى. بۇل مەكتەپتە وقۋ ءتورت تىلدە جۇرگىزىلەدى. وقۋشىلاردىڭ تەرەڭ ءارى زامان تالابىنا ساي ءبىلىم الۋلارى ءۇشىن مۇندا بارلىق جاعداي جاسالعان. عالامتورمەن, ينتەراكتيۆتى تاقتالارمەن جاب­دىق­تالعان ءتىل كابينەتتەرى قازاق, ورىس, اعىلشىن جانە تۇرىك تىلدەرىن ەركىن مەڭگەرۋگە مۇمكىنشىلىك بەرەدى. قازىر مەكتەپتەردە دەم­الىس ماۋسىمى بولسا دا «نۇر ور­دا­نىڭ» جاز ايلارىندا دا ەسىگى اي­قارا اشىق. ويتكەنى, مۇندا جاز­عى مەكتەپتىڭ جۇمىسى جاندا­نىپ تۇر. وقۋشىلار قوناقتاردى كۇمبىرلەگەن كۇيمەن قارسى الدى. سونداي-اق, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي وزدەرىنىڭ 20 كىتاپ وقىپ جاتقاندىعىمەن مەملەكەتتىك حاتشىنى دا, وبلىس باسشىسىن دا ريزا ەتتى. وبلىستاعى بەتكەۇستار بالا­باق­شالاردىڭ ءبىرى «بالاپاندا» ءبۇ­گىندە 360 ءبۇلدىرشىن تاربيە­لە­نە­دى. ارحيتەكتۋرالىق بەينەسىنىڭ ءوزى كوز تارتاتىن بۇل بالاباق­شانىڭ ءىشى دە كىرسە شىققىسىز. مۇنى مەملەكەتتىك حاتشى دا بالاباقشامەن تانىسۋ بارىسىندا اتاپ ءوتتى. بۇلدىرشىندەردىڭ سالا­مات­تى, اقىلدى ۇرپاق بولىپ ءوسۋ­لەرىنە جاعداي جاسالعاندىعىن تىلگە تيەك ەتتى. وسكەمەندەگى ەڭ ءۇل­كەن باسسەيندەردىڭ ءبىرى دە با­لا­لاردىڭ يگىلىگى ءۇشىن وسىندا سا­لىن­عان كورىنەدى. ءبۇلدىرشىن­دەر­دىڭ جىلى لەبىزىنە بولەنگەن مەملەكەتتىك حاتشى ولارعا ەلىمىزدىڭ مىقتى ازاماتتارى بولىپ وسۋلە­رىنە تىلەك ءبىلدىردى. بۇگىندە ەلىمىزدە «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باعدارلاماسى ايا­سىندا كوپتەگەن ءبىلىم وردالارى مەن مەديتسينالىق مەكەمەلەر بوي كوتەرىپ كەلەدى. شىعىس قازاقستان وبلىسىندا وسى باعدارلاما ايا­سىن­دا جەتى مەكتەپ, ون ءبىر اۋرۋحانا سالۋ كوزدەلگەن. مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ اتبا­سىن تىرەگەن كەلەسى ءبىر نىسانى – د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكا­لىق ۋنيۆەرسيتەتى بولدى. ەلىمىز­دىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا قوماقتى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان اتالعان وقۋ ورنىنىڭ بازاسىندا ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ تاپسىرعان 14 عىلىمي-تەحنولوگيالىق زەرتحا­نا­لىق كەشەندەرىنىڭ ءبىرى قۇرىل­عان. زەرتحانالاردىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – مۇنداعى تاجىريبەلەردىڭ بارلىعى وبلىستاعى ءىرى كاسىپ­ورىنداردا ىسكە قوسىپ, قولدانۋ ماقساتىندا جاسالاتىندىعى. «ىرگەتاس» اتتى تاۋ-كەن ونەركاسىبىن جاڭا تەحنولوگيالار كومەگىمەن دا­مىتۋعا ارنالعان زەرتحانا, ەنەر­گيا ۇنەمدەۋ تەحنولوگيا­لارىن ىسكە اسىرۋ مەن جانار-جاعار ماي زەرتحانالارى سىندى ۇلكەن ءبىر كەشەندى قۇراپ وتىرعان زەرتتەۋ لابوراتورياسى بۇگىنگى ستۋدەنت – ەرتەڭگى بىلىكتى مامان كادرلارىن دايىنداۋدا ەلەۋلى ىستەر اتقارىپ وتىر. وقۋ ورنىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىنا, ۋنيۆەرسي­تەت­تىڭ كادر دايارلاۋمەن عانا شەكتەلمەي, ءوڭىردىڭ وندىرىستىك دامۋى­نا دا مول ۇلەس قوسىپ وتىر­عان­دى­عىنا مەملەكەتتىك حاتشى وڭ باعاسىن بەردى. يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا وبلىسىمىزدىڭ كوپ­تە­گەن كاسىپورىندارى دا زامان تالا­بىنا ساي جاڭعىرۋدا. سونداي كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى – «ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتى» اق-تا بول­عان مەملەكەتتىك حاتشى كاسىپ­ورىن­نىڭ تانتال ءوندىرۋ تسەحىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. جۋىقتا وبلىس ورتالىعىندا ءساۋ­لەمەن ەمدەۋ ورتالىعىنىڭ قۇ­رىلىسى اياقتالىپ, جۇمىسىن باس­تاعان بولاتىن. قانات ساۋداباەۆ ورتالىقتىڭ ۇجىمىمەن كەزدەسىپ, زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جابدىق­تالعان ورتالىقتى ارا­لادى. بۇگىندە وڭىردە ساۋلەمەن ەمدەۋ تەراپياسىن كۇتىپ, كەزەكتە تۇرعان 17 مىڭنان استام ناۋقاس بار. جاڭادان اشىلعان ورتالىق ولاردىڭ سانىن جىل كولەمىندە بىرنەشە ەسەگە ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تەك ءبىر ايتا كەتەرلىگى – ونكولوگيالىق اۋرۋعا شالدىققان­داردى كەشەندى تۇردە ەمدەۋ ءۇشىن ورتالىققا جالعاسىپ جاتقان 250 ورىنعا لايىقتالعان اۋرۋحانا سالۋ اۋاداي قاجەت. مۇنى وبلىس باس­شىسى ەرەكشە قاداپ ايتتى. وعان تەك وبلىستىق بيۋدجەتتىڭ شا­ماسى جەتپەيدى. سوندىقتان, وبلىس باسشىسى مەملەكەتتىك حات­شىدان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى بولدىرۋگە ىقپال ەتۋىن سۇرادى. مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ ات­با­سىن بۇرعان سوڭعى نىسانى – وبلىستىڭ ماقتانىشىنا اينال­عان ەتنواۋىل بولدى. مۇنداعى ورىن تەپكەن ءار ۇلتتىڭ باسپا­نا­لارى مەن زامان تالابىنا ساي سا­لىنعان كورمە زالدارى, شەبەرلەر قالاشىعى, ءتىپتى ارحيتەكتۋرالىق سكۋلپتۋرالار مەملەكەتتىك حات­شى­نىڭ ريزالىعىن تۋدىردى. حا­لىق مۇندا جاي دەمالىپ قانا قوي­ماي, مۇراجاي مەن كورمە زال­دارىنداعى دۇنيەلەردى تاماشالاۋ, فولكلورلىق جانە ۇلتتىق-اسپاپتىق اللەيالاردا سازدى اۋەن تىڭداۋ ارقىلى رۋحاني جاعىنان بايىپ تا قايتاتىندىعى كىم-كىم­دى دە بولسا سۇيسىنتەدى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى – مۇنداي ەتنواۋىل ەلىمىزدە ازىرگە بىرەۋ-اق, ول – شىعىستا. – مەنىڭ ويىمشا استانانىڭ وركەندەۋى ەلىمىزدىڭ بارلىق قالا­لا­رىنىڭ وركەندەۋىنە نەگىز بول­دى. ەلباسىمىز ەلوردامىزدىڭ تەك ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك دا­مۋى­نا عانا ەمەس, مادەني دامۋى­نا دا ەرەكشە نازار اۋدارىپ كەلەدى. مەنىڭ بايقاۋىمشا, شىعىس وڭىرىندە دە بۇل ءداستۇر ساقتالعان. سىزدەردىڭ يندۋستريالىق-ەكونو­مي­كالىق دامۋ باعىتىندا عانا ەمەس, مادەني سالادا دا كوپ جەتىستىككە جەتكەندىكتەرىڭىز قۋانتا­دى, – دەدى قانات ساۋداباەۆ. ساپارىن قورىتىندىلاي كەلە, مەملەكەتتىك حاتشى شىعىس قا­زاقستاندا اتقارىلىپ جاتقان شا­رۋالاردىڭ ەل ەكونوميكاسى مەن مادەنيەتىنىڭ دامۋىنا ەرەكشە ۇلەس قوساتىندىعىن اتاپ ءوتىپ, بۇل جۇمىستارعا وڭ باعا بەردى. لاۋرا تىلەۋبايقىزى, جۋرناليست, ارنايى «ەگەمەن قازاقستان» ءۇشىن.