​سىرتقى جانە ىشكى ساياسات ونەگەسى

ءبىز ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتىڭ شەكاراسى جويىلعان, جەرگىلىكتى قاق­تى­عىستاردىڭ وڭىرلىك دەڭگەيگە اۋىسۋى سىندى جاڭا بۋىن قاقتىعىستارىن كو­رۋدەمىز.

اسكەري تاسىلدەر ساياسي, ەكو­نو­مي­كالىق جانە اقپاراتتىق ادىستەرگە نەگىز­دەل­گەن گيبريدتىك سوعىستار, ۇيلەسىمسىز قي­مىلدار تۋرالى كوپ ايتىلىپ ءجۇر. سو­نىمەن قاتار, قازىرگى كەزەڭدەگى قاق­تى­عىستار كونسەنسۋسقا جەتۋى كۇردەلى نە­مەسە تاجىريبەلىك تۇرعىدان شەشىلۋى مۇم­كىن ەمەس ەتنوستىق جانە ءدىني قاراما-قايشىلىقتارعا نەگىزدەلەدى. اقپاراتتىق سوعىس ەلدەر اراسىنداعى كۇرەستىڭ پارمەندى قۇرالى رەتىندە حا­لىق­ارالىق جاعدايعا دا  اسەر ەتەدى. بۇ­گىندە قوعام ساناسىن مانيپۋلياتسيا-

لاۋ تەحنولوگيالارى كەڭىنەن قول­دا­نى­لۋدا. قاقتىعىستار مەن سوعىستار بوس­قىنداردىڭ اۋقىمدى اعىندارىنا اكەلدى. قازىرگى تاڭدا ەۋروپا قوعا­مىن­دا وسى ماسەلەگە قاتىستى الەۋ­مەتكە قاۋىپتى جىكتەلۋ بايقالادى. حا­لىق­ارالىق تەرروريزمنىڭ قازىرگى زاماننىڭ وزگە وزەكتى ماسەلەلەرىمەن بايلانىسى دا كورىنىس تاۋىپ وتىر. وسى قاۋىپتى قۇبىلىستان بۇگىنگى تاڭدا ەڭ الدىڭعى قاتارلى دامىعان ەلدەردىڭ ءوزى تولىق ساقتانا الماي وتىر.

قازىرگى قاقتىعىستار بۇۇ, ەقىۇ,­ تاعى  باسقا حالىقارالىق ۇيىم­دار قۇرالدارىنىڭ تيىمدىلىگىن تەك­سەرۋدىڭ وزىنە ءتان تاسىلىنە اينال­دى. وسىدان بايقالاتىنى, حالىقارالىق ۇيىم­دار­دىڭ ءىس-قيمىلدارى كوپ جاعدايدا تيىم­سىز­دىگىن جانە كەشىككەندىگىن تانىتىپ وتىر. ەلدەر بىتىمگەرشىلىك ۇدەرىستەرىن داع­دارىستىق احۋالدى ءوزىنىڭ گەوساياسي مۇددەسى نەمەسە ىقپالىن كۇشەيتۋ ءۇشىن جاسىرىن تايتالاسقا ءجيى اينال­دىرىپ وتىرعاندىعىن اڭعارامىز.  بۇل جاعدايدا قاقتىعىستاردى رەتتەۋ­دىڭ باسقا الەمدىك قوعامداستىق مۇددە­لە­رى­مەن بايلانىستىلىعى تۋرالى ساۋال تۋىندايدى. وعان قوسا, جا­ھان­دانۋ ۇدەرىستەرىنىڭ ۇدەي ءتۇسۋى جەر­گىلىكتى قاقتىعىستار ماسەلەسىن حا­لىق­ارا­لىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ما­سە­لە­سى­نە اينالدىردى.

مۇنداي جاعدايدا قاقتىعىستاردى رەتتەۋدىڭ بۇرىننان بار تەوريالارى ءوزىن اقتامايدى. مەنىڭ پىكىرىمشە, كونفليكتولوگيانىڭ ءوزى ساياسي قاق­تى­عىس­تاردى بولجاۋ ءۇشىن قاجەتتى ادىستەر مەن ونى ەسكەرتۋدىڭ ءتيىمدى تەحنولوگيا-

لارىن تولىقتاي يەلەنە الماي وتىر.

قازاقستاننىڭ بۇگىنگى جاي-كۇيىنە كەلسەك, ەلىمىز ەقىۇ, شىۇ, يىۇ, تاعى باسقا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ  اياسىندا ءاردايىم بەلسەندى قيمىلدار تانىتىپ كەلەدى. بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندە ارىپتەستىكتىڭ جاڭا تۇرلەرىن ۇسىنۋدا. ەلىمىز بۇكىل الەمگە تۇراقتىلىق قا­لىپ­­تاستىرۋعا بارىنشا كوپ جاردەم بە­رۋگە دايىندىعىن كورسەتۋمەن قاتار, بىر­نەشە رەت  كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋگە الاڭ­دار ۇسىندى.

ماسەلەن, استانادا ءوتىپ جۇرگەن سيرياارالىق قاقتىعىستاردى رەتتەۋ-

گە ارنالعان بەيبىت كەلىسسوزدەردىڭ ۇي­ىمداستىرىلۋىن ەرەكشە ايتۋ­ى­مىزعا بولادى. اتالعان كەلىس­سوز­­دەر ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە ماز­مۇن­دىق جاعىنان زور كۇش-قۋاتتى قا­جەت ەتەدى. بۇل − ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن جاۋ­اپكەرشىلىك. ويتكەنى, قازاقستان سىر­ت-

قى ساياساتپەن قاتار, ىشكى ساياساتتا دي­الوگ پەن كونسترۋكتيۆتىلىك  ادىستەرىن قولدانۋدىڭ ونەگەسىن تانىتىپ كەلەدى.

كەلىسسوزدەر ەسكالاتسيا دەڭگەيىندە ءوتىپ جاتقاندىقتان, كونسترۋكتيۆتى ن­اتيجەلەرگە جەتۋ وڭاي شارۋا ەمەس ەكەندىگى بەلگىلى. سيريا قاقتى­عى­سى­نىڭ نەگىزىندە بۇكىل سيريا قو­عا­مىن قامتىعان وتكىر الەۋمەتتىك ما­سە­لەلەردىڭ شيەلەنىسۋى جاتىر. ەگەر مەم­لەكەت ازاماتتاردىڭ تالاپتارىن قا­بىل­داماسا, كەيىن ونىڭ زاردابىن تارتادى. قا­زىردە  سيريا ماسەلەسى ايماقتىق شەڭ­بەردەن شىعىپ, جاھاندىق سايا­سات­تىڭ كۇردەلى قاقتىعىسىنا اينالدى. سيريا داعدارىسىن شەشۋدەگى قازاق­ستان­نىڭ بىتىمگەرشىلىك ءرولى قاق­تىعىستىڭ نەگىزگى سۋبەكتىلەرى مەن جاناما قاتىسۋشىلارىنىڭ ءىس-قي­مىل­دارىنا بايلانىستى. بۇل ارادا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى مۇ­شەلەرى اراسىندا دا كوزقاراستار قا­را­ما-قايشىلىعى بار ەكەنىن ەستەن شى­عا­ر­ماۋىمىز كەرەك.

­الەمدىك قوعامداستىقتىڭ سوعىستار مەن قاقتىعىستارعا قارسى تۇرۋى بار­لىق ەلدەردىڭ كوشباسشىلارىنا, ولار­دىڭ ساياسي قالاۋىنا بايلانىستى. بۇل −  بۇ­گىنگى كۇننىڭ وزەكتى جاھاندىق تا­قى­رىبى. ويتكەنى, ول بۇكىل الەم ازا­مات­تارىنىڭ نەگىزگى مۇددەلەرىنە جاۋاپ بەرەدى.