راك كلەتكالارىنىڭ كوبەيۋىن توقتاتاتىن قۇلپىناي كوكتەيلى جاسالماق
بريتان عالىمدارى راكتى كىشكەنتاي كلەتكا كەزىندە انىقتاۋعا بولاتىنىن ايتتى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, ول رەنتگەن نەمەسە كومپيۋتەرلىك توموگرافيا ارقىلى بايقالمايدى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Nature جۋرنالىندا جاريالاندى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جول راكتى ەرتە انىقتاپ, ەمدەۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.
عالىمدار بۇل قان تالداۋى ارقىلى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى. Cancer Research UK قارجىلاندىرعان زەرتتەۋ بارىسىندا ىسىكتى وپەراتسيا ارقىلى الىپ تاستاعان كەزدە ونىڭ قانىنا دنق تالداۋى جاسالدى. ال وتا جاسالعان ادامدار ءاربىر ءۇش اي سايىن قان تاپسىرعان. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى كورسەتكەندەي, وسىلايشا راك بەلگىلەرىن ءبىر جىل بۇرىن انىقتاۋعا بولادى. ءتىپتى, قان تاپسىرۋ ناتيجەسىندە ولشەمى 0,3 شارشى مەتر بولاتىن راك ىسىگى دە انىقتالادى.
UCL راك ينستيتۋتى مامانىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل جول راكتى ەمدەۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى. ارينە, ونى وپەراتسيامەن الىپ تاستاۋ مۇمكىن بولماعاندىقتان, ماماندار ەمدەۋدى ەرتە باستاۋ ءۇشىن قاجەتتى كلينيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزبەك.
راكقا قاتىستى تاعى ءبىر زەرتتەۋدى كارل بو اتىنداعى ۋربين ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماماندارى جۇرگىزگەن. ونىڭ ناتيجەلەرى Scientific Reports جۋرنالىندا جاريالاندى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, كۇنىنە 500 گر قۇلپىناي جەۋ راك كلەتكالارىنىڭ كوبەيۋىن تەجەيدى. ماقالا اۆتورلارى قۇلپىناي 20 ءتۇرلى گەنگە اسەر ەتىپ, كلەتكالاردىڭ ءبولىنۋىن تەجەگەنىن ايتتى. وعان قۇلپىناي قۇرامىنداعى پوليفەنول اسەر ەتۋى مۇمكىن. ەندى عالىمدار راكقا قارسى تيىمدىلىگى بۇدان دا جوعارى بولاتىن قۇلپىناي كوكتەيلىن جاساماق.
كۇيە كوبەلەكتىڭ (مول) جۇلدىزقۇرتى پلاستيكتى جويا الادى
عالىمدار پلاستيك قوقىستاردى قويۋ ءۇشىن جۇلدىزقۇرت قولدانۋعا بولاتىنىن ايتتى. كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتى زەرتتەۋشىلەرىنىڭ ايتۋىنشا, ارا ۇياسىنان تاماقتاناتىن كۇيە كوبەلەكتەر پلاستيكتى جويا الادى.
زەرتتەۋ بارىسىندا جۇزدەگەن جۇلدىزقۇرت سۋپەرماركەتتەن الىنعان پوليەتيلەن پاكەتىنە ورنالاستىرعان. 40 مينۋتتان كەيىن وندا تەسىكتەر بايقالسا, 12 ساعات وتكەن سوڭ جۇلدىزقۇرتتار پوليەتيلەننىڭ 92 ميلليگرامىن جەگەن. ودان كەيىنگى زەرتتەۋلەردە جۇلدىزقۇرتتاردىڭ پوليەتيلەندى تولىعىمەن قورىتا الاتىنى انىقتالدى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, قازىر پلاستيكتەرمەن لاستانۋ الەمدىك ەكولوگيالىق ءىرى پروبلەما سانالادى. جىل سايىن الەمدە پاكەتتەر مەن باسقا دا ونىمدەر شىعارۋ ءۇشىن 80 ملن توننا پوليەتيلەن وندىرىلەدى. ونىڭ تولىعىمەن ىدىراۋىنا ءجۇز جىلدان استام ۋاقىت كەرەك.
گازدى سۋسىن ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن تومەندەتەدى
گازدى سۋسىندى كوپ ىشەتىن ادامداردىڭ ەستە ساقتاۋ قابىلەتى ناشارلايدى. بۇل تۋرادى Stroke جۋرنالى جازدى.
زەرتتەۋ ناتيجەلەرى كورسەتكەندەي, گازدى سۋسىن ىشەتىن ادامداردا باسقالارعا قاراعاندا ينسۋلت مەن دەمەنتسيا ءۇش ەسە ءجيى بولادى. اتالعان زەرتتەۋگە 45 جاستان اسقان 4300 ادام قاتىسقان. زەرتتەۋ جەتى جىلعا سوزىلعان. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, سونىمەن قاتار كۇنىنە ءبىر رەت گازدى سۋسىن ءىشۋ مي كولەمىن كىشىرەيتەدى. زەرتتەۋشىلەر مۇنى گازدى سۋسىننىڭ قان اينالىمىنا كەرى اسەر ەتەتىنىمەن تۇسىندىرەدى جانە سۋ ىشۋگە كەڭەس بەرەدى.
تاڭەرتەڭگى شارشاۋ سەزىمىنىڭ سەبەبى بەلگىلى بولدى
كوپ جاعدايدا تاڭەرتەڭ ۇيقىدان تۇرعاندا بىردەن ءوزىن سەرگەك سەزىنەتىن ادام از. ءتىپتى, بۇل جەتكىلىكتى ۇيىقتاعان جاعدايدا دا بولۋى مۇمكىن. امەريكالىق عالىمدار وعان جاساندى جارىق اسەر ەتەتىنىن انىقتادى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى oane.ws.سو پورتالىندا جاريالاندى.
ماقالادا ايتىلعانداي, جاساندى جارىقتاندىرۋ تابيعي ءبيوريتمدى بۇزادى. سوندىقتان ادامدا شارشاۋ سەزىمى پايدا بولادى. ياعني, ادام كۇنمەن بىرگە تۇرىپ, بىرگە ۇيىقتاۋى كەرەك. ال جاساندى جارىقتاردىڭ اسەرىنەن ادام كۇننىڭ باتقانىن سەزبەي, سەرگەك جۇرەتىندىكتەن, ۇيقىدان ويانعاندا ملەاتونين گورمونىنىڭ (كۇن ءريتمىن باقىلايتىن گورمون) مولشەرى كوپ بولادى. سوندىقتان شارشاۋ سەزىمى بىرنەشە ساعات بويى ساقتالادى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ادام تاڭەرتەڭگى شارشاۋ سەزىمىنەن ارىلعىسى كەلسە, بيولوگيالىق ساعاتپەن ءجۇرۋى كەرەك. ماقالادا تاڭەرتەڭ تۇرعان كەزدە جاتتىعۋ جاساۋدىڭ, كۇن ساۋلەسىندە ءجۇرۋدىڭ ماڭىزى اتاپ وتىلگەن.
ۇلىبريتانيادا اقش-تىڭ تاۋەلسىزدىگى تۋرالى دەكلاراتسيانىڭ كوشىرمەسى تابىلدى
گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى ۇلىبريتانيادا اقش-تىڭ تاۋەلسىزدىگى تۋرالى دەكلاراتسيانىڭ ەكىنشى پەرگامەنت كوشىرمەسىن تاپتى, دەپ جازادى The Guardian.
دانيەلل اللەن مەن ەميلي سنەفف اتالعان قۇجاتتى چيچيستەر قالاسىنداعى مەملەكەتتىك ارحيۆتەن تاپقان. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل قولجازبا دەكلاراتسيا 1780 جىلدارى نيۋ يورك نەمەسە فيلادەلفيادا جازىلعان. ال ونىڭ يەسى – بريتان اسكەري قايراتكەرى ءارى ساياساتكەرى چارلز لەننوكس. بۇل قۇجات ارحيۆكە 1956 جىلى تاپسىرىلعان.
عالىمدار پەرگامەنت الدىمەن اقش-تىڭ تاۋەلسىزدىك تۋرالى دەكلاراتسياسىنا قول قويعانداردىڭ ءبىرى - شوتلانديالىق زاڭگەر دجەيمس ۋيلسونعا تيەسىلى بولعانىن ايتادى. ول اقش جوعارى سوتىنىڭ العاشقى 6 سۋدياسىنىڭ ءبىرى بولعان.
بۇل دەكلاراتسيانىڭ كولەمى دە اقش ۇلتتىق ارحيۆىندە ساقتالعان تۇپنۇسقامەن بىردەي. سونىمەن قاتار وندا قۇجاتقا قول قويۋى كەرەك بارلىق ادامداردىڭ اتى-جوندەرى جازىلعان. ال ءبىرىنشى كوشىرمەدە مالىمەت تەك شتاتتار بويىنشا بەرىلگەن.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, اقش-تىڭ تاۋەلسىزدىگى تۋرالى دەكلاراتسيا 1776 جىلى 4 شىلدەدە قابىلدانعان. بۇل كۇنى اقش-تا تاۋەلسىزدىك كۇنى تويلانادى.
ەنەرگەتيكالىق سۋسىندار جۇرەك سوعىسىن جيىلەتەدى
اقش عالىمدارى ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردىڭ قۇرامىندا كوفەين بار باسقا سۋسىنداردان دا قاۋىپتى ەكەنىن انىقتادى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Journal of the American Heart Association باسىلىمىندا جاريالاندى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ەنەرگەتيكالىق سۋسىندار ەكى ساعاتتىڭ ىشىندە QT ينتەرۆالىن ورتاشا ەسەپپەن 10 ميليسەكۋندقا ارتىرادى. «بۇل ميلليسەكۋندتار ارالىعىندا جۇرەك وتە قاتتى سوعا باستايدى», دەيدى ماقالا اۆتورى ەميلي فلەتچەر.
زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلار ەكى توپقا ءبولىنىپ, بارلىعى 6 كۇن بويى 0,95 ل ەنەرگەتيكالىق سۋسىن ىشكەن. بىراق, ءبىرىنشى توپتىڭ سۋسىنىندا 108 گر قانت, 350 ملگر كوفەين بولعان. ەكىنشى توپقا 40 مل لايم شىرىنى, 140 ميليليتر شيە سيروپى مەن گازدى سۋ قوسىلعان سۋسىن بەرىلگەن. زەرتتەۋ بارىسىندا ماماندار ەلەكتروكارديوگرافيا ارقىلى جۇرەكتى باقىلاپ, ناتيجەسىندە ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردى ىشپەۋگە شاقىردى.
جۇرگىزۋشىلەردىڭ 88%-ى كولىك جۇرگىزگەندە تەلەفون قولدانادى
Zendrive كومپانيا ساراپشىلارى جاساعان زەرتتەۋ ناتيجەسىندە جۇرگىزۋشىلەردىڭ 88%-ى كولىك جۇرگىزگەندە تەلەفون قولداناتىنى انىقتالدى. كومپانيا سايتىندا جاريالانعان مالىمەتتەرگە سەنسەك, ولار ءۇش ايدا 3 ملن جۇرگىزۋشىنى باقىلاعان.
زەرتتەۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلار 570 ملن رەت كولىككە ءمىنىپ, 9 ملن كم جول جۇرگەن. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, زەرتتەۋگە قاتىسقان جۇرگىزۋشىلەردىڭ 88%-ى كولىك جۇرگىزۋ بارىسىندا ورتاشا ەسەپپەن 3,5 مينۋت تەلەفون ارقىلى سويلەسكەن.
كومپانيا ساراپشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, جۇرگىزۋشى كوڭىلى ەكى سەكۋندقا باسقا جاققا اۋسا, جول اپاتىنىڭ قاۋپى 20 ەسە ارتادى.
دايىنداعان گۇلنۇر قۋانىشبەكقىزى,
"ەگەمەن قازاقستان"
