قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ (مكق) مارتەبەلى مىندەتى – تاۋەلسىزدىكتىڭ ءۇش تاعانى – تۇتاستىق, تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتى كىرپىك قاقپاي كۇزەتۋ. سونداي-اق, مەملەكەتتىڭ جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋ, ەل مەن جەردىڭ مارتەبەلى نىساندارىن, قاسيەتتى نىشاندارىن ساقتاۋ – اتالعان قۇرىلىمنىڭ باستى بورىشى. بۇل جاۋاپتى مىندەتتى ءمىنسىز اتقارۋ ءۇشىن مكق قىزمەتكەرلەرى مەن اسكەري قىزمەتشىلەرىنە قويىلاتىن نەگىزگى تالاپ – قىراعىلىق, ۇقىپتىلىق, باتىلدىق پەن باتىرلىق سەكىلدى قاسيەتتەر.
اقوردادا 2015 جىلدىڭ 21 ساۋىرىندە وتكەن مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ تۋىن تابىستاۋ راسىمىندە ەلباسى: «مەنىڭ جارلىعىممەن ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدە تۇڭعىش رەت مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى قۇرىلدى. بۇل اسكەري قىزمەت مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ەڭ جاۋاپتى ساتىسى بولىپ سانالادى. سىزدەر مەملەكەتتىڭ تاۋەلسىزدىگىن باسقارۋ ورگاندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن نەشە ءتۇرلى لاڭكەستەرگە قارسى جۇمىس ىستەيتىن ازاماتسىزدار. سىزدەردىڭ جۇمىستارىڭىز ەلگە جالپى كورىنبەگەنىمەن, سىزدەر كورىنبەي-اق, جاۋاپكەرشىلىگى ۇلكەن قىزمەتتى اتقاراسىزدار», – دەپ مكق-نىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ جۇمىسىنا ءوز باعاسىن بەرگەن بولاتىن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى – ەلدىڭ باستى قۇندىلىقتارىن قورعايتىن ىرگەلى ۇيىم. ول 2014 جىلدىڭ ساۋىرىندە ەلباسى جارلىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى كۇزەت قىزمەتىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى رەسپۋبليكالىق ۇلانىنىڭ قوسىلۋى ارقىلى قالىپتاستى. سوندىقتان دا ءبىز بۇگىنگى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ تاريحىن جوعارىدا اتالعان ەكى مەكەمە – پرەزيدەنتتىڭ كۇزەت قىزمەتى مەن رەسپۋبليكالىق ۇلاننىڭ قۇرىلۋىمەن بايلانىستىرا قاراستىرامىز.
وسى ورايدا, ءبىرىنشى كەزەكتە پرەزيدەنتتىڭ كۇزەت قىزمەتىنىڭ تاريحىنا قىسقاشا توقتالا كەتسەك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ 1992 جىلعى 6 اقپانداعى وكىمىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كۇزەت قىزمەتى (قر پكق) قۇرىلدى. ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارى مەملەكەتتىك بيلىك پەن باسقارۋ ورگاندارى باسشىلارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بۇرىنعى قازاق كسر مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ 9-ءبولىمىنىڭ بازاسىندا جاساقتالعان بولاتىن. كەيىننەن كۇزەت قىزمەتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي قاراماعىنا ءوتتى. ال 1995 جىلعى قازاندا پرەزيدەنتتىڭ كۇزەت قىزمەتى قۇرامىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ۇكىمەتتىك بايلانىس اگەنتتىگى مەن رەسپۋبليكالىق ۇلان قوسىلىپ, كوپ ۇزاماي ولار ءوز الدىنا دەربەس ۆەدومستۆولار رەتىندە ءبولىنىپ شىقتى.
پرەزيدەنتتىڭ كۇزەت قىزمەتىنىڭ ءبىرىنشى باستىعى بولىپ گەنەرال-مايور سەرگەي سينيتسين تاعايىندالدى. ودان ءارى قاراي بۇل ارناۋلى ورگاننىڭ وسى لاۋازىمىندا گەنەرال-پولكوۆنيك ءسات توقپاقباەۆ, گەنەرال-لەيتەنانت بولات باەكەنوۆ, گەنەرال-لەيتەنانت امانگەلدى شابدارباەۆ, گەنەرال-لەيتەنانت مۇحتار ايۋباەۆ, گەنەرال-مايور ءانۋار سادىقۇلوۆ سىندى ازاماتتار قىزمەت ەتتى. بۇل ارالىقتا, دالىرەگى, 1997 جىلدان 1999 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدە پرەزيدەنتتىڭ كۇزەت قىزمەتى تولىعىمەن استاناعا قونىس اۋدارعانىن دا ايتا كەتەيىك.
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى ەلىمىزدىڭ الەمدىك قاۋىمداستىققا ەندى اياق باسىپ, حالىقارالىق بايلانىستاردىڭ بەلەڭ الىپ, شەتەلدىك دەلەگاتسيالار مەن مەملەكەت باسشىلارىنىڭ رەسپۋبليكامىزعا بىرىنەن سوڭ ءبىرى ات باسىن بۇرىپ جاتقان كەزدە پرەزيدەنتتىڭ كۇزەت قىزمەتىنە ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىك جۇگى ەسەلەنە ءتۇستى. جاڭادان جاساقتالعان ۇجىمعا جۇمىستا ءجۇرىپ ىسىلۋعا, تاجىريبە جيناپ, شەبەرلىك شىڭداۋعا تۋرا كەلدى.
«قالاي دەگەنمەن, ءبىز بارلىق قيىندىقتى ەڭسەردىك. شىندىعىندا قيىندىق از بولعان جوق, بىراق ەشكىم شاعىمدانبايتىن. ءبىز ۇلكەن ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن ۇلكەن جىگەرمەن جۇمىس ىستەدىك. بىرىنشىدەن, بۇل جۇمىس ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەردىڭ بارلىعىنا ۇنايتىن ەدى, ەكىنشىدەن, بۇل ۇلكەن مارتەبەلى قىزمەت سانالادى. قىزمەتكەرلەر كۇش-جىگەرلەرىن ايامادى, ۋاقىتپەن دە ساناسقان جوق, كەز كەلگەن ۋاقىتتا ءتيىستى تاپسىرمانى, قالتقىسىز ورىندايتىن», – دەگەن پرەزيدەنت كۇزەت قىزمەتىنىڭ العاشقى باسشىسى گەنەرال-مايور سەرگەي سينيتسين وتكەن كۇندى وسىلاي ەسكە الادى. ءسويتىپ, قىزمەت ازعانتاي ۋاقىت ءىشىندە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ وزىندىك جۇيەسىن قۇرىپ, ءوزىن تولىققاندى مەملەكەتتىك ورگان رەتىندە كورسەتە ءبىلدى.
جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, بۇگىنگى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى تاريحىنىڭ باستاۋىندا پرەزيدەنتتىڭ كۇزەت قىزمەتىمەن بىرگە, ەلباسىنىڭ 1992 جىلعى 16 ناۋرىزداعى جارلىعىمەن قۇرىلعان رەسپۋبليكالىق ۇلان دا قاتار تۇرادى.
دەگەنمەن دە, جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, سالتاناتتى راسىمدەردى وتكىزۋ, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك نىشاندارى مەن مەملەكەتتىك ماڭىزى بار نىساندارىن كۇزەتۋ سىندى ءمىندەتتەردى جوعارى دەڭگەيدە ورىندايتىن, ابدەن ىسىلعان, كاسىبي شىنىققان, ارنايى جاساق كەرەك بولدى. مىنە, رەسپۋبليكالىق ۇلاندى قۇرۋ وسىنداي قاجەتتىلىكتەن تۋىنداعان ەدى. بۇل رەتتە رەسپۋبليكالىق ۇلاننىڭ قۇرىلىپ, ونىڭ قالىپتاسۋىنا وراسان زور ۇلەس قوسقان قولباسشىلاردىڭ قاتارىندا گەنەرال-مايور تولەگەن ۇمبەتباەۆ, گەنەرال-پولكوۆنيك ءسات توقپاقباەۆ, گەنەرال-مايور بولات ىسقاقوۆ, گەنەرال-لەيتەنانت بولات جاناساەۆ, گەنەرال-لەيتەنانت اباي تاسبولاتوۆ, گەنەرال-لەيتەنانت امەنگەلدى شابدارباەۆ, گەنەرال-لەيتەنانت مۇحتار ايۋباەۆ سەكىلدى ازاماتتاردىڭ بولعانىن اتاپ ءوتكەنىمىز ءجون. ال ەڭ العاشقى قولباسشى رەتىندەگى ءتىزگىن گەنەرال-مايور سەيىلبەك التىنبەكوۆكە بۇيىرعان بولاتىن.
جاۋاپتى مىندەت جۇكتەلگەن ۇلاندىقتار اسكەري ماشىق-داعدىنى مەڭگەرۋگە قۇلشىنا كىرىستى. جاۋىنگەرلىك جانە ساپتىق دايىندىقتارىن ۇدەتتى. جاڭادان اسكەري ءتارتىپ پەن تاربيە ءىسىن تىزەتىن وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالدار, قۇقىقتىق قۇجاتتار ازىرلەندى. مەملەكەتتىك ماڭىزدى نىسانداردىڭ كۇزەتىن قولعا الدى. 1993 جىلدىڭ كوكتەمىندە قۇرمەت قاراۋىل روتاسىنىڭ ساربازدارى مەن وفيتسەرلەرىنە ارنالعان ايرىقشا پارادتىق كيىم ۇلگىلەرى دايىندالدى. رەسپۋبليكالىق ۇلاننىڭ العىشقى قولباسشىسى گەنەرال-مايور سەيىلبەك التىنبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, 1992 جىلى تامىز ايىندا تسسكا ستاديونىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ نازارىنا جاڭادان جاساقتالعان, قۇرامىندا ۇكىمەتتىك كۇزەت باتالونى, قۇرمەت قاراۋىل روتاسى جانە ۇلگىلى-كورسەتىمدىك وركەستر بار رەسپۋبليكالىق ۇلان العاشقى رەت ۇسىنىلدى. ەلباسى تانىستىرىلىم بارىسىندا ۇلاندى مۇقيات قاراپ شىعادى. «شىنىن ايتقاندا, ول كەزدە «ءبىزدىڭ وزىمىزدىكى» دەپ ماقتانىپ كورسەتەتىن اسكەري كيىمىمىزدە دە جوق ەدى. ەلباسى سودان قازاقستاندىق ناقىشتاعى فورما دايىنداۋدى تاپسىرعان ەدى», – دەيدى رەسپۋبليكالىق ۇلاننىڭ قۇرىلۋ تاريحىنا قاتىستى كەيبىر دەرەكتەرمەن بولىسكەن س.التىنبەكوۆ.
ەلباسى رەسپۋبليكالىق ۇلانعا ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. ايتالىق, 1994 جىلدىڭ 5 شىلدەسىندە رەسپۋبليكالىق ۇلان جۇمىسىمەن ارنايى كەلىپ تانىسسا, 1995 جىلعى جەلتوقساندا «رەسپۋبليكالىق ۇلان» تۋرالى جارلىققا جانە «رەسپۋبليكالىق ۇلان تۋرالى ەرەجەگە» قول قويدى. زاڭدىق كۇشى بار بۇل قۇجاتتار ۇلاننىڭ اسكەري ارنايى قۇرىلىم رەتىندەگى بيىك مارتەبەسىن تولىق ايقىنداپ بەردى.
بىرىگۋ بيىك بەلەستەرگە باستادى
بۇگىندە مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنە گەنەرال-لەيتەنانت امانتاي كۇرەڭبەكوۆ باسشىلىق جاسايدى. ابىرويى مەن ايبىنىن اسىرىپ جۇرگەن قۇزىرەتتى قۇرىلىمنىڭ باسشىلىق قۇرامىندا مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى – وبەكتىلەردى قورعاۋ قىزمەتىنىڭ باستىعى, گەنەرال-لەيتەنانت مۇحتار ايۋباەۆ, مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى – تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى قاۋىپسىزدىگى قىزمەتىنىڭ باستىعى, گەنەرال-مايور ارداق اشىمبەك ۇلى سەكىلدى سالانىڭ بىلىكتى ماماندارى قىزمەت ەتەدى.
ال «ايبىن» جانە «باتىر» پرەزيدەنتتىك پولكتەرىنىڭ جاس ساربازدارى مەن قۇرمەت قاراۋىل روتاسىنا ىرىكتەلىپ الىنعان ساربازدار ارداگەرلەر ءىزىن جالعاپ, ەل ومىرىندەگى ماڭىزدى تاريحي ساتتەردە, سالتاناتتى جيىن-شەرۋلەردە, پرەزيدەنتتى ۇلىقتاۋ راسىمدەرىندە اسا ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ بىرىگۋى, ەكى بەدەلدى ۇيىمنىڭ ءبىر ارناعا توعىسۋى – ورگان قىزمەتىنىڭ ساپاسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەردى. بۇگىنگە دەيىن قالىپتاسىپ, دامۋ كەزەڭدەرىن وتكەرىپ جاتقان مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى نورماتيۆتىك بازانى جاساقتاۋ بويىنشا ءوز قىزمەتىن جەتىلدىرىپ, «مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى تۋرالى» زاڭ مەن ەرەجەنىڭ قابىلدانۋىنا قول جەتكىزدى. وسىنىڭ ارقاسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى تۋرالى» زاڭىنداعى جاڭالىقتار قىزمەتتىڭ ارناۋلى مەملەكەتتىك ورگان رەتىندەگى مارتەبەسىن بەكىتىپ, كۇزەتىلەتىن ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى بىرقاتار ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسىندەگى نەگىزگى مىندەتتەردى, سونداي-اق, مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى قىزمەتكەرلەرىنە بەرىلەتىن قۇقىقتاردى ايقىنداۋعا سەبەپشى بولدى. ءسويتىپ, زاڭنامالىق كەدەرگىلەر جويىلىپ, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى جەتىلدىرۋگە, قارۋ-جاراقپەن قامتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى.
الەمدىك جەتەكشى وندىرۋشىلەردەن جوعارى ساناتتى قارۋ, تەحنيكا, ارنايى قۇرالدار الىندى. مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ كوپسالالىعىن كۇزەتىلەتىن ادامدار مەن وبەكتىلەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جۇمىلدىرىلاتىن قىزمەت تۇرلەرىنەن اڭعارۋ قيىنعا سوقپايدى. ماسەلەن, بۇل قىزمەتتە بىلىكتى كينولوگتار مەن جارىلعىش قۇرىلعىلاردى تاۋىپ جانە زالالسىزداندىراتىن ساپەرلاردىڭ جۇمىسى دا ايرىقشا ورىن الادى. قۇرالايدى كوزگە اتقان سۇر مەرگەندەر دە نەبىر حالىقارالىق سايىستاردا دارالانىپ ءجۇر. وسىلايشا, كەشەندى قاۋىپسىزدىك شارالارىن مۇلتىكسىز يگەرگەن كىل مىقتىلار ەلىمىزدىڭ جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالارىن عانا ەمەس, شەتەلدىك قوناقتاردىڭ دا قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىندە كۇزەتىلەتىن ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ىسىندە, سونداي-اق, ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-ارەكەتتى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ۇيلەسىمدى, كوپساتىلى, قازاقستاننىڭ اسكەري وقۋ ورىندارىمەن بايلانىستا بولاتىن, كاسىبي دەڭگەيدەگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن قۇرۋ العاش رەت قولعا الىنىپ وتىر. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى اتىنداعى ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىن ءتيىمدى پايدالانۋ جونىندەگى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ جاڭا باستاماسى – كلاسسيكالىق باعىتتا جۇمىس ىستەپ كەلگەن كافەدرالارمەن, اسكەري بىلىكتىلىك سالاسىنداعى جانە تەرروريزمگە قارسى ديستسيپلينارلىق ورتالىقتارىن بىرىكتىرە وتىرىپ, ارنايى مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتكەرلەرىنە ساپالى ءبىلىم بەرۋ ءىسى قولعا الىندى.
جاتتىعۋ جىگەردى جانىپ, نامىستى قايرايدى
مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ ءاربىر ساربازى مورالدىق-پسيحولوگيالىق قالپىن, دەنە ءبىتىم, كۇش-قۋات, ءبىلىمى مەن قارىم-قابىلەتىن ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرۋى ءتيىس. بۇل ءۇشىن جاۋىنگەرلىك دايارلاۋدىڭ كەشەندى باعدارلاماسى بار. جىل بويى «مايدان» دالالىق وقۋ ورتالىعىندا ولار قارۋ-جاراق جانە ءارتۇرلى تەحنيكا ءتىلىن يگەرەدى. ساربازداردى دايىندايتىن نۇسقاۋشىلار اقش, رەسەي, يزرايل جانە قحر-دىڭ مامانداندىرىلعان وقۋ ورتالىقتارىندا بىلىمدەرىن جەتىلدىرىپ كەلگەن. مكق قىزمەتكەرلەرى مەن اسكەري قىزمەتشىلەرى ۇلكەن سپورت الەمىندە دە دارالانىپ, جەڭىس تۇعىرىن يەلەنىپ كەلەدى. سپورت – مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى جەكە قۇرامىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرىپ, شەبەرلىكتەرىن شىڭداۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى. سپورتتىق دايىندىق قۇرىلىمنىڭ ءاربىر قىزمەتكەرى مەن اسكەري قىزمەتشىسىنىڭ جەدەل-قىزمەتتىك تاپسىرمالاردى ءمىنسىز ورىنداپ, اسكەري تالاپقا ساي جۇمىس قابىلەتىنىڭ جوعارى كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزۋىنىڭ كەپىلى.
جىل سايىنعى جوسپار نەگىزىندە قىزمەتتىك-قولدانبالى سپورت تۇرلەرىنەن بولىمشەلەردە ۇيىمداستىرىلاتىن ىرىكتەۋ سپورت سايىستارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مكق-دا 20-عا جۋىق جەكە جانە كوماندالىق چەمپيوناتتار وتكىزىلىپ وتىرادى. سپورتتا جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋى جانە مكق-دا قىزمەتكەرلەر مەن اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ تولىققاندى جاتتىعۋلارى ءۇشىن بارلىق قاجەتتى جاعداي جاسالىنعان. سونداي-اق, مكق باسشىلىق تاراپىنان قىزمەتكەرلەر مەن اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جارىستارعا قاتىسۋىنا ىقپال ەتىپ, ولاردىڭ سپورتتىق دايىندىقتارىنىڭ دەڭگەيىن كوتەرىپ جانە دە قاجەتتى سپورتتىق تاۋارلاردى ساتىپ الۋعا ماتەريالدىق قولداۋ تۇراقتى تۇردە كورسەتىلەدى, وزگە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە قولعابىس ەتەدى.
25 جىل ىشىندە قىزمەتتىڭ قۇراما كوماندالارى ەۋروپانىڭ – 2, ازيانىڭ – 11 جانە دە الەمنىڭ 15 چەمپيوناتىنا قاتىستى. سونداي-اق, قىزمەتكەرلەر سپورتتىڭ ءار تۇرىنەن وتەتىن جىل سايىنعى رەسپۋبليكاارالىق كوپتەگەن جارىستاردىڭ جۇلدەگەرلەرى اتانۋ داستۇرگە اينالدى. مكق قىزمەتكەرلەرى مەن اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ دايىندىعى بارىسىندا باستى نازاردا بولاتىن سپورتتىڭ ءتۇرى ول – جەكپە-جەك كۇرەس. مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتتە جوعارى سپورتتىق دارەجە يەگەرلەرى دە از ەمەس. بۇگىندە قىزمەتتىڭ جەكە قۇرامىندا 29 سپورت شەبەرى, سپورتتىڭ ءار تۇرىنەن 17 حالىقارالىق دەڭگەيدەگى سپورت شەبەرلەرىنىڭ قىزمەت ەتۋى سوزىمىزگە دالەل.
مكق-نىڭ ءاربىر قىزمەتكەرى مەن اسكەري قىزمەتشىسى ءۇشىن مارتەبەلى جەتىستىك – «قارا بەرەت» يەگەرى اتانۋ. ەرلىكتىڭ, باتىلدىق پەن نامىس-جىگەردىڭ جانە جوعارى كاسىبي دايىندىقتىڭ نىشانى بولىپ تابىلاتىن وسى ايىرىم بەلگىسى 2007 جىلى ەنگىزىلگەن. «قارا بەرەتتى» كيىپ ءجۇرۋ قۇقىعىنا يە بولعاندار ءوزىنىڭ اسكەري مانساپ جولىندا بىرقاتار ارتىقشىلىقتارعا دا يە. جىل سايىن ۇمىتكەرلەرگە قويىلاتىن تالاپ كۇشەيىپ كەلەدى.
ەلىمىزدىڭ مادەني ءومىرىن, سونداي-اق, حالىقارالىق ارەناداعى ابىروي-بەدەلىن اسقاقتاتىپ جۇرگەن ۇلكەن شىعارماشىلىق ۇجىمنىڭ ءبىرى – پرەزيدەنت وركەسترى. 1992 جىلدىڭ ناۋرىزىندا نەگىزى قالانعان بۇل ۇجىمنىڭ باستاۋىندا ەلىمىزدىڭ ونەر جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى تۇر. ولاردىڭ قاتارىندا مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ رەكتورى ايمان مۇساقوجاەۆا, سونداي-اق, الەكسەي كۋتۋنوۆ, ۆالەري سكوروحود, الەكساندر ابلاەۆ, نۇرلان ونەرباەۆ, بەكبولات تىلەۋحان سىندى مايتالماندار بولدى. ولاردىڭ ءىزىن بۇگىندە جانات باقتاي, كلارا تولەنباەۆا, ارداق بالاجانوۆا, دوسىمجان تاڭاتاروۆ سىندى تانىمال ونەر قايراتكەرلەرىمەن قاتار, ولجاس سۇلەيمەنوۆ, ورالحان التىنبەكوۆ, سالتانات داۋلەتحانوۆا, گۇلنۇر ادىلبەكوۆا سەكىلدى جاس تالانت يەلەرى ابىرويمەن جالعاپ كەلەدى. بۇل ىرگەلى ۇجىمنىڭ جەتەكشىسى – بەلگىلى ديريجەر, رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق مۋزىكالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى, پ.ي.چايكوۆسكي اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك كونسەرۆاتورياسىنىڭ جانىنداعى اسكەري-ديريجەرلىك فاكۋلتەتتىڭ تۇلەگى پولكوۆنيك تالعات بەردىعۇلوۆ.
پرەزيدەنتتىك وركەستر قۇرامىنا ۇرلەمەلى وركەستر, «بيگ-بەند» اتتى دجاز وركەسترى, سونداي-اق, حالىق اسپاپتار, كامەرالىق, ءان جانە ەسترادا, بي انسامبلدەرى كىرەدى. وركەستر ارتىستەرىنىڭ تالانتى, ولاردىڭ مۋزىكالىق اسپاپتاردىڭ بارلىق تۇرلەرىن اسقان شەبەرلىكپەن ويناۋى ۇلىبريتانيا, يتاليا, اقش, تۇركيا, اۆستريا, بەلگيا, مالايزيا جانە الەمنىڭ باسقا دا ەلدەرىنىڭ ءان سۇيەر قاۋىمىن ءتانتى ەتتى. كورنەكى ونەر كورسەتۋدىڭ جوعارى دەڭگەيىن ماسكەۋ قالاسىنىڭ قىزىل الاڭىندا جىل سايىن وتەتىن «سپاسسك مۇناراسى» اسكەري-مۋزىكالىق فەستيۆالىندە ايگىلەي تۇسۋدە. «سپاسسك مۇناراسىندا» ەلىمىزدىڭ اتىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ «ايبىن» پولكىنىڭ قۇرمەت قاراۋىل روتاسى مەن پرەزيدەنتتىك وركەسترى وزدەرىنىڭ تامسانارلىق ونەرىن پاش ەتىپ كەلەدى.
مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىندەگى ۇزدىك ءۇردىستىڭ ءبىرى – قىزمەتكەر مەن اسكەري قىزمەتشىلەردى الەۋمەتتىك قولداۋ. ايتالىق, ولارعا باسپانا ءۇشىن ارنايى تولەماقى بەرىلەدى. وسىنداي قولداۋدىڭ ارقاسىندا 2013 جىلدان بەرى 250-دەن استام قىزمەتكەر ءوز پاتەرىنە قول جەتكىزدى. تۇرمىسى تۇزەلىپ, ۇرپاق ءوربىتىپ كەلەدى. سونداي-اق, مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ ساربازدارىنا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەتىن ارنايى گوسپيتال دە بار.
ۇرپاقتار ساباقتاستىعى – قاستەرلى ۇعىم. مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىندە «ارداگەرلەر وداعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جۇمىس ىستەۋى – سونىڭ دالەلى. اعا بۋىننىڭ مول تاجىريبەسى مەن ەڭبەك جولى – مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ ءاربىر جاس ساربازىنا ۇلگى, جول كورسەتەر تەمىرقازىق.
مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى جاقىن كۇندەرى سۋ جاڭا ەڭسەلى عيماراتقا كوشپەك. بۇل قىزمەتكەرلەر مەن اسكەريلەرگە تىڭ شابىت, جاڭا سەرپىن سىيلاپ, ءۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەرى انىق. مارتەبەلى مىندەت, ءمۇلتىكسىز قىزمەت – مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ شيرەك عاسىرداعى جۇمىسىن وسىلاي باعالاۋعا بولادى. بۇگىندە ول – قۇرىعى ۇزىن, قۇزىرەتى كەڭ, وزگەمەن تەرەزەسى تەڭ, كەلەشەگى كەمەل مەملەكەتتىك ورگان.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
