دەپۋتاتتار 131 وقۋشىعا ەسەپتەلگەن شاعىن جيناقتى مەكتەپكە بارعان كەزدە ونىڭ قىزمەتىن كوردى. باسشىلىق وسى وقۋ ورنىندا بيۋدجەت قاراجاتىن ايتارلىقتاي ۇنەمدەپ قانا قويماي, سونىمەن ءبىرگە, وقۋشىلاردىڭ ەكولوگيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋىنا تاجىريبە جاساپ, «جاسىل» تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە تالاپ قىلعان ءىستەرىن كورسەتتى. سونىمەن قاتار, ءبىز «ارناساي» جاسىل تەحنولوگيالار ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستىق. بۇل جەردە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, «G-global» حالىقارالىق حاتشىلىعىنىڭ, بۇۇ-نىڭ قازاقستانداعى دامۋ باعدارلاماسى مەن باسقالارىنىڭ قولداۋىمەن «جاسىل ەكونوميكاعا» ءوتۋ بويىنشا تۇجىرىمدامانى ىسكە اسىرۋعا بايلانىستى 35 جوبا ءجۇزەگە اسىرىلۋدا ەكەن.
ورتالىقتىڭ ەل تۇرعىندارىنىڭ ءار ءتۇرلى ساناتتارىن, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىن, سونىمەن قاتار, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردى «جاسىل» تەحنولوگيالاردى ءتاجىريبەدە قولدانۋ ءجونىندە قالاي وقىتاتىنىن كوزىمىزبەن كوردىك. سونىمەن قوسا, اتالعان وبەكتىلەرگە بارۋ كەزىندە انىقتالعان ءتومەندەگىدەي جەكە ءماسەلەلەرگە توقتالۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز.
«ۆياچەسلاۆ» ورتا مەكتەبى 1967 جىلى سالىنعانىنا ءجانە ەلوردادان 35 كيلومەتر قاشىقتىقتا ورنالاسقانىنا قاراماستان, مۇعالىمدەردىڭ ءوز ىسىنە بەرىلگەندىگى مەن ىنتاسىنىڭ ارقاسىندا ونىڭ جاعدايى قاناعاتتانارلىق. سونىمەن ءبىرگە, مەكتەپتە زاماناۋي كومپيۋتەرلەردىڭ جانە وقىتۋدىڭ باسقا دا تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ, جەدەل ينتەرنەتتىڭ, ينتەراكتيۆتى تاق-
تانىڭ جەتىسپەۋشىلىگى سەزىلەدى, بۇل ءوز كەزەگىندە, وقۋشىلار مەن مۇعالىمدەرگە ءبىلىم مەن داعدىلارىن تولىقتاي دامىتىپ, جاڭا ۇلگىلەردى مەڭگەرۋگە قولبايلاۋ بولىپ وتىرعانى انىق اڭعارىلادى. جەدەل ينتەرنەت پەن زاماناۋي كومپيۋتەرلەردىڭ جوقتىعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ جاريالاعان «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسىنىڭ ءساتتى ىسكە اسىرىلۋىنا دا كۇمان كەلتىرتسە كەرەك.
باستاۋىش سىنىپتاردىڭ مۇعالىمدەرىنە قاتىستى پروبلەما دا وزەكتى بولىپ وتىر, ولار 18 ساعات مولشەرلەمەسى بار بولا تۇرا, تەك 14 ساعات قانا ساباق بەرە الادى, ال بۇل ەڭبەكاقىسىن تولىق كولەمدە الۋلارىنا مۇمكىندىك بەرمەيدى. مۇعالىمدەردىڭ سىنىپتان تىس جۇمىسى ءۇشىن ەڭبەكاقىسىنا بۇرىن قولدانىلعان ۇستەمە اقىنىڭ كۇشىن جويۋ سالدارىنان ولار بۇل جۇمىستى اقىسىز نەگىزدە اتقارادى. سىنىپ جەتەكشىلىگى ءۇشىن ۇستەمە اقىنىڭ جاعدايى دا وسى ءىسپەتتەس, ونىڭ مولشەرى شاعىن جيناقتى مەكتەپتە (سانى 15 وقۋشىدان كەم سىنىپتار) 2 مىڭ تەڭگەنى عانا قۇرايدى.
مەكتەپتە بيۋدجەت قاراجاتى تارتىلماي-اق ەنەرگيا جانە سۋ ۇنەمدەۋشى تەحنولوگيالار ەنگىزىلگەن, سونىڭ ارقاسىندا جىلدىق ۇنەمدەۋدىڭ مولشەرى ورتاشا ەسەپپەن العاندا 3 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. الايدا, قولدانىستاعى زاڭناما بيۋدجەتتىك قاراجاتقا مۇنداي قاتىناستى ىنتالاندىرمايدى, كەرىسىنشە, كەيدە بيۋدجەتتى تولىق يگەرمەۋ دەپ سانايدى.
بۇعان بۇۇ-نىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى دامۋ باعدارلاماسىنىڭ وكىلى دە نازار اۋداردى, ول ەنەرگيا ۇنەمدەۋشى تەحنولوگيالار ورناتىلعان ەلوردالىق مەكتەپتەردىڭ ءبىرىن مىسال رەتىندە كەلتىرىپ, بيۋدجەت قاراجاتىن يگەرمەگەنىنە ايىپ تارتپاس ءۇشىن مەكتەپ قىزمەتكەرلەرى تۇنگى ۋاقىتتا كابينەتتەرىندەگى جارىقتى قوسىپ كەتۋگە ءماجبۇر بولعانىن جەتكىزدى. وسىلايشا, بيۋدجەت كودەكسى مەن باسقا دا زاڭدارعا ەنەرگيا, جىلۋ جانە سۋ ۇنەمدەۋشى تەحنولوگيالاردى ەندىرۋدى ىنتالاندىراتىن نورمالاردى ەنگىزۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر.
ەندى ۇكىمەت جوعارىدا ايتىلعان ماسەلەلەردى قاراپ, قولدانىستاعى زاڭناماعا ءوزگەرىستەر ەنگىزۋدى پىسىقتاۋ بويىنشا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندارعا تاپسىرما بەرسە, ماڭىزدى ءبىر شارۋانىڭ وڭ شەشىلۋىنە ىقپالداسار ەدى.
اقان بيجانوۆ,
سەنات دەپۋتاتى
