14 ءساۋىر, 2017

تۋعان جەرگە تارتۋ

822 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

باسقالارعا ۇلگى ەتكىڭ كەلىپ تۇرا­تىن ازاماتتار بولادى. مىنەزى – كەسەك, تۇلعاسى – نار, ىستەگەن ءىسى – زور. ول باسقالاردى جاقسىلىعىمەن جا­رىلقاپ, شاپاعاتىنا بولەپ جۇرەدى. جاراتىلىسىنان اتانىڭ ەمەس, ادام­نىڭ بالاسى. «اعايىننىڭ اتى وزعانشا, اۋىلداستىڭ تايى وزسىن» دەگەن كوپكە جاناشىر تابي­عاتى تاعى بار... ەلباسى كۇنى كەشە «ەگەمەن قازاقستاندا» جارىق كورگەن «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا ايت­قانداي: «تۋعان جەرگە, ونىڭ مادەنيەتى مەن سالت-داستۇرلەرىنە ايرىقشا ىڭكارلىكپەن ات سالىسۋ – شى­نايى ءپاتريوتيزمنىڭ ماڭىزدى كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى». وسى ورايدا, تۋعان جەرگە دەگەن ادالدىعىنان اي­نىماي, ونىسىن ماڭداي تەرىمەن دالەلدەپ كەلە جاتقان ءبىر ازامات تۋرالى ايتارىم بار ەدى...

تۋعان جەرگە تارتۋ

بىلتىر كەڭسەسىنە ءبىر شارۋامەن ىزدەپ بارعانىمدا, تالعات بايشولاقوۆ ۇستەلىنىڭ ۇستىنە ەتەكتەي-ەتەكتەي قاعاز­داردى جايىپ تاستاپ, ويلانا كوز سالىپ تۇر ەكەن. زادى, تابيعاتىنان توماعا-تۇيىق, سوزدەن گورى ىسكە ۇستا تاكەڭ سول كەزدە شەشىلىپ ءبىر سويلەگەن. مارقۇم اعاسىن – سامبو كۇرەسىنەن قازاقتان شىققان تۇڭعىش الەم چەمپيونى قانات بايشولاقوۆتى, جاڭاارقاداعى بال­داۋرەن شاعىن, اتاقتى «جاس سۇڭقار» سپورت مەكتەبىندە جاتتىققان كەزىن ەسكە الىپ, كوڭىل شەرىن تارقاتقان.

ءدال سول ساتتە مەن وسى تالعات باي­شو­لاقوۆتىڭ وتكەن عاسىردىڭ 90-شى جىلدارىندا ءوزى تۇلەپ ۇشقان «جاس سۇڭقار» سپورت مەكتەبىن وبلىس ورتالىعى – قاراعاندىعا كوشىرىپ اكەلگەنىن ەسىمە الدىم. ءيا, ول كەز «بالاپان باسى­نا, تۇرىمتاي تۇسىنا» كەتكەن اۋما­لى-توكپەلى زامان ەدى. قالانى ايتپا­عان­نىڭ وزىندە, اۋدان ورتالىقتارى مەن اۋىلدارداعى الەۋمەتتىك نىساندار قۇرىلىس ماتەريالى رەتىندە تىستەگەننىڭ اۋزىندا, ۇستاعاننىڭ قولىندا كەتىپ جاتتى. ساۋ قالعانى ويىن-ساۋىق ورتا­لىقتارىنا, مالتاپقىش مەيرام­حانا-دامحانالارعا اينالىپ شىعا كەلدى. سپورتتىڭ ماڭايىنداعى ماماندار مەن جاتتىقتىرۋشىلار تاياق ۇستاپ قالعان ەدى سول كەزدە...

مىنە, سول ۋاقىتتا كاسىپپەن اينالىسىپ جۇرگەن تالعات بايشولاقوۆ تا قاراعاندىداعى بوس تۇرعان عيماراتتان قولما-قول مەيرامحانا نەمەسە دۇكەن جاساسا, پايداعا كەنەلىپ قالارى ءسوزسىز-تۇعىن. بىراق, ول الگى عيماراتتى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىپ, «ەڭبەك» دەپ اتالاتىن سپورت كەشەنىنە اينالدىردى. ءسويتتى دە, جاڭاارقاداعى قۇلاۋدىڭ ءسال-اق الدىندا تۇرعان «جاس سۇڭقار» مەكتەبىن قالاعا كوشىرىپ اكەلدى. قازىر «جاس سۇڭقار» كۇرەس تۇرلەرى مەكتەبى» دەگەن جاڭا اتاۋى بار بۇل مەكتەپ وبلىستاعى كۇرەس ونەرىنىڭ قۇتتى شا­ڭىراعىنا اينالعان. ەرجان شىنكەەۆ باستاعان قازاق كۇرەسىنىڭ قارا نارلارى ءدال وسى مەكتەپتە شەبەرلىك ۇشتايدى. وسى ۇيادان تۇلەپ ۇشقانداردىڭ الدى الەم چەمپيونى بولدى, ازيادا توپ جاردى. كۇرەسكە ەندى كەلگەن جاس وسكىننىڭ كىلەم جاعالاپ جۇرگەنى قانشاما؟!

ەندى جوعارىداعى اڭگىمەگە ات باسىن بۇرايىق. تالعات بايشولاقوۆ ءوزىنىڭ جاڭا جوبانى – ومىرلىك ماقساتى دەۋ­گە بولاتىن شارۋانى قولعا العانىن ايتتى سول جولى. ول – قاراعاندىنىڭ قاق ورتاسىنان ءوز قارجىسىنا جاڭا سپورت كەشەنىن سالماقشى ەكەن: «قانات بايشولاقوۆ اتىنداعى سپورت سارايى».

ەلباسى «ەگەمەن قازاقستانداعى» «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا تۋعان جەر, وسكەن ورتاسىنا كومەك قولىن سوزىپ جاتقان جانداردىڭ اتىنا جىلى لەبىز ءبىلدىردى عوي. «تۋعان جەرىنە كومەك جاساعان جان­داردى قولداپ-قۇرمەتتەۋدىڭ ءتۇرلى جولدارىن تابۋ كەرەك», دەدى ەلباسى. شىنىندا دا, وبلىس باسشىلارى جاق­سى ءىستىڭ باسىندا تۇرعان ازاماتتى قول­تىعىنان دەمەپ جىبەرسە دە بولار ەدى. سول سپورت سارايىن اعايىندى باي­شولاقوۆتار ەشقايدا ارقالاپ كەتپەيدى. قىزىعىن, يگىلىگىن سالاماتتى ومىرگە قۇلاش سەرمەگەن قازاقتىڭ بالاسى كورەدى ەمەس پە؟!

پرەزيدەنت جالپىۇلتتىق پاتريو­تيزمنىڭ ناعىز وزەگىنە اينالاتىن «تۋعان جەر» باعدارلاماسىن قولعا الۋدى ۇسىنىپ وتىر. تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك تۋعان ەلگە, ور­تاق وتانىمىز قازاقستانعا دەگەن پاتريوتتىق سەزىمگە ۇلاسادى. تالعات بايشولاقوۆ سىندى ازاماتتىڭ جاساپ جۇرگەن ەڭبەگى وسىنداي بولاشاعى زور ۇلاعاتتى باستاماعا مىسال. ءار ازاماتتىڭ تۋعان جەرگە دەگەن ماحابباتى ول ودان قانشا ۇزاپ كەتسە دە وشپەك ەمەس. بۇل كەز كەلگەن ادامعا ءتان قاسيەت. ەلباسىنىڭ «باسقا ايماقتارعا كوشىپ كەتسە دە تۋعان جەرلەرىن ۇمىتپاي, وعان قامقورلىق جاساعىسى كەلگەن كا­سىپكەرلەردى, شەنەۋنىكتەردى, زيا­لى قاۋىم وكىلدەرى مەن جاستاردى ۇيىمداستىرىپ, قولداۋ كەرەك. بۇل – قالىپتى جانە شىنايى پاتريوتتىق سەزىم, ول اركىمدە بولۋى مۇمكىن. وعان تىيىم سالماي, كەرىسىنشە, ىنتالاندىرۋ كەرەك», – دەگەن ءسوزى دە وسى ورايدا ايتىلعانى ھاق. «ەلىم ماعان نە بەرەدى؟» دەپ ەمەس, «مەن ەلىمە نە بەرەمىن؟!» دەپ ەڭبەك ەتەتىن, العا ۇمتىلاتىن سانا قاجەت. ەڭسەسىن ەندى تىكتەگەن تاۋەلسىز ەلىمىز سوندا تالاي رۋحاني دا بيىكتەردەن كو­رىنەرى ءسوزسىز!



سوڭعى جاڭالىقتار