الەم • 14 ءساۋىر, 2017

بۇل – ءبىزدىڭ كوپتەن كۇتكەن جاڭالىق

374 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭ­عىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى ەل ىشىندە عانا ەمەس, شەت مەم­لەكەتتەردە, سونىڭ ىشىندە باۋىرلاس ەلدەردە زور قىزىعۋشىلىق تۋ­دىردى. لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ماسەلەسىن ازەر­بايجان ەلى قۋانا قابىلدادى. بۇل حابار Azerbaycan, Trend.az, Lent.Az, Modern.Az, Metbuat.Az, Teleqraf.Az سەكىلدى بەدەلدى جەرگىلىكتى با­سىلىمدار مەن BBC Azeri, Radio Liberty سىندى شەتەلدىك باسىلىمداردا كۇننىڭ باستى جاڭالىعى رەتىندە جاريالاندى.

بۇل – ءبىزدىڭ كوپتەن  كۇتكەن جاڭالىق


ازەربايجاننىڭ مەملەكەتتىك اقپارات اگەنتتىگى – AzerTac ءوز كەزەگىندە «نۇرسۇلتان نازارباەۆ لاتىن الىپبيىنە كوشۋ تۋرالى تاپ­­سىرما بەردى» دەپ حابار تارات­تى. ەل­دەگى ەڭ كوپ وقىلاتىن باسى­لىم­داردىڭ ءبىرى Şərq گازەتى ازەرباي­جاننىڭ بۇرىنعى ءبىلىم مي­نيسترى, تۇركىتانۋشى, پروفەسسور فەري­دۋن دجەليلوۆتىڭ مىنا پىكىرىن كەلتىرەدى:

«ارينە, قازاقستاننىڭ بۇل باس­تا­ماسى وتە قۇپتارلىق قادام. ەندى باۋىر­لاس ەلدەر اراسىندا ءارىپ كەدەرگىسى جويى­لىپ, ءبىلىم بەرۋ سالاسى, ادەبيەت پەن عىلىمدا باي­لانىس نىعايا تۇسەدى, مادە­ني قاتىناستارىمىز بەكيدى. قازاق ادە­­بيە­تىمەن ءبىز بۇرىنعىدان دا جاقىن تانى­ساتىن بولامىز. بۇ­رىن ءبىز ورتالىق ازيا ادەبيەتىن كيريلل ارىپتەرىمەن وقۋعا ءماج­بۇر ەدىك. ەندى بۇل كەدەرگىدەن قۇ­تى­لاتىن بولدىق. تاريحي ورتاق ادە­بي قۇندىلىقتارىمىز قايتا جاڭعىرا تۇسەدى. ءبىز دە ءالىپبيدى اۋىستىرعاندا كىتاپتار مەن مەر­زىمدى باسىلىمدارىمىزدى جاڭارت­تىق. قازاقستان دا وسى جول­­دان وتەدى. ارينە, قيىن­دىق­تار بولادى. بىراق ۋاقىت وتە كە­لە بار­لىعى ورنىنا تۇسەدى. قا­زىر الەم لاتىن ارىپتەرىنە بەت بۇرۋدا».

سونىمەن قاتار, قازاق­ستان­­داعى «بۇل باستامانىڭ تۇپكى ماق­ساتىندا نە جا­تىر؟», «جەر­گىلىك­تى حالىق بۇعان قالاي قاراي­دى؟» دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدە­گەن با­سى­لىم ازەر­بايجان پار­لامەن­تى تومەن­گى پالا­تا­سى­نىڭ دە­پۋ­تاتى, بۇقارالىق اقپا­رات قۇ­رال­­دارى سالاسىنداعى بەلگىلى ساراپ­­شى ايدىن ميرزەزادەنىڭ مىنا سوزىمەن بولىسەدى:

«قازاقستان ازەربايجانمەن دوس مەم­لەكەت جانە ارامىزدا كەڭ بايلانىس بار. ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ جە­تىستىكتەرىمىزگە قۋانۋ­مەن قا­تار, سىن ساعاتتا قولۇشىن بەرۋ­گە ءار­­­دايىم ءازىرمىز. تۇركىتىلدەس ەلدەر­­­دىڭ با­سىم كوپشىلىگى لاتىن ءالىپ­­بيىن قول­دانا­دى. قازاقستان وسى باعىتتا ۇزاق ۋاقىتتان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ەندى قازاق­ستان مەم­لەكەت باسشىسى 8 جىل ىشىندە لاتىن ءالىپ­بيىنە كوشۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرما بە ءردى.

قازاقستان قازىرگى تاڭدا تۇ­را­ق­تى دا تاتۋ ەل رەتىندە قالىپ­تاسىپ بولدى. لاتىن الىپبيىنە كوشۋ­دەگى باستى ماقسات – الەم­دىك قوعامداستىققا ءبىر تابان جاقىن­داي ءتۇسۋ, تۇركى حالىق­تارىنىڭ بىرلىگىن نىعايتا ءتۇسۋ».

جەرگىلىكتى APA اگەنتتىگى مەن APA TV ارناسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالانعان ماقالاسىن مازمۇنداي كەلە, ەلباسىنىڭ جوعارىداعى شەشىمىن «تاريحي قادام» دەپ باعالادى. «نازارباەۆ تاريحي قادام جاسادى. قازاقستان لاتىن الىپبيىنە كوشەدى» دەگەن اتپەن شىققان باس ماقالادا قازاقستانداعى وسى وزگەرىس جان-جاقتى تالدانادى. 

ال Moderator.az پورتالى «قازاق­ستاننىڭ لاتىن الىپبيىنە كوشۋى تۇركى حالىقتارىنا ورتاق جازۋ قالىپتاستىرۋعا تۇرتكى بولا الا ما؟» دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدەيدى. 


«ەرتە مە, كەش پە, تۇركى ەلدەرى ورتاق الىپبيگە اۋىسادى» دەگەن تاقىرىپتا جاريالانعان ماقالادا «بۇل – ءبىزدىڭ كوپتەن كۇتكەن جاڭالىعىمىز. قازاقستان مۇنداي قادامعا بارۋى ارقىلى ۇلكەن باتىلدىق تانىتىپ وتىر. وسىدان 20-25 جىل بۇرىن مۇنداي باستاما كوتەرۋ مۇمكىن ەمەس ەدى. بۇگىندە ۋاقىت دەگەنىن ىستەدى. بارشا تۇركى ەلدەرىنە ورتاق ءالىپبي جاساۋدىڭ نەگىزى قالاندى. بۇل قادام ساياسي تۇرعىدا دا وتە ماڭىزدى», دەلىنگەن ماقالادا.

Sputnik Azerbaycan اگەنتتىگى مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ «ەگەمەن قازاق­ستان­داعى» ماقالاسىنان ءۇزىندى الا وتى­رىپ, لاتىن الىپبيىنە كوشۋ تۋرالى باستاما قازاق­ستاندى الەمدىك وركەنيەتكە جاقىن­داتا ءتۇسۋ جانە كەلەشەك ۇرپاقتىڭ اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنۋىنە بارىنشا قولايلى جاعداي جاساۋ جولى ەكەنىن ايتادى. 

فيزۋلي مەدجيدلي, 

ارنايى «ەگەمەن قازاقستان» ءۇشىن


سوڭعى جاڭالىقتار