دونالد ترامپ: باشار اسادقا كوزقاراسىم كۇرت وزگەردى
دونالد ترامپ سيريادا بەيبىت تۇرعىندارعا حيميالىق قارۋدان شابۋىل جاسالىپ جاتقانىن سىرتتان باقىلاپ قانا وتىرا المايتىنىن مالىمدەدى دەپ جازادى New York Times.
پرەزيدەنت بۇل ماسەلە بويىنشا قانداي شارالار جاسالۋى مۇمكىن ەكەنىن اشىپ ايتقان جوق. بىراق سيرياداعى وپپوزيتسيالىق كۇشتەر باقىلاۋىنداعى ايماقتا جازىقسىز سابيلەردىڭ گازدان تۇنشىعىپ جاتقانى تۋرالى جانتۇرشىگەرلىك سۋرەتتەردى كورگەن سوڭ ءوزىنىڭ جاعدايعا باسقاشا قاراۋعا ءماجبۇر بولعانىن ءمالىم ەتتى. «سيرياعا جانە اسادقا دەگەن كوزقاراسىم تۇبەگەيلى وزگەردى» دەدى ترامپ مىرزا. وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىن عانا ول باشار اسادتى قالايدا بيلىكتەن كەتىرۋگە تىرىسۋ «اقىماقتىق» دەگەن بولاتىن.
سەيسەنبى كۇنى ترامپ مىرزا سيريامەن قاتار يرانعا جانە سولتۇستىك كورەياعا دا اقش تاراپىنان لايىقتى جاۋاپ بولاتىنىن ايتتى. بىراق ناقتى قانداي ءىس-ارەكەت جاسالماق ەكەنىن تاعى دا جاريا ەتپەدى. بۇدان ترامپ باستاعان جاڭا اكىمشىلىك تاياۋ شىعىس پەن ازياداعى قاۋىپ-قاتەرمەن كۇرەسۋگە دايىن ەمەس-اۋ دەگەن كۇدىك تۋادى دەپ تۇيەدى امەريكالىق باسىلىم.
قىتاي نيۋ-يوركتان ءۇش ەسە ۇلكەن قالا سالماق
بريتاندىق The Guardian قىتايدىڭ تۇتىنگە تۇنشىققان استاناسى ماڭىندا جاڭا قالا سالعالى وتىرعانى تۋرالى جازادى. پەكيندەگى كەپتەلىس پەن اۋانىڭ لاستانۋىن تومەندەتۋ ماقساتىندا جاڭا قالا تۇرعىزۋ جونىندە «تاريحي جوسپار» جاريا بولا سالىسىمەن, جۇرت استانا جانىنداعى بۇرىن كوپ ەشكىم بىلمەگەن ايماقتاعى جەرلەردى ساتىپ الۋعا لاپ قويعان.
Xiongan New Area دەپ اتالاتىن, كولەم جاعىنان نيۋ-يوركتەن ءۇش ەسە ءىرى بولاتىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماق تۋرالى جوسپاردى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ليدەرلەرى 1 ءساۋىر كۇنى جاريالاعان بولاتىن. جوسپار بىردەن كەڭىنەن ناسيحاتتالا باستادى. قىتاي بيلىگىنىڭ ايتۋىنشا, پەكيننەن وڭتۇستىك-باتىسقا قاراي 100 كم-دەي جەردە ورنالاساتىن قالا «الداعى مىڭجىلدىقتا شەشۋشى ماڭىزعا يە ستراتەگيا» اياسىندا سالىنباق. سينحۋا اگەنتتىگى حابارى بويىنشا, جاڭا شاھار 22 ملن تۇرعىنى بار, كولىگى كەپتەلىپ جاتقان قىتاي استاناسىنىڭ تىنىسىن اشۋى ءتيىس.
جاڭا جوبا تۋرالى حابار شىعا سالىپ بىرنەشە ساعاتتان سوڭ-اق اتالعان ايماقتاعى جىلجىمايتىن م ۇلىك باعاسى ەكى ەسە ءوسىپ كەتكەن.
«Twitter جەك كورۋگە شاقىراتىن جازبالاردىڭ 1%-ىن عانا وشىرەدى»
ۆۆس News گەرمانيا وكىمەتىنىڭ ارانداتۋشى جازبالار مەن جالعان اقپاراتتاردى وشىرمەگەن الەۋمەتتىك جەلىلەرگە 50 ملن ەۋروعا دەيىن ايىپپۇل سالعالى وتىرعانىن جازادى. جاڭا زاڭ جوباسىنا سايكەس, الەۋمەتتىك جەلى كومپانيالارى قىلمىستىق مازمۇنداعى كونتەنتتى 24 ساعات ىشىندە, ار-نامىسقا تيەتىن ماتەريالداردى 7 كۇندە ءوشىرۋى ءتيىس. بۇل حابارعا قاتىستى الاڭداۋشىلىقتى ءبىرىنشى بولىپ Facebook ءبىلدىردى. «ءبىز زاڭعا قايشى مازمۇنداعى حابارلاردى جويىپ وتىرۋ ءۇشىن كوپ جۇمىستار جاساپ كەلەمىز» دەدى كومپانيا وكىلى ۆۆس-گە سۇحباتىندا.
Twitter, Snapchat جانە Google ازىرگە بۇل ماسەلەگە رەاكتسيا بىلدىرگەن جوق.
گەرمانيا ادىلەت ءمينيسترى وشپەندىلىككە تولى حابارلار ادامداردىڭ ەركىن, اشىق, دەموكراتيالىق قوعامدا ۇيلەسىممەن ءومىر سۇرۋىنە قاتەر توندىرەتىنىن ايتادى. «Twitter جەك كورۋگە شاقىراتىن جازبالاردىڭ 1%-ىن عانا, Facebook 50%-ىن وشىرەدى. بىراق ءبىز قويىپ وتىرعان تالابىمىزدى ورىنداۋعا بولاتىنىن بىلەمىز. ويتكەنى, YouTube ونداي ماتەريالداردىڭ 99%-ىن وشىرە الىپ وتىر عوي» دەيدى مينيستر. بىراق جاڭا زاڭ ينتەرنەتتەگى ءسوز بوستاندىعىن شەكتەيدى دەپ قاۋىپتەنەتىندەر دە بار. «قىسقا عانا ۋاقىت جانە اۋىر جازا بەلگىلەنۋى سەبەپتى پروۆايدەرلەر ساقتىق ءۇشىن كۇماندى جازبالاردىڭ ءبارىن وشىرەتىن بولادى. بۇل جەلىدەگى ءسوز بوستاندىعىنا ايتارلىقتاي ىقپال ەتەدى» دەيدى Bitkom كومپانياسىنىڭ وكىلى بەرنارد روحلەدەر.
«تەررورشىلار شاعىن شابۋىلدار ارقىلى ۇرەي تۋعىزعىسى كەلەدى»
رەسەيلىك «نەزاۆيسيمايا گازەتا» سانكت-پەتەربۋرگ مەتروسىندا بولعان تەراكتىنىڭ سەبەپتەرىن زەرتتەيدى. ساراپشىلار ءبىراۋىزدان يسلاميستەردىڭ قالا جاعدايىندا پارتيزاندىق سوعىس جۇرگىزۋگە كوشە باستاعانىن ايتادى. «ءدىن جانە قوعام» اقپاراتتى-ساراپتامالىق ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى الەكسەي گريشيننىڭ ويىنشا, تەررورلىق ۇيىمدار شاعىن شابۋىلدار ارقىلى تۇرعىنداردى ىلعي ۇرەيدە ۇستاۋدى كوزدەيدى. «ارنايى قىزمەت 20-40 ادام جاسايتىن ءىرى تەراكتىلەردىڭ الدىن-الۋدى ۇيرەندى. ال «كىشكەنتاي فول» تاكتيكاسىمەن جاسالاتىن تەراكتىگە 2-3 ادام عانا قاتىسادى. وسىلايشا, ولار الەمنىڭ كەز كەلگەن ايماعىندا جاعدايدى تۇراقسىز ەتپەك. سوڭعى تەراكتىلەر وسى ستراتەگياعا تولىق كەلەدى» دەيدى ول.
سونىمەن قاتار گريشين ورتالىق ازيادان تەررورشىلاردىڭ كەلۋىنە پوستكەڭەستىك ەلدەردە تەرروريزمگە قارسى زاڭنامانىڭ قاتايۋى سەبەپ بولعانىن ايتادى. «ورتالىق ازيا رەسپۋبليكالارىنداعى قاتاڭ زاڭدار بوەۆيكتەردى اۋعانستانعا جانە رەسەيگە ىعىستىردى. ول ەلدەردە ولار 20 جىلعا دەيىن, كەيبىرەۋلەرى ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرىلادى. ال رەسەيدە ولاردىڭ ىسىندە ەكسترەميستىك ارەكەت بار ەكەنىن دالەلدەۋ وتە قيىن» دەيدى گريشين.
دايىنداعان ەرجان ءابدىرامان
