كەزەك كۇتكەن مينيستر
ءمينيستردىڭ ورال قالاسىندا الدىمەن ات باسىن تىرەگەن جەرى – №5 قالالىق ەمحانا. ەمحانا ديرەكتورى ساۋلە بۇلقاشەۆانىڭ ايتۋىنشا, مۇندا اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ, ەرتە انىقتاۋ جانە اۋرۋلاردى باسقارۋ باعدارلاماسىنا (ابب) باسا كوڭىل ءبولىنەدى. 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان ءجىتى ميوكارد ينفاركتىسى جانە ينسۋلتكە, ونكولوگيالىق قىزمەت جانە بوساندىرۋ قىزمەتى, بالالاردى باسقارۋ بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بىرىڭعاي مودەلدەرىن ەنگىزۋ ءۇشىن قاناتقاقتى ايماق رەتىندە باتىس قازاقستان وبلىسى تاڭداپ الىنعان بولاتىن. وڭىرلىك «جول كارتاسى» جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان قاناتقاقتى جوبا ناتيجەسىندە ورال ءوڭىرى قازىردىڭ وزىندە ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشى مەن اسقىنعان اۋرۋلار سانى جاعىنان وڭ وزگەرىس كورسەتىپ وتىر.
ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ەنگىزىلىپ جاتقان جاڭالىقتىڭ ءبىرى – ەلەكتروندى كەزەك. مينيستر وسى قۇرىلىمنىڭ جۇمىسىن تەكسەرىپ كورۋ ماقساتىندا ءوزى دە كەزەككە تۇردى. ءسويتىپ, ەلەكتروندى كەزەكتىڭ تيىمدىلىگىن جوعارى باعالادى.
كەزدەسۋ كەزىندە «جارقىن بولاشاق» يننوۆاتسيالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى الەكساندر فومين مينيسترگە ەمحانا پاتسيەنتتەرىنىڭ بىرىڭعاي ەلەكتروندى مالىمەتتەر بازاسىن تانىستىرىپ, ءىس جۇزىندە قالاي قولدانىلاتىنىن كورسەتىپ بەردى. بۇل جۇيەنىڭ تيىمدىلىگى سول – سالاداعى قاعاز قۇجات اينالىمى بىرتە-بىرتە ازايىپ, دارىگەرلەر ەلەكتروندى مەديتسينالىق كارتامەن جۇمىس جاسايتىن بولادى.
– ءار پاتسيەنتتىڭ اۋرۋ تاريحى نەمەسە مەديتسينالىق كارتاسى ساقتالعان ورتاق مالىمەتتەر بازاسى جاساقتالادى, – دەيدى ا.فومين. – بىرىنشىدەن, قاعازباستىلىقتان ارىلساق, ەكىنشىدەن, ناۋقاستى ەمدەۋدە جۇيەلىلىك پايدا بولادى, ۇشىنشىدەن, بولاشاقتا پاتسيەنت ناقتى ءبىر مەديتسينا مەكەمەسىنە دە, ناقتى ءبىر دارىگەرگە دە بايلانىپ قالماي, تاڭداۋ قۇقىعىن الۋى مۇمكىن.
ەلەكتروندى بازانىڭ تاعى ءبىر ءتيىمدىلىگى – ناۋقاستىڭ اۋرۋ تاريحىن جوعالتىپ الۋ جويىلادى. بۇل جۇيە مەملەكەت ءۇشىن دە ىڭعايلى: سان ءتۇرلى اۋرۋدىڭ ستاتيستيكاسى وڭاي كورىنىپ تۇرادى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ەلەكتروندى دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ 2013-2020 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى» بويىنشا ەمدەۋ مەكەمەلەرىندە ناۋقاستارعا ەلەكتروندى مەديتسينالىق كارتا تولتىرۋ ءىسى باستالىپ كەتتى.
رەفورما جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرادى
2017 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ ەلىمىزدە مەملەكەتتىڭ, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جانە ازاماتتاردىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگىنە نەگىزدەلگەن مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ەنگىزىلە باستايدى. ال 2018 جىلدىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاپ قازاقستان ازاماتتارى جانە ساقتاندىرىلعان تۇلعالار ءۇشىن ءمامس شەڭبەرىندە مەديتسينالىق قىزمەت قولجەتىمدى بولادى. وسى ورايدا كوپبەيىندى قالالىق اۋرۋحانادا بولىپ, وڭىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ اكتيۆىمەن كەزدەسكەن ە.ءبىرتانوۆ بۇل رەفورمانى ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىندىرىپ بەردى.
مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى اياسىندا تۇرعىندارعا مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ەكى ءتۇرلى پاكەتى ۇسىنىلادى.
ءبىرىنشى – پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەر, جەدەل جاردەم, سانيتارلىق اۆياتسيا, شۇعىل مەديتسينالىق كومەك, الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلارعا ستاتسيونارلىق جانە ستاتسيوناردى الماستىراتىن مەديتسينالىق كومەك, سونداي-اق, اينالاسىنداعىلارعا قاۋىپ ءتوندىرەتىن اۋرۋلارعا كورسەتىلەتىن تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ بازالىق پاكەتى. بۇل ەلىمىزدىڭ بارلىق ازاماتى ءۇشىن قولجەتىمدى بولماق.
سونىمەن قاتار, 2020 جىلعا, ياعني جالپىعا بىردەي دەكلاراتسيالاۋ ەنگىزىلگەنگە دەيىن ءمامس جۇيەسىندە مەديتسينالىق كومەككە قۇقىعى جوق ادامدارعا ءدارى-ءدارمەكپەن قامتاماسىز ەتىلەتىن امبۋلاتورلىق-ەمحانالىق كومەك كورسەتىلەتىن بولادى.
ال, ەكىنشىسى, ءمامس قاتىسۋشىسى بولىپ تابىلاتىن تۇلعا كەز كەلگەن ۋاقىتتا مىندەتتى ساقتاندىرۋ جارنالارى مەن اۋدارىمدارى ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلاتىن مەديتسينالىق كومەككە يە بولا الادى. بۇل قىزمەتتەرگە امبۋلاتورلىق-ەمحانالىق كومەك, قالپىنا كەلتىرىپ ەمدەۋ, مەديتسينالىق وڭالتۋ, جوعارى تەحنولوگيالىق كومەك كورسەتۋ, ءپاللياتيۆتى كومەك جانە مەيىربيكە كۇتىمى كىرەدى, دەگەن مينيستر, مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋگە قاتىستى جارنالار مەن تولەم ءمولشەرلەرىنە دە قىسقاشا توقتالىپ ءوتتى.
«كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس, ءمامس-ءتى ەنگىزۋگە قاتىستى تومەندەگى جارنا مەن ءتولەم ءمولشەرلەمەسى قاراستىرىلدى:
– جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جارنالارى: 2017 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ مولشەرلەمە – 1%; 2018 جىلى – 1,5%, 2020 جىلى – 2%, 2022 جىلى – 3%;
– جەكە كاسىپكەرلەر, نوتاريۋستار, ازاماتتىق-قۇقىقتىق نەگىزدەگى كەلىسىم بويىنشا كىرىس تاباتىن جەكە تۇلعالار – كىرىستەن, 2017 جىلعى شىلدەدەن باستاپ 2 ەتج-دان 5%-دان كەم ەمەس;
– جۇمىس كۇشى توبىنا كىرمەيتىن ء(وزىن-ءوزى ءونىمسىز ەڭبەكپەن قامتىعاندار) ازاماتتار جارناسى – 2018 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 1 ەتج-دان 5%;
– حالىقتىڭ الەۋمەتتىك قورعالماعان توبى ءۇشىن مەملەكەت تولەيتىن جارنا 2018 جىلدىڭ قاڭتارىنان – 3,75%, 2019 جىلدان باستاپ – 4%, 2022 جىلدان باستاپ 4-5% بولادى.
مينيستر ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا بيىلعى جولداۋىندا ايتىلعان تاپسىرماعا سايكەس ەلىمىزدە مەملەكەتتىڭ, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جانە ازاماتتاردىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگىنە نەگىزدەلگەن مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) ەنگىزىلە باستايتىنىن جەتكىزدى. بۇدان كەيىن استانادان ارنايى كەلگەن «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» ۇاق باسقارما توراعاسى ەلەنا باحمۋتوۆا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە كوشۋ زامان تالابى ەكەنىن جانە ونىڭ ماڭىزدىلىعىن حالىققا كەڭىنەن ءتۇسىندىرۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ورال
