- كەزىندە ارالاس-قۇرالاس بولعان شىڭعىس ايتماتوۆ, مۇستاي كارىم, راسۋل عامزاتوۆ, داۆيد كۋگۋلدينوۆ, قايسىن كۋليەۆ سەكىلدى ءوز ءداۋىرىنىڭ اسا ءىرى تۇلعالارى ءسىزدىڭ ەسىڭىزدە قانداي قاسيەتتەرىمەن قالدى؟
- بۇلار كەشەگى كەڭەس ادەبيەتىنىڭ كەمەڭگەرلەرى ەدى عوي... وزدەرىن «ءبىز ءبىر قولدىڭ بەس سالاسىندايمىز» دەپ دارىپتەيتىن. وسىناۋ زامانا زاڭعارلارىنىڭ بارىنە ءىنى بولدىم. بارلىعى ەلدىك-ۇلتتىق مۇددە كۇرەسىندە مەنى قولداپ-قورعاپ, قاناتتاندىردى. سايدىڭ تاسىنداي ساڭلاق اعالارىممەن ەۆەرەستىڭ شىڭىنداي ەڭسەلى سانا بيىگىندە تابىستىم. كەيىن شىڭعىس ايتماتوۆپەن بىرگە ءجۇرىپ, بىتە قايناسىپ كەتتىم. شىقاڭنىڭ مەنەن ءبىر مۇشەلدەن ارتىق ۇلكەندىگى بولاتىن. سوعان قاراماستان تەڭ قۇربىداي سىرلاسىپ, ەمەن-جارقىن اڭگىمە-دۇكەن قۇراتىنبىز. الىپتان ايىرىلعالى ءوزىمدى جاپاندا جالعىز قالعانداي سەزىنىپ ءجۇرمىن.
- ۇلىق مەرەكەمىز ناۋرىز قازاق دالاسىنا اراعا ۇزاق جىلدار سالىپ, قايتا ورالۋىنا تىكەلەي مۇرىندىق بولعانىڭىزدى بىلەمىز. ەندەشە, وسى وقيعانى تاعى ءبىر رەت ەسكە ءتۇسىرىپ كورسەك...
- 1988 جىلى ۇلىس مەيرامىن مەملەكەتتىك دارەجەدە تويلاۋ ماسەلەسىمەن سول كەزدەگى قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى گەنادي كولبينگە كىردىم. ول مەنى مۇقيات تىڭدادى. بۇل ماسەلەنى بيۋرودا قاراماي شەشە المايتىنىن جەتكىزدى. سودان تالقىلاۋ بارىسىندا بيۋرو مۇشەلەرىنىڭ ەكەۋى عانا مەنى قولداپتى. ولاردىڭ ءبىرى – سول كەزدەگى مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ, ەكىنشىسى – وك-ءنىڭ يدەولوگيا جونىندەگى حاتشىسى وزبەكالى جانىبەكوۆ ەكەن. ۇسىنىسىم وتپەي قالعان سوڭ ءبىرىنشى حاتشىنىڭ قابىلداۋىنا قايتا باردىم. ارى-بەرى ىرعاسىپ, اقىرى ونى كوندىردىم. وسى ارادا كولبين اقشانىڭ جوقتىعىن العا تارتىپ تاعى قيسايدى. مىنە, وسى ساتتە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ۇلكەن ازاماتتىق تانىتىپ, ۇكىمەت بيۋدجەتىنەن قاعىستىرىپ, قارجى تاۋىپ بەردى. سونىڭ ارقاسىندا الماتىداعى گوركي اتىنداعى ساياباقتا تولاعاي توي بولدى. ارتىنشا بۇكىل ەلىمىز ءتول مەرەكەسىمەن تابىستى.
- انا تىلىمىزگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرۋ بارىسىندا دا بەلگىلى ءبىر كەدەرگىلەردىڭ كەزدەسكەنى راس. وسىناۋ ىرگەلى ىسكە قاتىستى ادام رەتىندە نە ايتاسىز؟
- ول كەزدە جوعارعى كەڭەستىڭ دەپۋتاتى ەدىم. اتالمىش ماسەلە العاش تالقىلانعاندا قازاق جانە ورىس ءتىلىنىڭ ەكەۋىنە بىردەي مەملەكەتتىك ستاتۋس بەرۋ جونىندەگى ۇسىنىس ءوتىپ كەتتى. وكىنىشتەن وزەگىم ورتەنىپ, مىنبەگە قايتا شىعۋىما تۋرا كەلدى. دەپۋتاتتار دۋىلداپ مەنى سويلەتكىلەرى كەلمەدى. تىعىرىققا تىرەلگەن وسى تۇستا نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاعى كومەككە كەلدى. مەنىڭ ۇسىنىسىمدى قايتادان ساراپقا سالۋدى تالاپ ەتتى. داۋىسقا سالعاندا ءوزى ءبىرىنشى بولىپ قولىن كوتەردى. سودان كەيىن-اق تارازىنىڭ باسى جاقسىلىق جاعىنا قاراي اۋىپ جۇرە بەردى. وسىلايشا, بابادان ميراس باي ءتىلىمىزدىڭ باعى جانعان ەدى.
- ءسىزدىڭ دوسىڭىز ەۆگەني ەۆتۋشەنكو, «ۆ روسسي پوەت – بولشە چەم پوەت» دەپ جازعان ەدى. قازاقستاندا قالاي؟ ءبىزدىڭ اقىن-جازۋشىلارىمىز حالىق پەن قوعام الدىنداعى بورىشتارىن قانشالىقتى ادال اتقارىپ ءجۇر؟
- قازىرگى تاڭدا ادامداردىڭ اسىرەسە, زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ ءسوزى مەن ءىسىنىڭ اراسى تىم الشاقتاپ كەتتى. ەندى مەنى تىڭداڭىز:
كىم شىندىعىن جوعالتىپ السا,
اقتى اق, قارانى قارا دەپ ايتۋدان قالسا,
ءسوزى باسقا, ءىسى باسقا بولسا,
ەلدىك, ۇلتتىق, عالامدىق مۇددەگە تامىر جىبەرە الماسا,
پەندەلىگى تەك ءوزىن ەمەس, قوعامىن دا الداسا,
ونداي اقىننىڭ دا, عالىمنىڭ دا, ساياساتكەردىڭ دە,
مازمۇنى, داڭقى دالباسا!
- باقىت ۇعىمىن قالاي تۇسىنەسىز؟
- ەڭ ۇلكەن باقىت – ەلىڭە قىزمەت ەتۋ.
تالعات باتىرحان, بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
