قايسار قازاق

سوڭعى ۋاقىتتا كوزىقاراقتى وقىرمان قىزىلوردالىق ءفوتوتىلشى بولات وماراليەۆپەن شىعارماشىلىق تاندەم قۇرعانىمىزدى بايقاعان دا بولار. ەندەشە, بۇل سۋرەتتى اۆتور قانشا جىل ساقتاعانىن بىلەسىز بە؟

– سۋرەتتەگى ادام – قاسىمتاي ىزتىلەۋوۆ دەگەن كىسى. بۇل سۋرەتتى 35 جىل بويى ساقتادىم. سول كەزدە مۇنداي سۋرەت بەرىلمەۋشى ەدى. بۇرىن مەرزىمدى باسىلىمداردا تەك «پورترەتنىي» سۋرەتتەر بولماسا, مۇنداي فوتولار جاريالانبايتىن. وسى ءساتتى 1982 جىلى, اقىن تۇرماعانبەت ىزتىلەۋوۆتىڭ 100 جىلدىعىندا ءتۇسىرىپ العان ەدىم. قاسىمتاي اعامىز قىزىلوردا وبلىسى قارماقشى اۋدانىنداعى اقجار اۋىلىنىڭ تۋماسى. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى. سوعىستان كەيىن تراكتور ايداپ ءجۇرىپ, ابايسىزدا ءوز تراكتورى ەكى اياعىن كەسىپ تۇسىرگەن. بۇل كىسى سوندا دا مويىماي,  اياعى جازىلعاسىن قايتادان تراكتورىنا وتىرىپ, ەڭبەك جولىن ءارى قاراي جالعاستىردى. وسى ەرلىگى ءۇشىن وعان كەڭەس وكىمەتى سوتساليستىك ەڭبەك ەرى دەگەن  اتاق بەرگەن, – دەيدى فوتوونەر قايراتكەرى.

شىندىعىندا, ۇلى وتان سوعىسى باستالعاندا قاسىمتاي ىزتىلەۋوۆ 33 جاستا ەكەن. بويى 2 مەترگە جەتەر-جەتپەستەي ۇزىن بويلى قازاق سوعىستان ەشقانداي جاراقات الماي, ەلگە امان-ەسەن ورالعان.  

ول كىسى 1951 جىلى قىستا تراكتور ايداپ ءجۇرىپ, ەكى اياعىنان ايىرىلىپ, مۇگەدەك بولىپ قالدى. قاسىمتاي اعامىز ەڭبەككە قۇشتارلىقتىڭ جانە قاجىرلى جاتتىعۋدىڭ ناتيجەسىندە مەحانيزاتور ماماندىعىنا قايتا ورالادى. ادەپكى كەزدە تراكتور بريگاديرى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. كەيىننەن تراكتور رۋلىنە قايتا وتىرادى. 1956 جىلى سوتسياليستىك جارىستىڭ جەڭىمپازى بولىپ, قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالدى. وسىدان كەيىن كسرو جوعارى كەڭەسى پرەزيديۋمىنىڭ جارلىعىمەن سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتاعى بەرىلدى.

بىردە ەلگە ىسساپارمەن ماسكەۋدەن كەلگەن «پراۆدا» گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ويدا-جوقتا ەكى تىزەسىمەن تراكتوردى قاڭباقشا ءۇيىرىپ جۇرگەن قاسىمتاي اعامىزدى كورىپ قالادى. سودان كوپ ۇزاماي وداقتىق باسىلىمنىڭ ءبىرىنشى بەتىنە قاسىمتاي ىزتىلەۋوۆ جونىندە تىلدەي ماقالا شىعادى. سول-اق ەكەن, قايسار قازاقتىڭ اتاق-داڭقى دۇركىرەپ, قالىڭ ەلگە جايىلىپ جۇرە بەردى. اقىر اياعىندا 1957 جىلى 11 قاڭتاردا ول كىسىگە ەڭبەك ەرى اتاعى بەرىلگەندە, ءبىرىنشى بولىپ اقىن اسقار توقماعانبەتوۆ «اسىل ازامات» دەگەن ءسۇيىنشى ماقالا جاريالايدى.

حانىم اتتى جەڭگەمىزگە ۇيلەنىپ, ەسەنباي, قۋانتاي اتتى ۇلدارى دۇنيەگە كەلەدى. 1989 جىلى دۇنيەدەن وتكەن قاسىمتاي ىزتىلەۋوۆتىڭ ءومىرى وزگەلەرگە وسىلايشا ۇلگى بولىپ قالا بەرمەك.

ايناش ەسالي, "ەگەمەن قازاقستان", الماتى

سۋرەتتى تۇسىرگەن بولات وماراليەۆ