بۇل باسقوسۋلار بوسقا قاراجات شاشۋدىڭ كوزىنە اينالماي, ءوزىن-ءوزى اقتاپ ءجۇر مە؟ بۇعان ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرلەرىنىڭ مىسالىنان تەك وڭ جاۋاپتار قايتارۋعا بولادى. ايتالىق, وسىدان 4-5 جىل بۇرىن وسى ايماقتا وتكىزىلگەن بيزنەس-فورۋمداردىڭ بىرىندە ينۆەستورلاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزعان ءبىر ماسەلەدەن كەيىن كوپ كەشىكپەي ەلەكتر قۋاتىن وندىرەتىن زاۋىت قۇرىلىسى باستالىپ كەتكەن-ءدى. مۇنداي مىسالدار از ەمەس.
ال تاياۋدا اقتوبەدە اياقتالعان قازاقستان-يزرايل بيزنەس-فورۋمىنىڭ قورىتىندىلارى جونىندە نە دەۋگە بولادى؟ بىرىنشىدەن, ونىڭ ءوزارا تەڭ ارىپتەستىك تۇرعىدا وتكەندىگى ءارى ەكى جاققا دا تيىمدىلىك پەن پايدا اكەلە الاتىن قۇندى ۇسىنىس-پىكىرلەردىڭ جەرىنە جەتكىزە ايتىلعانى – باستى جەتىستىك.
ەلىمىزدەگى جەتەكشى يندۋستريالىق-اگرارلىق ايماقتاردىڭ قاتارىنان ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىن اقتوبەنىڭ قازبا بايلىقتارعا وتە باي ەكەنى, مۇنداعى جەردىڭ قويناۋىندا مەندەلەەۆ كەستەسىنە كىرەتىن ەلەمەنتتەردىڭ تۇگەلگە دەرلىك بار ەكەنى ءبىر عانا قۇم مەن تاستان تۇراتىن ەل وكىلدەرى – يزرايلدىكتەردىڭ نازارىن اۋدارعانى انىق.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ءوڭىردىڭ وتە باي رەسۋرسى, سونىڭ ىشىندە ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردىڭ مولدىعى ءوڭىردىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن تەرەڭدەتە تۇسپەك. التىن كومبەنىڭ ۇستىندە وتىرساڭ دا, ونىڭ يگىلىگىن كورە الماساڭ, ودان نە ءۇمىت, نە قايىر. بۇل رەتتە اۋىزدى قۋ ءشوپپەن ءسۇرتۋدىڭ ەشقانداي ءجونى جوق. وڭىردە گاز بەن سۋدى جانە ەلەكتر قۋاتىن تۇتىنۋ باعالارى ەلىمىزدىڭ وزگە ايماقتارىمەن سالىستىرعاندا ءبىرشاما تومەن. اقتوبەنىڭ گەوگرافيالىق تۇرعىدان وتە ۇتىمدى ورنالاسۋى, اۋە, تەمىر جول جانە اۆتوموبيل كولىكتەرى قارىم-قاتىناسى دا وڭ جولعا قويىلعانى بيزنەس-ورتانى تارتىمدى ەتە ءتۇسۋدىڭ تاعى ءبىر جاعىمدى فاكتورى. فورۋمدا ءسوز العان ءيزرايلدىڭ قازاقستانداعى ءتوتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ميحاەل برودسكي اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى مەن مەديتسينانى دامىتۋ جانە ءوزارا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىندە ورتاق ءناتيجەگە ءۇمىت ارتا الاتىنى ءجونىندە ايتىپ بەردى. بىرىنشىدەن, يزرايلدىك «نەتافيم» جانە «ماD» سەكىلدى كومپانيالار ايماقتا اگروتەحنولوگيالىق شارالاردى جۇرگىزۋگە, سونىڭ ىشىندە تامشىلاتىپ سۋارۋ, قۇس ءوسىرۋ جانە جىلىجايلار تۇرعىزۋ ىسىنە ينۆەستيتسيالىق قاراجاتتار ءبولىپ جاتسا ەكى جاققا دا ءتيىمدى بولماق. وڭىردە وندىرىلەتىن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى جەتكىلىكتى. ءونىمدى ءوندىرۋ بار دا, وڭدەۋ بار. قازىرگى كۇنى وبلىستا كەيىنگى ايتىلعان ماسەلەدە تۇيتكىلدەر جوق ەمەس. اسىرەسە فورۋم ۇستىندە ايتىلعانداي, اگلومەراتسيالىق دامۋ ۇردىسىنە بەت بۇرعان ايماقتا اسىرەسە ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەۋ ىسىندە ىركىلىستەر بار. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋعا يزرايلدىڭ جوعارى تەحنولوگياسى تارتىلسا, بۇدان ەشكىم دە ۇتىلمايدى.
وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, كەز كەلگەن تەحنولوگيا, كەز كەلگەن ينۆەستيتسيالىق جوبا جەرگىلىكتى جەرگە يكەمدى بولۋعا ءتيىس. ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرى تەك وسىنداي بايىپتى كوزقاراس جاعدايىندا عانا جوعارى مانگە يە بولا الادى.
ونىڭ ويىنشا, قۇس ەتىن ءوندىرۋ جونىندە نەگىزىنەن ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىنىڭ قاجەتىن وتەۋگە لايىقتالعان جوبالار باتىس ايماققا دالمە-ءدال كەلمەۋى كادىك. جالپى, وبلىس قۇس ەتىمەن ءوزىن ءوزى ەلۋ پايىز قامتىپ وتىر. ءارى مۇنىڭ ءوزى ءمۇمكىندىك پەن الەۋەتتىڭ شەگى ەمەس. سوندىقتان بۇل ارادا تۋىنداعان ماسەلەگە بىرجاقتى قاراۋعا بولمايدى.
يزرايل – الەمدەگى مەديتسينا سالاسى ەڭ جاقسى دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىنا كىرەدى. وسى ورايدا ەلىمىزدە ەشقانداي بالاماسى جوق مەديتسينالىق كلاستەر قۇرۋ ءىسىن قولعا العان وڭىرگە يزرايلدىك مامانداردىڭ كومەگى قاجەت ەكەنى انىق. بۇگىنگى كۇنى اقتوبەلىك وتاشى-ماماندار بۇيرەك الماستىرۋ وتاسىن جەتىك مەڭگەرىپ ۇلگەردى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق بولمايدى. فورۋم كەزىندە يزرايلدىك «ءمۆى» مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ وكىلدەرى اقتوبەلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ماماندارىن جەتىلدىرۋگە, ولاردى كاسىبي قايتا وقىتۋ كۋرستارىنان, سونداي-اق, بارلىق عىلىمي جانە حيرۋرگيالىق سالالار بويىنشا شەبەرلىك-سىنىپتار وتكىزۋگە ءازىر ەكەندىكتەرىن مالىمدەدى.
ارينە قازاقستان-يزرايل بيزنەس-فورۋمى كەزىندە تاراپتار تاراپىنان ايتىلعان سوڭعى ءارى وتە قاجەتتى دە وزەكتى ماسەلە – قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى بولدى. ويتكەنى, ءوندىرىس پەن ادامدار قاۋىپسىزدىگى الدىن الا ءارى جان-جاقتى ويلاستىرىلماعان جاعدايدا وكىنىشتى جاعدايلار ورىن الماسىنا ەشكىم كەپىلدىك بەرە المايدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك پەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بۇل ماسەلەدە قويان-قولتىق قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقانى دا بەلگىلى. دەگەنمەن, قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن ساقتاۋ ءىسى ودان ءارى جۇيەلى تۇردە جالعاسىن تابا بىلسە يگى. وسىنداي تۇيىنگە قازاقستان-يزرايل بيزنەس-قوعامداستىعىنىڭ وكىلدەرى دە قول قويادى دەگەن ويدامىز.
تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە
