الماتى بيلەپ تۇردى. الاتاۋدىڭ باۋرايى انمەن تەربەلدى. دومبىرادان كۇي توگىلدى. ءسان-سالتاناتى جاراسقان تۇيەلى كوش اباي داڭعىلىمەن ورتالىق ستاديونعا بەت تۇزەدى. شاتتىق شاشۋلارى شاشىلدى. كۇللى ەلىمىز بويىنشا. قارت قاراتاۋدان كوركەم كوكشەگە دەيىنگى, التايدان اتىراۋعا دەيىنگى ۇلان-بايتاق دالامىزدى, قالامىزدى ناۋرىزدىڭ نۇرى مەن جىرى الديلەدى. اق ۇيلەردىڭ ىشىندە اق تىلەكتەر اقتارىلدى تەڭىزدەي. اق باتاعا الاقاندار جايىلدى. اق داستارقاندارعا بەرەكەنىڭ بەلگىسىندەي, ماحابباتپەن بالقىپ پىسكەن ءتاتتى باۋىرساقتار توپىلداپ توگىلىپ ەدى.
سودان بەرى دە, قازاقى ۇعىممەن قايىرساق, ەكى مۇشەلدەن ارتىق ۋاقىت زۋىلداپ وتە شىعىپتى. ءسويتىپ, ەگەمەن جىلداردا ەركىن تىنىستاعان قازاق ەلى بيىل ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن ءوز تورىندە, ءوز بەلىندە رەسمي تۇردە جيىرما بەسىنشى رەت قارسى الىپ وتىر. وردابۇزار وتىزدىڭ بەلەسى الدا. قانشاما قاپالانعان ۇزىلىستەن كەيىن سۇيەك ۇزبەي حالقىمىزبەن قايتا تابىسقان ناۋرىزىمىز كوك بايراقتى تاۋەلسىزدىگىمىزبەن بىرگە جاساپ, بىرگە مەرەيلەنىپ, بىرگە شاتتانىپ, ەلدىگىمىزگە, ءبۇتىندىگىمىزگە, بىرلىگىمىزگە قىزمەت ەتىپ كەلە جاتۋىنىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت ەمەس پە.
ايتتى-ايتپادى, وسىناۋ جىلدار ءىشىندە شاپاعات ناۋرىز ءوز مىندەت-ميسسياسىنىڭ شىرقاۋ بيىگىنەن تابىلدى. جەلتوقساننىڭ شەر-نالاسىنان كەيىنگى كوڭىلى جارىم قازاقتى ءبىر سەرپىلدىردى, ءجىگەر بەرىپ جەلپىندىردى, بويىنا ەجەلگى كەۋدەسى بيىك اتا-بابالارىنىڭ الاۋ نامىسىنان جارالعان شۋاق پەن قۋات قۇيىپ رۋحتاندىردى. ويتكەنى, ناۋرىز قازاقتىڭ جانى, جانىنىڭ كۇيى, جانىنىڭ جاپىراعى ەدى. اڭقىلداعان ادال جۇرەكتى, ەر كوڭىلدى دارقان قازاقتىڭ ءوزى ەدى ناۋرىز. ءاز ناۋرىزدىڭ ىزگىلىكتى ءازيز ءتىلەگى ماڭگىلىكتى اڭساعان كوكبايراقتى مەملەكەتىمىزدىڭ مياتتى مۇراتىمەن قىتىقسىز ۇيلەسىپ, باۋىرلاسا ۇندەستى. ءبۇگىندە ناۋرىز اتا قازاقتىڭ جەرىن مەكەندەگەن ون سان ۇلتتار مەن ۇلىستار باقىتىنىڭ باستى تىلەكشىسىنە, وردالى وتانداعى قوردالى باق-بەرەكەمىزدىڭ, تاتۋلىق پەن تىنىشتىعىمىزدىڭ قىدىر شىراقشىسىنا اينالدى دەسەك تە, ەش ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ناۋرىز قازاقستاننىڭ ءار ۇيىندە, ءار وتباسىندا, ءار قازاقتىڭ عانا ەمەس, ءار قازاقستاندىقتىڭ دا جان-جۇرەگىندە بۇرلەدى.
البەتتە, ناۋرىز قازاققا عانا ءتان ەمەس, جىل باسى رەتىندە ول قانشاما شىعىس حالىقتارىنا, كۇللى تۇركى قاۋىمىنا, وزبەك پەن قىرعىزعا, تاجىك پەن ءتۇركىمەنگە, تاتار مەن باشقۇرتقا, باسقا دا جاماعات اعايىنعا ورتاق مەرەكە. بىراق سولاردىڭ ىشىندە, اسىرەسە, قازاقتىڭ ناۋرىزى جانىمىزعا جاقىن, جارقىراپ كورىنەدى. ناۋرىز ناق وسى قازاعىمىزدىڭ جانىنان جارالعانداي, تامىرىن قۋالاعان قانىنان ءنار العانداي. ناۋرىز تويلانعاندا حالقىمىزدىڭ بولمىس-ءبىتىمى, اجار-كەلبەتى, دارا قاسيەتتەرى, ونەرى, ءان-جىرى, ادەت-عۇرپى مەن سالت-ءداستۇرى, مىنەز-قۇلقى تۇگەل كورىنىس تاۋىپ, «قازاق وسى!» دەگەندەي قازاقتى تانىتۋى دا تاماشا ۇلاعات. ءوز قولىمىز ءوز اۋزىمىزعا جەتكەن بوستان جىلدارىمىزدا ناۋرىزدىڭ حالىقارالىق مەرەي-ءمارتەبەسى ورلەپ كوتەرىلدى. بۇل شاقتا ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىنىڭ ماسكەۋدە, پاريجدە, ۆەنادا, لوندوندا, مادريدتە, اتلانت مۇحيتىنىڭ ار جاعىنداعى الپاۋىت ەلدەردە تويلانىپ جاتۋى تاپ قازىر تاڭعالارلىق جاعداي ەمەس. ناۋرىزىمىزدىڭ بۇلايشا ءدۇيىم دۇنيەگە تانىلا باستاۋى دا تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ارقاسى ەكەندىگىنە شۇكىر, تاۋبە دەيمىز.
التىن كۇرەكتىڭ جەلى ەسكەكتەتىپ سوققان, سامارقاننىڭ كوك تاسى جىبىگەن, كۇن مەن ءتۇن تەڭەلگەن, «ويداعى ەل قىرداعى ەلمەن ارالاسىپ… قوي قوزداپ, قورادا شۋ» كوتەرگەن قۇت ناۋرىزىمىز اينالىپ ورالدى تاعى دا. وسى ناۋرىزدى كەمەڭگەر اقىنىمىز ماعجان وتكەن عاسىردىڭ جيىرماسىنشى جىلدارىندا «قازاقتىڭ جاڭا جىلى» دەپ ايدارلاپ, ونىڭ شارۋاشىلىق ماڭىزىنا, ءدىني مەيرام ەمەستىگىنە, تۇرمىس مەيرامى, شارۋاشىلىق مەيرامى ەكەندىگىنە باسا ءمان بەرگەن ەكەن. «بۇل مەيرامدى دۇرىستاپ وتكىزۋ كەرەك. بۇل مەيرامدى تۇرمىسپەن, عىلىممەن بايلانىستىرىپ, قوعامعا پايدالى ءىس جاسايتىن… مەيرام ەتۋ كەرەك», دەپ وسيەت قالدىرىپتى. ءبىزدىڭ ناۋرىزدى تويلاۋىمىز وسى ماعجان ايتقان ۇدەدەن شىعىپ تا جاتىر. ۇلىستىڭ وڭ بولۋىن, اق پەن ءتولدىڭ مول بولۋىن, ىرىستىڭ ورتايماۋىن تىلەيتىن ءتىلەك وسىنى اڭعارتادى. ەكىنشىدەن, ءبۇگىنگى قوعامعا ەڭ پايدالىسى, بۇگىنگى زامانداعى ناۋرىز تويلارىمىزدىڭ ەڭ باستى تىلەگى – ەشقاشان ولمەيتىن, كونەرمەيتىن رۋحاني تازارۋدى مۇرات تۇتقان, ىزگىلىك پەن ادامگەرشىلىكتى, مەيىرىم-ماحاببات پەن باۋىرمالدىقتى جالاۋ ەتكەن تىلەك ەكەندىگى دە ءبىر عاجاپ. ءيا, قازاقتىڭ جاڭا جىلى جاقسىلىققا جاق, تىلەگى پەن نيەتى ارقاشان اق.
ناۋرىز ناقىشتارى جىل وتكەن سايىن بەدەرلەنۋدە, مازمۇنى باي تۇسۋدە. دەسە دە, ۇلتتىق جىل باسىمىزدى جاڭارتىپ ءتۇرلەندىرۋ, تاعىلىم-عيبراتتارىن تولىقتىرىپ, ماعىناسىن مولىقتىرا بەرۋ, ءمارتەبەسىن اسىرۋ – ەلدىگىمىزگە سىن. ولاي بولسا, ەل پارلامەنتى «ناۋرىز تۋرالى» زاڭ جوباسىن ويلاستىرسا, قۇبا-قۇپ بولار ەدى. ءاماندا, ناۋرىز جىرىمەن شالقيىق, ناۋرىز نۇرىمەن بالقيىق. ۇلىسىم بولسىن باقتىلى, ىرىزدىق تۇنعاي اقتىلى, پاتشامىز تۇرعاي تاقتىلى. شاپاعات ناۋرىز شالقىتقان الاشتىڭ اسقاي شاتتىعى!..
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان»
