جەكەلەگەن ۋنيۆەرسيتەتتەر ستۋدەنتتەردى كاسىپكەرلىككە ماشىقتايدى.
«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باستاماسىمەن قازاقستاننىڭ ءبىلىم كەڭىستىگىندە كاسىپكەرلىككە وقىتاتىن جوعارى وقۋ ورىندارىن قۇرۋ تاقىرىبىندا القالى وتىرىس وتكىزىلدى.
ءبىلىم مەن بيزنەستى بايلانىستىراتىن جاڭا باعىتتىڭ قالىپتاسۋىنا ارنالعان جيىن «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلدار جۇماعازيەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ءوتتى. اتالعان جيىنعا AlmaU كاسىپكەرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى اسىلبەك قوجاحمەتوۆ, قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى دارحان احمەد-زاكي, قر پارالامەنتى ءماجىلىس دەپۋتاتى يرينا سميرنوۆا, سونداي-اق, رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكا, يننوۆاتسيا, تەحنيكا, اگروكەشەن سالالارىندا قىزمەت ەتەتىن 17 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ باسشىلىعى قاتىستى.
وتاندىق ەكونوميكادا ءبىلىم جۇيەسى جەتەلەۋشى فاكتور بولۋى كەرەك ەكەنى قوعامدا ءجيى ايتىلادى. وسى باعىتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن «اتامەكەن» ۇكپ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارى باسشىلىقتارىن جيناپ, ماسەلەلەردى تالقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
«قازبا بايلىق رەسۋرستاردىڭ ازايۋىنا, مۇناي باعاسىنىڭ تۇسىۋىنە بايلانىستى ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋدىڭ جاڭا كوزدەرىن تابۋ كەرەك. مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى, ارينە, قۋانتارلىق جاعداي ەمەس, دەگەنمەن وسىنداي داعدارىس كەزەڭىن پايدالانىپ, بىزگە يننوۆاتسيالار, تەحنولوگيالار, كاسىپكەرلىك سالالارىندا ايتارلىقتاي ىلگەرىلەۋ مۇمكىندىگى تۋىپ وتىر. سوندىقتان وسى جاعدايدى بارىنشا ءتيىمدى پايدالانايىق», – دەدى AlmaU كاسىپكەرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى اسىلبەك قوجاحمەتوۆ.
الەمدە كاسىپكەرلىك باعىتىندا ءبىلىم بەرەتىن جوعارى وقۋ ورىندار جۇيەسى قۇرىلعان, ولار, ادەتتە, مەملەكەت قولداۋىنسىز دەربەس اقشا تاۋىپ وتىرعان ءبىلىم وردالارى. بۇل تەندەنتسيا الەمدىك پراكتيكادا وقۋ ورىنداردىڭ دەربەستىگىن عانا قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, قوعامعا قاجەتتى, نارىقتا سۇرانىسى بار بىلىكتى ماماندار دايىنداۋدا ناعىز باسەكەلەستىك ورتاسىنا اينالىپ وتىر. ال باسەكە بار جەردە ساپانىڭ وسەتىنى ايدان انىق.
«بۇگىندە جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسە الماعان, ورتا بىلىممەن شەكتەلىپ جاتقان جاستارىمىز كوپ. سوندىقتان ءبىزدىڭ ماقساتىمىز مەكتەپتەن, جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىن حالىقتى كاسىپكەرلىككە باۋلۋ. ەكونوميكانىڭ ىلگەرۋىندە جاڭا كوزدەر قاجەت. سوندىقتان ادامي كاپيتالدىڭ دامۋىنا كوپتەگەن مۇمكىندىكتەر بەرىلىپ وتىر. كۇنى كەشە «Bastau بيزنەس» جوباسى اياسىندا وڭىرلەردە كاسىپكەرلىكتى ۇيرەتەتىن بيزنەس-ترەنەرلەر لەگىن جاساقتاپ, وقۋ جۇمىستارىن باستادىق. بۇل «Bastau بيزنەس» جوباسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى. بيىل رەسپۋبليكانىڭ 80 اۋدانىندا 15 مىڭ ادامدى وقىتۋىمىز قاجەت. سوندىقتان «اتامەكەنگە» جاۋاپكەرشىلىگى مول جۇمىس تاپسىرىلعان», – دەپ اتاپ ءوتتى «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلدار جۇماعازيەۆ.
ەلدار جۇماعازيەۆتىڭ ايتۋىنشا وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ءبىلىم ساپاسىن, بىلىكتىلىگىن شىنداۋ ماسەلەسىندە ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا ادىستەرىن پايدالانعان ءجون. بالالاردىڭ جاس تايىنان قىزىعۋشىلىعىن انىقتاپ, بەيىمىنە قاراي بولاشاق ماماندىعىن باعدارلاپ, سوعان قاراي ماشىقتاۋ ءتيىمدى. بالانىڭ قابىلەتىن انىقتاۋ ءۇشىن ءتۇرلى تەستتەر مەن باعدارلامالار بار. بالانىڭ ەنەرگياسىن, نازارىن ءبىر سالاعا ارناۋ ارقىلى تاماشا جەتىستىكتەرگە جەتۋگە بولادى. «ماسەلەن, جۇزۋدەن وليمپيادا چەمپيونى دميتري بالاندين 5 جاسىنان باستاپ ءجۇزۋ سپورتىنا جازىلادى دا 15 جىل بويى وسى سالاعا عانا دەن قويادى. ناتيجەسىندە قانجىعادا التىن مەدال. اقتوبەلىك ميلليونەر مارات ابيەۆ 5 جاسىنان باستاپ كاسىپكەر بولاتىنىن بىلگەن. بۇل شەشىمگە اكەسى سەبەپشى بولعان. اكەسى بالاسىنا مەكتەپ پاندەرى ىشىنەن ماتەماتيكا مەن فيزيكاعا دەن قويۋدى تالاپ ەتىپ, باسقا پاندەر بويىنشا باس قاتىرماۋىن ايتادى. بۇگىندە مارات مەكتەپ بىتىرە سالا ميلليونەر اتاندى. مۇنداي مىسالدار وتە كوپ. وسى ءادىستى حالىق اراسىندا كەڭىنەن تاراتۋ كەرەك», – دەدى ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلدار جۇماعازيەۆ.
AlmaU ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى الماگۇل قاناعاتوۆا جوعارى وقۋ ورىنداردىڭ وقۋ باعدارلامالارى ەسكى ادىستەرگە نەگىزدەلگەن, ولاردىڭ كوبىسى مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن جۇمىس ىستەيتىنىن العا تارتتى. ال ۋنيۆەرسيتتەرگە بولىنەتىن مەملەكەتتىك قولداۋ جىل وتە كەلە قىسقاراتىن بولادى. ەندى اۆتونومدىققا كوشۋ ماسەلەلەرى تالقىلانىپ كەلەدى. سوندىقتان وتاندىق ءبىلىم وردالارى ءوزىن ءوزى «باعا الاتىن» باسەكەگە ءتوزىمدى بولۋى قاجەت. بيزنەس-قوعامداستىققا كاسىپكەرلەر لەگىن دايىندايتىن ءارى ءوزى كاسىپكەرلىك باعىتتا داميتىن جوعارى وقۋ ورنى قالىپتاسۋى ءجون.
قازاقستان ءبىلىم كەڭىستىگىندە قانداي وقۋ ورنى كاسىپكەرلىك باعىتتا جۇمىس ىستەۋگە دايىن؟ بۇل ساناتقا جەكەمەنشىك ۋنيۆەرسيتەتتەردى جاتقىزۋعا بولادى. ولاردىڭ بازاسى نەگىزىندە وقۋ ۇدەرىسىنە كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن ەنگىزۋگە ابدەن مۇمكىن.
«ۋنيۆەرسيتەتتەر ءۇش دەڭگەيدە دامۋ كەرەك. ول ۋنيۆەرسيتەت-كاسىپكەر, ۇستاز-كاسىپكەر, ستۋدەنت-كاسىپكەر. ءبىرىنشى دەڭگەي ۋنيۆەرسيتەت ءوزى كاسىپكەر رەتىندە نارىققا جەكە مەنشىك وقۋ ورىن بولىپ قالىپتاسۋى. ول ءۇشىن ەلىمىزدە زاڭ جاعىنان بولسىن, بيزنەستە بولسىن مۇمكىندىكتەر بار. ەكىنشى ءۇشىنشى باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەلۋى قاجەت. ياعني كاسىپكەرلىككە ۇيرەتەتىن كاسىپكەرلىكتى بىلەتىن ۇستازداردى قالىپتاستىرۋ قاجەت. وتاندىق ءبىلىم جۇيەسىندە داعدارىس كەزەڭى ءوتىپ جاتىر. مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ شەتەلگە وقۋعا كەتىپ جاتقانىن دا نازاردان قالدىرمايىق. كاسىپكەرلىك ءبىلىم بەرۋ باعىتى وتاندىق ءبىلىم بەرۋدە ساپانى جاقسارتادى, زامانۋي ادىستەر ەنگىزىلەدى, سونىمەن قاتار بۇل ءادىس قارجى جاعىنان دا ءتيىمدى», – دەدى س.تورايعىروۆ اتىنداعى پاۆلودار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ارىن ورساريەۆ.
شارا بارىسىندا جوعارى وقۋ ورىندارى وكىلدەرى كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىتۋدى قولعا الۋدى وڭ قابىلدادى. دەگەنمەن, كاسىپكەرلىكتى ستۋدەنتتەرگە ۇيرەتەتىن ۇستازدار لەگىن قالاي جاساقتاۋ كەرەك دەگەن سىندى كوپتەگەن ماسەلەلەر كوتەرىلدى.
«بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ كاسىپكەرلىك ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا كوشۋ جونىندە تۇجىرىمداما جاسالعان. الايدا بۇل قۇجات ءالى دە جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەدى. بۇل باعىتتا بىزگە قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى مەن ۇكپ قولداۋى قاجەت. بىلىكتى ۇستازدار لەگىن جاساقتاپ, ءبۇتىن ەكو-جۇيە قالىپتاستىرۋ كەرەك. باستىسى ماقساتىمىز انىق, الدىمىزدا قىرۋار جۇمىس كۇتىپ تۇر», – دەدى الماگۇل قاناعاتوۆا.
شاراعا قاتىسۋشىلار كاسىپكەرلىك ءبىلىم بەرۋ قوزعالىسىن دامىتىپ, ناتيجەلى جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ارنايى جۇمىس توبى قاجەت ەكەنىن العا تارتتى. «اتامەكەن» ۇكپ باستاماسىمەن جيىنعا قاتىسۋشىلار ءبىر اۋىزدان «قازاق كاسىپكەرلىك ءبىلىم بەرۋ قاۋىمداستىعى» اتتى جاڭا قاۋىمداستىقتىڭ نەگىزىن قابىلدادى. وتىرىس بارىسىندا داۋىس بەرۋ ارقىلى قاۋىمداستىقتىڭ ءتورايىمى بولىپ AlmaU ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى الماگۇل قاناعاتوۆا تاعايىندالدى.
