قازاقستاننىڭ 25 جىل ىشىندە جەتكەن جەتىستىگى وزبەك حالقىنا جاقسى تانىس. كەزىندە كەڭەس وداعىنىڭ قۇرامىندا بولعان بۇل ەل ءوز تاۋەلسىزدىگىن العاننان كەيىنگى از ۋاقىتتىڭ بەدەرىندە تۇرالاپ قالعان ەكونوميكاسىن قالپىنا كەلتىردى, دامۋدا وڭ سەكىرىس جاساپ, وسى وڭىردەگى باسقا مەملەكەتتەرمەن سالىستىرعاندا كوش ىلگەرى كەتتى.
بۇل, ءبىرىنشى كەزەكتە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەڭبەگى. ول پاراساتتى كوشباسشى, ءتاجىريبەلى ساياساتكەر رەتىندە قازاقستان دامۋىنىڭ ءارتۇرلى كەزەڭىندە مەملەكەتتىك جۇيەنى قۇرۋ مەن ونى قالىپتاستىرۋدا دۇرىس قادام جاساۋعا تىرىستى, بۇل قادامدار ەلدە بار ماڭىزدى رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانا وتىرىپ, الدا تۇرعان مىندەتتەردى شەشۋگە ايتارلىقتاي دارەجەدە ىقپال ەتتى.
سول كەزدە, ارينە, ءوز اياعىنان نىق تۇرا قويماعان جاس مەملەكەتتىڭ دامۋى ءۇشىن بيلىكتىڭ پرەزيدەنتتىڭ ماڭايىنا شوعىرلانعانى ماڭىزدى ەدى. سەبەبى, ن.نازارباەۆ ءجۇرگىزگەن ساياساتتىڭ ناتيجەسىندە ەلدى جاڭعىرتۋدىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كەزەڭىنەن ءساتتى وتۋگە, سول ارقىلى الەمنىڭ 50 دامىعان ەلىنىڭ قۇرامىنا كىرۋگە جول اشىلدى.
الايدا, ءومىردىڭ ءبىر ورىندا تۇرمايتىنى بەلگىلى. ال جاھاندانۋ زامانى العا تارتقان وزگەرىستەر مۇلدەم جاڭا قادامدارعا بارۋدى تالاپ ەتۋدە. وسى ورايدا, قازاقستان دا ءوز الدىنا اۋقىمدى ماقسات-مىندەتتەر قويىپ, 2050 جىلعا قاراي, «2050» ستراتەگياسى ارقىلى 30 دامىعان, باسەكەگە قابىلەتتى ەلدەردىڭ قاتارىنا ەنۋدى كوزدەپ وتىر.
قازىرگى تاڭدا بىرتىندەپ ىسكە اسىرىلىپ كەلە جاتقان «نۇرلى جول» باعدارلاماسى مەن «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارى وسى ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان. دەگەنمەن, بۇعان قول جەتكىزۋ قازىرگى باسقارۋ تەتىگىن جەتىلدىرۋسىز جانە بيزنەس-ورتانىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋسىز استە, مۇمكىن ەمەس.
ەلدى جاھاندىق تۇرعىدا باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋگە, سونداي-اق, ءتورتىنشى وندىرىستىك رەۆوليۋتسيا دەڭگەيىنە كوتەرۋگە باستايتىن قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ جاڭا مودەلىن ءازىرلەۋدى تالاپ ەتۋدە. سول سەبەپتى, قازىرگى تاڭدا مەملەكەت ءوزىن جاقسى مەنەدجەر رەتىندە كورسەتە الۋى كەرەك. ال بۇل رەتتە قازاقستان كوشباسشىسىنىڭ الىستى بولجاي بىلەتىن كورەگەندىگى كەزەكتى مارتە تاڭدانىس تۋعىزۋدا.
جولداۋ – بۇل تەك الداعى ۋاقىتتا مەملەكەت ۇمتىلاتىن «باسىمدىقتار شوعىرى» عانا ەمەس, وندا تەرەڭ تالداۋ-ساراپتاۋ نەگىزىندە قازىرگى جاعداي مەن ەلدىڭ ەكونوميكالىق ءال-اۋقاتىن ايقىنداپ, بارلىق باعىتتار بويىنشا مەملەكەتتى دامۋعا الىپ كەلەتىن كەشەندى ءادىس-تاسىلدەر كورسەتىلگەن.
وسى ورايدا, مەن جولداۋدا ايتىلعان ينستيتۋتتىق قايتا جاڭارۋلار ماسەلەسىنە ايرىقشا توقتالار ەدىم. سەبەبى, پرەزيدەنتتىڭ ءوز وكىلەتتىكتەرىنىڭ ءبىراز بولىگىن پارلامەنت پەن ۇكىمەتكە بەرۋى, سول ارقىلى بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى تەڭگەرىمدىلىك جۇيەسىن قۇرۋى ولاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن, سايكەسىنشە, جۇمىس ءتيىمدىلىگىن ارتتىراتىن بولادى. 25 جىلدىڭ ىشىندە قازاقستان قوعامىنىڭ وزىنە ءتان جۇيەسى قالىپتاستى, ال ول ءدال وسىنداي رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا وڭ اسەر ەتەتىنى ءسوزسىز.
ءبىز قازاقستان جەتكەن تابىستارعا شىنايى قۋانامىز. قازاقستاندا ينستيتۋتتىق رەفورمالاردىڭ ءساتتى جۇزەگە اسىرىلۋى كورشىلەس ەلدەرگە تەك وڭ ىقپال ەتىپ قانا قويماي, جالپى العاندا, ورتالىق ازيا ايماعىنىڭ دامۋىنا دا وزگەشە سەرپىن بەرەدى دەپ ويلايمىن.
اليشەر اليموۆ,
ساراپشى