پارك بىرقازاننىڭ باعى ما, سورى ما؟

ەگەر اناتولي سولوپوۆتىڭ قىسىمەن ءوزى بالاداي كۇتكەن بۇيرا بىرقازان كەشانى كوكتەمدە ۇيىرىنە قوسۋ تۋرالى ارمان-ماقساتى كوپ ەدى. ول قازاقستاننىڭ «قىزىل كىتا­بىنا» ەنگەن سيرەك قۇستى قارا­عاندىداعى حايۋاناتتار پاركىنە جىبەرۋدىڭ قاجەتتىگى جوقتىعىن ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى قوستاناي وبلىستىق اۋماقتىق ينسپەكتسياسىنداعى ماماندارعا ايتىپ تۇسىندىرە الماعانىنا وكىنەدى. وتكەن جىلدىڭ قازان ايى­نىڭ اياعىنا قاراي كول جا­عاسىندا سۋىقتان ءبۇرى­سىپ توڭىپ وتىرعان بىرقا­زان­نىڭ بالاپانىن سارى­كول كەنتىنىڭ تۇرعىنى ا.بازارباەۆ تاۋىپ الىپ, بىردەن ۋريتسكي ورمان شارۋاشىلىعى باسشى­لىعىنا حابارلايدى. ەرتەڭىنە ورمان شارۋا­شىلىعىنىڭ ماماندارى قۇستى اۋليەكول اۋدا­نىنداعى بالىق شارۋا­شىلىعىمەن اينالىساتىن «افد-ەكسپورت» جشس-ءنىڭ ەگەرى انا­تولي سولوپوۆقا جەتكىزىپ بەرە­دى. – قۇس جۇمىرتقاسىن كەش شايقاپ, بالاپان كەش شىققان بولۋى كەرەك. الدە جەم-ازىعى دۇرىس بولمادى ما, ول كۇزدە السىزدىكتەن ۇيىرىمەن ءبىر­گە كوككە كوتەرىلە الماي, اداسىپ قالىپ قويعان, ءسىرا. العاشقى كۇن­دەرى ءبىر­قازانعا دايىندالعان ورىن بولما­عاندىقتان, توڭىپ قالماۋى ءۇشىن ونى ما­شينانىڭ كابيناسىنا سالىپ, الىپ ءجۇردىم. تەز ۇيرەنىسىپ, ادامنان ۇرىك­پەيتىن بولدى, – دەيدى اناتولي فەدوروۆيچ. ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى وبلىستىق اۋماقتىق ينسپەكتسياسىنىڭ ماماندارى جاقىندا كەلىپ بىرقازاندى كورىپ كەتكەن. ولار قۇستى بۇلاي ۇستاۋعا بولمايدى دەگەن پاتۋاعا كەلدى. – بىرقازاننىڭ كۇتىمى «جانۋار­لاردى ەركىندىكسىز جانە جارتىلاي ەركىندىك جاعدايدا ۇستاۋ» ەرەجەسىنە ساي كەلمەيدى. ەرەجە بويىنشا قۇسقا ارنايى ورىن, بولمەدە جەلدەتكىش, تەمپەراتۋرا بىرقالىپتى بولۋى كەرەك. ماماندار كەلگەندە قۇس اۋلادا جۇرگەن. سوندىقتان ءولىپ قالماۋى ءۇشىن ونى قاراعاندى حايۋاناتتار پاركىنە جىبەرگەن دۇرىس دەپ شەشتىك. ءبىز اتالعان ەرەجەنىڭ ساقتالۋىنا ماڭىز بەرەمىز ءارى قۇستىڭ ءولىپ قالماۋى­نىڭ الدىن الامىز, – دەيدى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى وبلىستىق اۋماقتىق ينسپەك­تسياسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى عىلىمحان مولداعۇلوۆ. الايدا, كەلگەن ماماندار بىرقازاننىڭ جاعدايى جاقسى ەكەنىن, اۋىرماعاندىعىن ءمالىم­دەپ كەتەدى. ەگەر اناتولي سولوپوۆ ينسپەكتسياعا بىرقازاننىڭ كۇتىمىن ءوز مىندەتىنە الاتىنىن ايتىپ, كەپىل حات جولدايدى. بىراق ول ينسپەكتسيا ماماندارى تاراپىنان قولداۋ تاپپاپتى. – قىس بويى مەنىڭ قولىمدا بول­عان­دا اۋىرماعان قۇس ەندى ءبىرجا­رىم ايدا اۋىر­مايدى. ول بالاپان ەمەس, قازىر شامامەن 8-9 ايلىق بولىپ قالعان. ونى ءساۋىردىڭ ورتاسىندا «ناۋىر­زىم» مەملەكەتتىك تابيعي قورىعىنداعى كولدەرگە جىبەرۋ كەرەك ەدى. ءدال سول ۋاقىتتا قورىق كولدەرىنە كەشانىڭ بۇيرا بىرقازان باسقا دا قۇستارى كەلىپ جەتەدى, ول ۇيىرىنە قوسى­لىپ كەتەر ەدى, – دەپ قىنجىلادى ەگەر. ءبىز وبلىسقا عانا ەمەس, رەسپۋب­ليكاعا بەلگىلى ورنيتولوگ مامان-عالىم ەۆگەني براگيننىڭ بۇل جونىندەگى پىكىرىن بىلگەنبىز. – ارينە, قۇستى ەركىندىككە جىبەر­گەن دۇرىس ەدى. مەن بىرقازاندى كورگەن جوقپىن, بىراق ەستۋىمشە ونىڭ جاعدايى جاقسى. جاراقاتى جوق, اۋىرماعان. ءساۋىر ايى تۋعان سوڭ-اق بىرقازاندار كەلىپ قالادى. ونى ءوزىنىڭ ۇيىرىنە قوسىلاتىنداي ەتىپ جىبەرۋ كەرەك, كەز كەلگەن سۋ ايدىنىنا جىبەرە سالۋعا دا بولمايدى. «ناۋىرزىم» قورىعىندا ونى باقىلايتىن ماماندار دا, قۇرال­دار دا بار عوي. ال حايۋاناتتار پاركى جانۋارلاردى قۇتقاراتىن ورىن ەمەس, – دەيدى ەۆگەني الەكساندروۆيچ. اناتولي سولوپوۆ قىسىمەن باق­قان بۇيرا بىرقازاندى ماشي­ناسىنىڭ كابيناسىنا وتىر­عىزىپ الىپ, اۋليەكول سەلوسىنا اكەلدى. وندا كۇتىپ وتىرعان ماماندار كەشانى ارنايى جاسالعان تور ءجا­شىككە سالىپ, قاراعاندىعا الىپ كەتتى. تۋعان جەر تابي­­عاتىنا پاتريوتتىق سەزىم­مەن قارايتىن اناتولي فەدو­روۆيچتىڭ كەشانى ۇيىرىنە قوسۋ ءۇشىن كوكتەمدە «ناۋىرزىم» مەملە­كەتتىك تابيعي قورىعىنا اپارۋ, وعان انتەننا قىستىرىپ, باقىلاۋ تۋرالى ماقساتتارىنىڭ بارلىعى قيالعا اينالدى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان» قوستاناي