سىلەتى سىلەنى قاتىرىپ جۇرمەي مە؟

كوكتەمگى سۋ تاسقىنى وبلىس اكىمى ەرىك سۇلتانوۆ­­تىڭ تىكەلەي باقىلاۋىندا تۇر. تاسقىنعا توس­­قىن قويۋدىڭ ازىرلىك شارالارىنا بايلانىس­تى ءوڭىر­دە قۇرامىندا 2700-دەن استام قۇتقارۋشى ءجا­نە 867 تەحنيكا بار جەدەل توپ جاساقتالعان. 41,1 مىڭ توننا ينەرتتى ماتەريالدار, 139 مىڭ ليتر جانار-جاعارماي قورى قۇرىلعان. وب­لىس ورتالىعىنداعى بىلعارى زاۋىتى, زا­رەچنىي, جۇمىسشى كەنتى, بەرەكە, ويقالا شا­عىن ­اۋداندارىندا سۋ باسۋ ىقتيمالدىعى جوعارى بول­عاندىقتان, سۋ اعاتىن قۇبىرلاردى تازالاۋ ەرەك­شە قارقىن العان. جارتى ميلليون تەكشە مەتر قار سىرتقا شىعارىلدى. دەسەك تە, تابيعاتتىڭ مىڭ قۇبىلعان توسىن مىنەزىنە قارسى الدىن الۋ جۇمىستارى تياناقتى اتقارىلىپ جاتقانىنا قاراماستان, ارقانى كەڭگە سا­لۋعا ءالى ەرتە. كوكتەمنىڭ قالاي بولارى بەلگىسىز. كۇن كۇرت جىلىنىپ, ساي-سالانى سارقىراي اققان قارعىن سۋ كەمەرىنەن اسىپ كەتسە, قايتىپ جان ساقتايمىز دەگەن ساۋال ءۋاليحانوۆ اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىن دا قاتتى مازالاپ وتىرعان جايى بار. ويتكەنى, بۇل ايماقتاعى سىلەتى سۋ قويماسى قاۋىپتى ۋچاسكەلەردىڭ ءبىرى سانالادى. «كىسىدەگىنىڭ كىلتى اسپاندا» دەمەكشى, اۋداننىڭ تاعدىرى اقمولا وبلىسىندا ورنالاسقان سۋ قويماسىنا تىكەلەي تاۋەلدى. ول جاقتان اساۋ اتتاي ارىنداي كەلەتىن مول سۋ سىلەتى وزەنىنە قوسىلعاننان كەيىن ونىڭ جاعاسىن مەكەندەگەن اۋىلداردى ۇلكەن ابىگەرگە سالىپ جاتادى. وسى سەبەپتى اكىمدىكتىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا ءۋاليحانوۆ اۋدانىنداعى سىلەتى, ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى اۋدانداعى – شارىق, تايسارى, پەتروپاۆل, سەرگەەۆكا سۋ قويمالارىنا قا­­تىستى ارنايى ماسەلە قوزعالىپ, دايىندىق شا­را­­لارىن كۇشەيتۋگە باستى نازار اۋدارىلدى. ءۋاليحانوۆ اۋداندىق توتەنشە جاعدايلار ءجو­نىن­دەگى ءبولىمنىڭ جەتەكشىسى باۋىرجان را­حىم­جانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قار نورماداعىدان كوپ ءتۇس­كەندىكتەن, قارعىن سۋ توندىرەتىن قاۋىپ-قا­­تەر­د­ەن ارىلۋدىڭ جولدارى كۇنى بۇرىن وي­لاس­تى­رىل­عان. ول ءۇشىن سۋ جىرىپ كەتەدى-اۋ دە­گەن جەر­­لەر ەسەپكە الىنىپ, ارنايى ادام ءجا­نە تەحني­كا كۇش­تەرى بەكىتىلگەن. توتەنشە جاع­داي ورىن ال­سا, ءبىر مىڭنان استام ادام قاۋىپ­سىز ورىن­دار­عا كو­شى­رى­ل­- ­مەك. ورنالاستىرۋ, تاماق­تان­دىرۋ ءما­سە­لە­­لەرى شە­شىلگەن. «قامدانعان قاپى قالمايدى». جاۋاپتى ادامداردىڭ مالىمدەۋىنشە نەگىزگى كۇش-جىگەر سىلەتى سۋ قويماسىنان تونەتىن قاتەرگە قارسى جۇمىلدىرىلعان. سىلەتى سۋ قويماسىنىڭ باسشىسى ەۆگەني سىسولياتين ەرتە سۋ بوساتۋ تاجىريبەسى العاش رەت قولدانىپ وتىرعانىن, قازىر سۋ مولشەرى 60 پايىزدى قۇراپ, اعىس جىلدامدىعى سەكۋندىنا 20 مەتر بولسا, وزەننەن جىبەرىلەتىن سۋ مولشەرى ارتقان كەزدە ەكى ەسەگە دەيىن مولاياتىنىن جەتكىزدى. وسىعان بايلانىستى جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىمەن بىرلەسە وتىرىپ قورعانىس بەرىكتىگىنە ەرەكشە ءمان بەرىلىپ, جولدارداعى سۋ وتەتىن قۇبىرلاردى تازالاۋدىڭ كۇشەيتىلگەنى بايقالادى. توسىن اپاتتىڭ زارداپتارىن بولدىرماۋ شارالارى كەشەندى جۇرگىزىلسە, مالعا دا, جانعا دا ەش زالالى تيمەسى انىق. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان» سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى