جاس ارتىستەردىڭ كۇردەلى قويىلىمى

قويۋ قاراڭعىلىق... قارا كيىمدى قايىس قارا جىگىت... ساحنانىڭ باستاپقى سۇسى مەن ونداعى سۇلبالاردىڭ ءوزى سول ءبىر كەزەڭنىڭ سۋىق ىزعارىن ەستىرىپ وتەدى. ءدىنى مەن تىلىنەن, جەرى مەن ەلىنەن ايرىلۋدىڭ, ماڭگۇرتتەنۋدىڭ نە ەكەنىن تۇسىنەتىن تەرگەۋشىنىڭ جان كۇيزەلىسى مەن جاناشىرلىعى, سونداي-اق قىزمەتتىك مىندەتتىلىگى قاتار كەلىپ, الاسۇرا تۇسەدى. ال, تەرگەۋ ستولىنداعى ءاليحان سۇستى, سابىرلى دا قايسار. «ءتىرى بولسام حان بالاسىندا قازاقتىڭ وتەلمەگەن اقىسى بار, سوندىقتان قازاق ءۇشىن قىزمەت ەتپەي قويمايمىن... ءتىپتى جانىمدى السا دا...» دەپ, ۇلتىنا جاقسىلىق جاساۋدى موينىنا پارىز ەتكەن ەر قايتسەم قازاقتىڭ ءدىلى مەن ءدىنىن ساقتاپ, تەڭدىگىنە قول جەتكىزەم دەپ تىستەنەدى. ارمان دا كوپ, وي دا كوپ, بىراق, امال نەشىك! تەمىر توردىڭ ارعى جاعىندا كىجىنگەنمەن, قولىنان كەلەر قايرانى بار ما؟! سۇراقتى ساۋدىراتقان تەرگەۋشىگە الىپپە ۇيرەتكەن بالاداي ەتىپ, الدىنا قويعان ارمان-ماقساتتارىن ەجىكتەي تۇسىندىرگەن ءاليحان توردىڭ ارجاعىنان الىسقا كوز تاس­تايدى... مىرجاقىپ پەن احمەت باستاعان قازاقتىڭ ارىستانداي ايباتتى ۇلدارىمەن اقىلداسىپ, الىپ ارمانعا بەت العان كەزدەر ەدى-اۋ ول! الىپ ارمان – الىس ارمان ەدى, الىس ارماننىڭ جاقىن كەلىپ, جىلميا ك ۇلىپ, بۇلاڭ ەتكەن كەزدەرى ەستە. «ۇلتتىق مۇددەنى ەڭ باستى ماقسات ەتكەن جالىندى جىگىتتەردىڭ تاۋى بىرازعا دەيىن شاعىلمادى – قيىندىققا كەزىكتى مويىمادى, كەرىسىنشە شىنىقتى, الداۋ مەن ارباۋعا ءتۇستى – تۇپكى ويدان اداسپادى, قورلىق پەن زورلىقتىڭ كەزى كەلىپ, ونىڭ اششى ءدامىن تاتىپ جاتىر ەمەس پە؟! تەك ءتۇبىنىڭ قايىرىن بەرگەي...» بىراق, الدىندا نە كۇتىپ تۇرعانى بەلگىسىز ءاليحان ءوزى جەتە الماعان شىڭعا جەتۋدى, ءوزى ورىنداي الماعان ءىس-ارەكەتتى ورىنداۋدى ۇستاز-دوسى احمەتكە اماناتتادى. ءاليحاننىڭ اماناتى مەن ارمانى الىس بولاشاققا جىلجىدى... بۇل جاس درامتۋرگ ن.ساۋدان­بەك­ ۇلى­نىڭ «ءاليحاننىڭ اماناتى» قويى­لىمىنىڭ قىسقاشا سيۋجەتتىك جەلىسى. اقتاۋلىق رەجيسسەر, «تارلان» سىي­لىعىنىڭ لاۋ­رەاتى گ.مەرعاليەۆا قويعان تاريحي درامالىق قويىلىم الاش­وردا تارلانى ءاليحان بوكەيحانوۆ باس­تاعان الاش زيالىلارىنىڭ رۋحتارىنا, سونداي-اق الاشوردانىڭ 100 جىل­دىعىنا ارنالدى. – ءاليحان تاقىرىبى, الاشوردا تاقىرىبى وڭاي تاقىرىپ ەمەس. اۆتور قانشالىقتى ىزدەنگەن بولسا, ءبىز دە قويىلىمعا «جان ءبىتىرۋ» ءۇشىن ءبىراز تەر توكتىك, تالاي ۋاقىتتى تەاتردا, ساحنادا وتكىزدىك. اقتاۋ تەاترى – جاس تەاتر, وسى جاس تەاتر اشىلعان كەزدە جۇمىسقا كەلگەن جاس ارتىستەردىڭ الدى قازىر ءوز ءىسىنىڭ ابدەن ماشىقتانعان, ىسىلعان شەبەرلەرىنە اينالىپ ۇلگەردى, تالاي ايتۋلى باسەكەلەردە توپ جارىپ, بايگە سالدى, – دەيدى رەجيسسەر گۇلسينا باقىتجانقىزى. رەجيسسەردىڭ ارتىستەرىن بەس ساۋسا­عىنداي تانيتىنى بەلگىلى. ايتسا ايتقانداي, ءاليحاننىڭ ءرولىن ويناعان مەدعات ومىراليەۆتىڭ شەبەرلىگىنە كوپشىلىك كۋا. ءا.بوكەيحانوۆتىڭ جان-دۇنيەسى مەن ارمان-تىلەگىن جان-جۇرەگىمەن سەزىنە ويناعان ءارتىس قويىلىمنىڭ كوركەمدىگىن كوتەرىپ, تاقىرىپتىڭ شىنايى اشىلۋىنا, باستى كەيىپكەر مەن كورەرمەندەردىڭ ءۇنسىز ۇعىنىسۋىنا قول جەتكىزە الدى. «ەلىم, جەرىم» دەگەن قازاق تۇلعالا­رىنىڭ قۋدالاۋعا ءتۇسىپ, جويىلۋى – حالقى­مىزدىڭ جازىلمايتىن جان جا­راسى. وسى جارا جانىن سىزداتقان كورەر­مەندەر كوزدەرىنە جاس الىپ تاراستى. گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان» ماڭعىستاۋ وبلىسى