قارجىمىزدى بەيبىتشىلىك قورىنا اۋدارعانبىز

«تاراز» تريوسى قازاق دالاسىنا عانا ەمەس, الىس-جاقىن شەت ەلدەرگە دە تانىمال ونەر ۇجىمى. وتكەن عاسىردىڭ 70-80-جىلدارىنان باستاپ قازاق دالاسىن انگە بولەپ, ايگىلى كەنەن اقىننىڭ كوركەم اندەرىن قازاق كەڭىستىگىنە قايتا ناسيحاتتاعان دا وسى تريو بولاتىن. بۇگىنگى تاڭدا «تاراز» تريوسى ساحنادان كوپ كورىنبەيدى دەگەن ءسوز دە حالىق اراسىندا ايتىلىپ قالادى. وسى ماقساتتا «تاراز» تريوسىنىڭ ءانشىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اسىلحان شۇڭىرەكوۆپەن حابارلاسىپ, سۇحباتتاسقان ەدىك. – ءبىز جامبىل وبلىسىنىڭ شەڭبەرىندە وتكىزىلىپ جاتقان ەشقانداي ءىس-شارادان قالىپ جاتقان جوقپىز, – دەدى ءبىز­بەن اڭگىمەسىندە اسىل­حان ءشۇ­ڭىرەكوۆ. – ال ەندى الما­­تى, استانا سياقتى ءىرى قا­لا­لارعا بارىپ, جەكەلەگەن كونتسەرتىمىزدى بەرىپ جاتپا­عانىمىز شىندىق. «تاراز» تريوسىنىڭ تاريحى تەرەڭدە. بىراق ءبىز تەلەارنالاردان از كورىنەمىز. ودان كەيىن قازىرگى شوۋ-بيزنەس تە باسقا ارناعا بۇرىلىپ كەتتى. توپ-توپ بولىپ, سول شوۋدىڭ توڭىرەگىندە عانا جۇرگەن ارتىستەر بار. بىزدەن گورى سولار كوبىرەك كورىنەدى. وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇ­رىن «كەشكى كەزدەسۋ» باع­دار­لاماسىنا ءتۇسىپ كەلدىك. ول جەردە تريونىڭ تاريحى مەن تاعدىرى تۋرالى ايتىلدى. حالىق ءارتىسى التىنبەك قورازباەۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى مۇحتار راحمانقۇلوۆ, ودان كەيىن بۇگىندە جامبىل اۋدانى, جامبىل اۋىلىندا فەرمەر بولىپ ىستەيتىن ال­تىنبەك بەكمۇراتوۆ تريو ءتوڭى­رەگىندە ادەمى ءاڭ­گىمە ءور­بىتىپ, تاريحىنا توقتال­عان بولاتىن. كەيىن­نەن «قازاق­ستان» ۇلتتىق ارنا­سىنىڭ شاقىرتۋىمەن «دا­را جول» باعدارلاماسىنا قاتىستىق. جىلدار وتكەن سايىن «تا­راز» تريوسىنىڭ قۇرامى دا وزگەردى. بۇگىندە تالاس اۋدانى اكىمدىگى مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى بولىپ جۇرگەن پەرنەبەك وسپانوۆ, فەرمەر التىنبەك بەكمۇراتوۆ, بەرىك قاليەۆ دەگەن دە ازاماتتار تريو قۇرامىندا ونەر كورسەتكەن. ال مەن اۋىل­عا, بەرىك اسكەرگە كەتكەن ۋا­قىتتاردا تريو تاراپ كەتپەس ءۇشىن, دۇيسەنبەك, ەسەن­بەك, ءساتجان دەگەن ازاماتتار ءبىزدىڭ ورنىمىزعا ونەر كورسەتىپ ءجۇردى. – ەڭ العاش مەيرامبەك بەسپاەۆتىڭ تالانتىن تانىپ, ساحناعا الىپ شىق­قان ءسىز ەكەنسىز. 1987 جىلى مەي­رام­بەكتى ماسكەۋگە دە الىپ بارىپسىز. بىراق قازىر ول كىسىنى حالىق التىنبەك قورا­زباەۆتىڭ شاكىرتى رە­تىن­دە تانيدى. وسى جايىندا ايتىپ بەرسەڭىز... – مەيرامبەكتىڭ التە­كەڭنىڭ شاكىرتى ەكەنى راس. مەيرامبەكتى اۋەلى مەن كور­دىم. سەبەبى, ءبىز مەيرام­بەكتىڭ بالا كۇنىندە-اق اكەسى ابىلاشىممەن دوس بولدىق. اناسى جىبەك تە كەرەمەت ادام. ول كىسىلەردىڭ جاسى مەنەن ۇلكەن. بىراق ايتەۋىر ستۋدەنت كۇنىمدە تانىسىپ, سودان جاقسى ارالاسىپ كەت­تىك. ول كىسىلەر جەر ۇيدە, ءبىز جاتاقحانادا تۇرامىز. سەن­بى, جەكسەنبى سايىن ابە­­كەڭ­نىڭ ۇيىندە بولىپ, ءان ايتامىز. اڭگىمە-دۇكەن قۇرا­مىز. مەيرامبەك ول كەزدە كىشكەنتاي بالا. مەن دومبىرامەن ءان سالسام, سوعان قىزىعادى-اۋ دەيمىن, ايتەۋىر ۇيىپ تىڭداپ وتىرادى. سودان ءبىز دە قولىنا دومبىرا بەرىپ, ءان ايتقىزاتىنبىز. كەيىن جامبىل قالاسىندا ۇلكەن دەڭگەيدە اقىندار ايتىسى ءوتتى. سول كەزدە مەيرامبەك العاش رەت ساحناعا شىعىپ, ەلگە ونەر كورسەتكەن بولاتىن. اياز بەتباەۆتىڭ تەرمەسىن شىرقاپ, ەلدى باۋراعان ەدى. سودان بالا مەيرامبەكتى ايتىسكەر اقىن سەرىك قاليەۆ ساحنادان كوتەرىپ الىپ كەتتى. قايتادان بالا مەيرامبەكتەن ءان ايتۋىن سۇرادىق. كىشكەن­تاي بالانىڭ دومبىرامەن ءان ايتقانى ول كەزدە تاڭ­سىق بولاتىن. حالىقتىڭ دا ىقىلاسى ەرەكشە بولدى. مەن 1986 جىلى وتباسى جاعدايىمەن مويىنقۇم اۋدانى, تالدىوزەك اۋىلىنا كوشىپ كەتتىم. سول اۋىلدا كاسىپوداق كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولىپ سايلاندىم. سوندا دا ءابىلاشىم بەس­پاەۆ­پەن دوستىعىمىزدى ۇزگەن جوقپىز. كەيىننەن اۋدان­دىق كاسىپوداق كوميتەتى كونتسەرت ۇيىمداستىرىپ, سوندا مەيرامبەكتى الدىرىپ, ءان سال­دىردىق. كونتسەرتتەن ءتۇس­كەن اقشانى كەڭەس ودا­عىنىڭ بەيبىتشىلىك قورىنا اۋدار­دىق. ول ۋاقىتتا قالتاعا اقشا الىپ قالۋ دەگەن بولمايتىن. كەيىن 1987 جىلى ءماس­كەۋدەن شاقىرتۋ كەلدى. سودان قورداي اۋدانىنان ءانشى قارلىعاش قوجاعازينا, تالاس اۋدانىنان ءانشى, مارقۇم التىنبەك ورازبەكوۆ, مەن جانە مەيرامبەك تورتەۋمىز ماسكەۋگە باردىق. سوندا مەي­رامبەك تۋرالى «موس­كوۆ­سكيە پراۆدا» گازەتىندە ۇلكەن ماقالا جاريالاندى. ول ۋاقىتتا التىنبەك قورازباەۆ وبلىستىق فيلارمونيانىڭ ديرەكتورى ەدى. كەيىننەن التەكەڭ مەيرامبەكتى ءوز قام­­­­قورلىعىنا الىپ, اندەرىن ءۇي­رەتىپ, وزىنە شاكىرت قىلدى. ال­ماتىعا الىپ كەتىپ, ۇلكەن ءانشى بولىپ قالىپتاسۋىنا ەڭبەك ءسىڭىردى. اڭگىمەلەسكەن حاميت ەسامان, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى