تەپە-تەڭدىك – باسقارۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگى

استاناداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا «قازاقستانداعى ورىس, سلاۆيان, كازاك ۇيىمدارىنىڭ قاۋىمداستىعى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگى وكىلدەرىنىڭ رەسپۋبليكالىق دوڭگەلەك ۇستەلى ءوتتى. ءىس-شاراعا قاۋىمداستىق توراعاسى ۆلاديمير بوجكو, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, قحا مۇشەلەرى, رەسپۋبليكالىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ بەلسەندىلەرى, قوعام قايراتكەرلەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, سونداي-اق, جاستار قاتىستى. جيىندا قازاقستان پرەزي­دەنتى ن.نازارباەۆتىڭ «قازاق­ستان­نىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى بويىنشا «قازاقستانداعى ورىس, سلاۆيان, كازاك ۇيىمدارى اسسو­تسياتسياسى» زاڭدى تۇلعالار ءبىر­لەس­تىگىنە كىرەتىن ەتنومادەني ۇيىم­­­داردىڭ الدىنداعى ءمىن­دەت­­تەر قارالىپ, سونىمەن قاتار, مەم­­لەكەت باسشىسىنىڭ كونس­تي­تۋ­­­تسيا­لىق رەفورماسىنا باي­لا­نىستى ۇسىنىستاردى ازىرلەۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ۆ.بوجكو: «بۇگىندە ەلباسىنىڭ بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكى­لەت­تىكتەردى بولۋگە قاتىستى ءۇن­دەۋى مەن حالىققا ارناعان جول­داۋ­ى قوعام نازارىن اۋدارىپ وتىر. ولار الداعى ۋاقىتتا ەل­دەگى كوپ باعىتتىڭ دامۋىنا جاڭا­شا سەرپىن الىپ كەلمەك. سول ار­قىلى قازاقستاننىڭ ودان ءارى قاراي ىلگەرىلەۋىنە جول اشىلاتىن بولا­دى دەپ ويلايمىز» دەي كەلە, بۇل ەكى اۋقىمدى قۇجاتتىڭ دا ءرولى زور ەكەنىن جەتكىزدى. بۇ­دان كەيىن قاۋىمداستىق توراعا­سى­نىڭ ورىنباسارى, ل.ن.گۋمي­لەۆ اتىن­داعى ەۋرازيا ۇلت­تىق ۋني­ۆەر­سيتەتىندەگى قازاق­ستان حال­قى اسسامبلەياسى كافەدرا­سى­­نىڭ مەڭگەرۋشىسى اناتولي باش­ماكوۆ جاڭا كونستيتۋتسيالىق رەفور­مانى جۇرگىزۋ كەزىندە بيلىك تار­ماقتارى اراسىنداعى تەپە-تەڭ­دىكتى ساقتاۋعا ايرىقشا ءمان بەرى­لەتىنىنە توقتالدى. «ارينە, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاش­قى كەزىندە مىقتى پرەزيدەنت­تىك بيلىك, پرەزيدەنتتىك باسقارۋ كەرەك بولدى. سەبەبى, مەملەكەت جاس بولدى. ال قازىر پرەزيدەنت­تىك-پار­لامەنتتىك باسقارۋ جۇيەسى­نىڭ تيىمدىلىگى تۋرالى كوپ ايتى­لىپ ءجۇر. سەبەبى, ءبىزدىڭ الەمدى تانۋ­داعى مادەنيەتىمىز, ساياسي ءماد­ە­­ن­يە­تىمىز, باسقارۋ مادەنيە­تى­مىز وزگەر­دى. وسىلاردى ساراپ­تاي كەلە, پرەزيدەنت كونستي­تۋ­تسيا­لىق وزگەرىستەردى جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتا كەلە, بيلىك تارماقتارىنىڭ قىز­مەتىن ۇيلەستىرۋگە, تەپە-تەڭ­دىك­تە ساقتاۋعا باسا ءمان بەرىپ وتىر. جالپى العاندا, بۇل دەر كەزىن­دە قابىلدانعان شەشىم دەپ وي­لايمىن. قازاقستان – الەم­دىك قوعامداستىقتا بەلگى­لى ءبىر دارەجەدە ءوز ورنىن يەلەن­گە­ن مەملەكەت. دەمەك, مۇن­داي ءوز­گەرىس­تەر ەلدىڭ ودان ءارى دامۋىنا, باسقارۋ تەتىگىنىڭ نىعايۋى­نا ىقپال ەتەتىن بولادى», دەدى ا.باشماكوۆ. سونىمەن قاتار, ول ەلباسى پارلامەنتتىڭ ءرولىن كۇشەيتۋدى نازاردا ۇستاپ وتىرعانىن, بۇل پارلامەنتتىڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىگىن ارتتىرۋعا, ەل ءىشىن­دە دەموكراتيالىق ۇدەرىس­تەر­دىڭ جاندانۋىنا نەگىز بولا­تىنىن اتاپ ءوتتى. «ەگەر, كونستيتۋتسيا­لىق رەفور­ما توڭىرەگىندەگى وزگە­رىس­تەر جۇزەگە اسسا, وندا پارلا­مەنت ۇكىمەت قىزمەتىنىڭ دۇرىس جولعا قويىلۋىن جاۋاپكەر­شىلىك­پەن قاداعالاۋعا مۇمكىندىك الار ەدى. بۇل – وتە ماڭىزدى ماسەلە. سەبەبى, وسى ارقىلى پارلامەنتتىڭ باقىلاۋ تەتىگى كۇشەيە تۇسەدى. بۇل تەتىك كۇشەيسە, بيۋدجەت قار­جىسىنىڭ تولىق يگەرىلۋى مەن دۇرىس باعىتتا جۇمسالۋى قاداعا­لاناتىن بولادى», دەدى ول. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋ­تاتى احمەد مۋرادوۆ تا انا­تولي باشماكوۆتىڭ ءسوزىن قۋاتتاي كەلە, بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى ءبولۋ پارلا­مەنتتىڭ عانا ەمەس, ۇكى­مەت­­تىڭ دە قوعام الدىنداعى جاۋاپ­­­­كەر­شىلىگىن ارتتىرۋعا سەپ بو­­­لا­­­­تىنىنا توقتالدى. ول: «ماسەلەن, پارلامەنت ءوزى شى­عا­­را­تىن زاڭ­داردىڭ دۇرىس ورىن­­دالۋىن قاداعالاپ قانا قوي­ماي, ۇكى­مەتتىڭ ءوزى جىل سايىن بەكى­­­تەتىن جوسپارىنىڭ ورىن­دالۋ-ورىن­دالماۋىنا, ءتۇرلى زاڭ بۇزۋ­­شىلىققا قاتىستى ەسەپ­تى سۇراۋى, ياعني جۇمىسىن قاداعا­لاۋى كەرەك» دەي كەلە, بۇل پار­لامەنت ءۇشىن باقىلاۋدىڭ ماڭىز­دى تەتىگى ەكەنىن جەتكىزدى. ءلايلا ەدىلقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»