بەردىبەك ساپارباەۆ وتكەن جىلدى قورىتىندىلادى

ەسەپتىك كەزدەسۋگە قر پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ مەملەكەتتىك ينسپەكتورى شالقار بايبەكوۆ, «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋ حولدينگى» اق توراعاسى ەربولات دوساەۆ, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حاتشىسى زاۋىتبەك تۇرىسبەكوۆ قاتىستى. اقتوبە وبلىسىنىڭ 2016 جىلعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قورىتىندىلاعان بەردىبەك ساپارباەۆ مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جانە قر ۇكىمەتىنىڭ قولداۋىمەن وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىن تومەندەتپەۋ, جۇمىسسىزدىق سانى وسۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان بارلىق شارالار قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى. جالپى العاندا وبلىستىڭ بارلىق الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرى بويىنشا ءوسىمنىڭ وڭ وزگەرىسى بايقالادى, دەپ حابارلادى اقتوبە وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. وڭىردەگى ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ دەڭگەيى 102%-عا دەيىن جەتەدى دەپ كۇتىلۋدە. 16 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,8%-دان كوتەرىلگەن جوق. وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ناقتى كولەم يندەكسىنىڭ ءوسىمى -115,8%, اۋىل شارۋاشىلىق ءونىمىنىڭ كولەمى - 108,7 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, تارتىلعان ينۆەستيتسيا– 101,3%, بولشەك ساۋدا اينالىم كولەمى – 101,2%, ال شوب-ءتىڭ ارەكەت ەتۋشى سۋبەكتىلەرى 101,5% ارتتى. وڭىردە ينۆەستيتسيا كولەمى 28 ملرد تەڭگە بولاتىن مجس 38 جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستار بەلسەندى اتقارىلۋدا, اتاپ ايتقاندا: تۇرىك ينۆەستورلارىمەن بىرلەسە سالىناتىن قۇنى 5,5 ملرد. تەڭگە قۇرايتىن قالالىق جەدەل-جاردەم بەكەتى, 2,9 ملرد. تەڭگەگە وفتالمولوگيالىق اۋرۋحانا, 616 ملن. تەڭگەگە ستوماتولوگيالىق ەمحانا, 3,5 ملرد. تەڭگەگە مۇز سارايى سالىنادى. 2017 جىلى 23 مەكتەپتىڭ, 65 بالا باقشانىڭ قۇرىلىسى باستالادى دەپ كۇتىلۋدە. ولاردىڭ 54-ءى بيۋدجەتتەن تىس قاراجات ەسەبىنەن سالىنباق. مەديتسينالىق كلاستەرى, وڭىرارالىق كووپەراتسيا, «اۋىلدى جۇمىسپەن قامتۋ», «باستاۋ» جانە ت.ب. بويىنشا بىرقاتار جوبالار وبلىستا تابىستى جۇزەگە اسىرىلۋدا. بەردىبەك ساپارباەۆ وبلىستىڭ 2016 جىلى 2,5 ملرد. اقش دوللارىنىڭ ءونىمىن سىرتقا شىعارعانىن جەتكىزدى. 2017 جىلى ەكسپورتتى 12%-عا ءوسىرۋ جوسپارلانۋدا. وبلىس ءوزىن-ءوزى جەكە ازىق-ت ۇلىكپەن 60% قامتىپ وتىر, 1310 جەكە قوجالىق بىرىگىپ, 107 اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆى قۇرىلدى. ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس, ءوڭىر باسشىلىعى ەۋروپا قايتا قۇرىلىمداۋ جانە دامۋ بانكى جانە يسلام دامۋ بانكى — حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن 19,5 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەرلەردى جانە 12,7 ملرد. تەڭگەگە 25 مىڭ گەكتار كولدەتىپ سۋاراتىن جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. وڭىرارالىق كووپەراتسيا اسىندا 4,3 ملرد. تەڭگەگە 21 مىڭ توننا ءونىم اكەلىندى (2017 جىلى 5,4 ملرد. تەڭگەگە جوسپارلانۋدا), سونىمەن قاتار, وبلىستان 9,4 ملرد. تەڭگەنىڭ 45 مىڭ توننا ءونىمى جەتكىزىلدى. شوب سۋبەكتىلەرى 650 ملرد. تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىردى (2017 جىلى 750 ملرد. تەڭگەگە جوسپارلانۋدا). كاسىپكەرلىكتى قولداۋدىڭ بارلىق باعدارلامالارى اياسىندا 39,1 ملرد. تەڭگە كومەك كورسەتىلدى. 2017 جىلى بۇل سوما 43 ملرد. تەڭگەگە دەيىن ارتادى دەپ كۇتىلۋدە. 2016 جىلى جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن 7974 جەر تەلىمى بەرىلدى. بۇل سوڭعى جەتى جىلمەن سالىستىرعاندا ارتقانى بايقالادى (2009-2015 جج — 6531 جەر تەلىمى). 2017 جىلى 14 886 جەر تەلىمىن ءبولۋ جوسپارلانۋدا. جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا بەرىلەتىن جەرلەردى, اۋىلشارۋاشىلىق جانە كوممەرتسيالىق جەرلەردى باقىلاۋ ءۇشىن رەسپۋبليكا بويىنشا العاش رەت تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ ەلەكتروندىق قور مالىمەتتەرى جاسالدى. بارلىق قارجى كوزدەرىنىڭ ەسەبىنەن 616 مىڭ شارشى مەتر باسپانا پايدالانۋعا بەرىلدى. ياعني, 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا 15% ارتىق. اعىمداعى جىلى 650 مىڭ شارشى مەتر باسپانانى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانۋدا. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنىڭ پيلوتتىق جوباسى اياسىندا 2017-2018 جىلدارى «نۇر اقتوبە» تۇرعىن ءۇي الابىندا ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتى تەحنولوگياسى بويىنشا 500 جىلدام تۇرعىزىلاتىن از قاباتتى تۇرعىن ۇيلەردى (83 مىڭ شارشى مەتر) سالۋ جوسپاردا بار. تۇرعىنداردىڭ كوگىلدىر وتىنمەن قامتىلۋى 86,7%, وبلىستى ءارى قاراي گازداندىرۋ ءۇشىن «قازترانسگازايماق» اق 7 ملرد. استام تەڭگەگە مەموراندۋمعا قول قويۋ بويىنشا الدىن-الا كەلىسىم جاسالدى. تۇرعىنداردىڭ اۋىز سۋمەن قامتىلۋى 90,6%, 2017 جىلى بۇل كورسەتكىش 92,2% قۇرايتىن بولادى (194 ەلدى مەكەن), 5,7 ملرد. تەڭگەگە 30 جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. 2017 جىلى 28 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ قۇرىلىسى قاراستىرىلعان (20 اۋدانداردا جانە 8 وبلىس ورتالىعىندا), 2018 جىلى وبلىستىڭ بارلىق ەلدى مەكەندەرى مەديتسينالىق مەكەمەلەرمەن قامتىلاتىن بولادى. 2016 جىلى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىمەن 29,5 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. 2017 جىلى تاعى 31 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ جوسپاردا بار. «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى 2020» باعدارلاماسى اياسىندا 2016 جىلى 9,3 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپ, 13,4 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستى. بۇل كورسەتكىش 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا 5 ەسە ارتىق (2015 جىلى 1,6 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپ, 2,5 مىڭ ادام ەڭبەكپەن قامتىلعان بولاتىن). قولدانىلعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن 4,8% (قر — 4,9%), جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن 2,4% اسىرماۋعا مۇمكىندىك بولدى. 2017 جىلى 4,9 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپ, ناتيجەلى جۇمىسپەن جاپپاي كاسىپكەرلىك باعدارلاماسى باستاۋ الماق, وسىعان وراي 6663 ادامدى قامتىپ, 2000 استام ادامدى وقىتۋ جوسپارلانۋدا. «حالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ» جوباسى اياسىندا وبلىس ورتالىعى مەن 12 اۋدان قامتىلدى. 3900-دەن استام ءىس-شارالار وتكىزىلىپ, 215 مىڭ ادام قامتىلدى, 11,2 مىڭ تۇلعاعا كومەك كورسەتىلدى. قۇقىق قورعاۋ, ارنايى, قاداعالاۋ ورگاندارىنىڭ, سوت جۇيەسىنىڭ باسشىلارىمەن بىرگە وبلىستىڭ بارلىق اۋداندارىنا ءىس ساپارلار ۇيىمداستىرىلىپ, ەلدى مەكەندەردە 9 مىڭنان استام حالىقپەن كەزدەسۋلەر ءوتتى. قر تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى اياسىندا 14 مىڭ ادامعا 200 ملن.تەڭگەدەن استام قارجىعا قايىرىمدىلىق كومەك كورسەتىلدى (كومىر, ءدارى, جىلى كيىم-كەشەكتەر ساتىپ الىپ بەرۋ, كوگىلدىر وتىن تارتۋ, تۇرعىن ۇيلەردى جوندەۋ جانە ت.ب). پارىز قورىنىڭ ەسەبىنەن 193 مۇقتاج وتباسىعا 23 ملن. تەڭگە كولەمىندە قاجەتتى كومەك كورسەتىلدى. وبلىس اكىمىنىڭ ەسەبىن تالقىلاعاننان كەيىن, بەردىبەك ساپارباەۆ تۇرعىنداردان تۇسكەن ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى. ءوڭىر باسشىسى سونىمەن قاتار, وزىنە ونلاين رەجيمىندە قويىلعان اۋدان تۇرعىندارىنىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ قايتاردى. شارانى اياقتاعان ءوڭىر باسشىسى ەسەپتىك كەزدەسۋدى دايىنداۋ جانە وتكىزۋ كەزىندە تۇسكەن بارلىق سۇراقتار قارالىپ, ارىز يەلەرىنە جاۋاپتار قايتارىلاتىنىن جەتكىزدى. ەڭ وزەكتى, ۇزاق مەرزىمدى سۇراقتار بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارى قابىلدانىپ, ونى ىسكە اسىرۋ قاتاڭ باقىلاۋ الىنادى.