نۇرساي سۋعا كەنەلدى

سۋ كەلدى! وسى ءبىر ءسوزدى تالاي ادام قايتالاعان شىعار. جانە بۇل ءسوزدىڭ ءمان-ماعىناسىن سول ادامداردىڭ ءبارى تەرەڭ ءتۇسىنىپ, جەتە ۇعىنعان دا شىعار دەيمىز... نۇرساي اۋىلىنىڭ ورنالاسقان جەرى تەپ-تەگىس دالا. اۋىلدىڭ شەتىنە شىعىپ, ايدالاعا قاراساڭىز, كوز توقتاتاتىن تۇك جوق: سوناۋ الىستا اسپان كوگىمەن ۇشتاسىپ, دوڭگەلەنىپ جاتقان ميداي جازىقتىق. جانە ول دالانىڭ شەتى مەن شەگى جوقتاي كورىنەدى. قادالاتىن ءبىر قارايعان بولماعان سوڭ كوز دە تالادى. ال وسى ايدالاداعى كەز كەلگەن توسىن نوقات بىردەن كوزگە تۇسەدى. ەن دالادا وسكەن بالالار مۇنداي نوقاتتىڭ نەنىڭ سۇلباسى ەكەنىن سول الىستان بىردەن اڭعارادى. ويتكەنى, ولار بۇل دالادا نە جۇرەتىنىن, نە وسەتىنىن جاقسى بىلەدى. بۇل دالادا وزەن, كول, تاۋ, ورمان دەگەن اتىمەن جوق. سوناۋ اۋدان ورتالىعى قازتالوۆكانىڭ جانىنداعى سارىوزەن دە كەپكەلى قاشان. ءتىپتى, بۇرىن وسى وزەننىڭ سۋى ارناسىنا سىيماي شالقىپ اعىپ, نەبىر كولىكتەردى تۇبىنە باتىرىپ الاتىنىنا قازىر سەنۋ دە قيىن. بالا كۇنىمىزدە بىزدەر ءۇشىن بۇل وزەننىڭ ءتۇبى جوقتاي كورىنەتىن, ونىڭ تەرەڭىندە اپانداي كوزدەر بارلىعى تۋرالى, سۋعا شومىلۋشىلاردى تارتىپ اكەتەتىن وسى بۇلاق يىرىمدەرى جونىندە تالاي شىتىرمان اڭگىمەلەر ەستيتىن ەدىك. قۇس بىتكەندى يىرگەن بالىعى قانداي ەدى... ءيا مۇنداي وزەندەردىڭ تارتىلۋىنىڭ سىرى ادامداردىڭ سالعىرتتىق ءىسىنىڭ سال­دارى دەيمىز عوي. كورشىلەس ەلدەردەن باس­تاۋ الاتىن تالاي وزەندەردىڭ باعى اشىل­ماي قالدى. سولاي بولا تۇرسا دا, بىراق ەل ازامات­تارىنىڭ سۋدىڭ تارشىلىعىن كورمە­گەنى ءجون. سۋدىڭ قادىرىن اۋىل ادام­دارى تۇگىل جايلى پاتەرلەردە تۇراتىن تۇر­عىن­دار دا جاقسى بىلەدى. سوندىقتان قالا­داعى, ياكي قىرداعى بولسىن بارلىق حالىق­تى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇكى­مەت بۇل ءىستى قولىنا الدى. ءسويتىپ, اۋىل ادام­­دارى ءۇشىن سۋ جەتتى, ياعني «اق بۇلاق» باع­دار­لا­ما­سىنىڭ ارقاسىندا ءمولدىر سۋ كەلدى. كادىم­گى اۋىز سۋ. ونى اۋىلدىقتار قازىر با­قىت سۋى دەيدى. راسىندا سولاي. سۋ – تىرشىلىك كوزى. بۇل ساپالى اۋىز سۋعا ەل حالقى, ونىڭ ىشىندە نۇرسايلىقتار ەلباسىنىڭ قام­قور­لىعى ارقاسىندا قول جەتكىزدى. «قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارى تۋرا­لى» مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2010 جىلعى 1 اقپانداعى جارلىعىن جانە 2011 جىلعى «بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالايمىز!» اتتى جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ەل ۇكىمەتى 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان «اق بۇلاق» باعدارلاماسىن بەكىتكەن بولا­تىن. سودان بەرى ەل ۇكىمەتى ەلباسىنىڭ تاپ­سىر­ماسى بويىنشا سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جۇيەلەرىن دامىتۋ جونىندەگى «اق بۇلاق» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ­دا. باعدارلاما 2020 جىلعا دەيىنگى كەزەڭ­گە ار­نالعان جانە ول رەسپۋب­ليكا­نىڭ ەلدى مەكەندەرىنىڭ بارلىعىن اۋىز سۋ­مەن جاب­دىقتاۋعا باعىت­تالعان. ەلباسى ن.نازارباەۆ «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XIV سەزىندە: «2017 جىلعا قاراي ەلىمىزدىڭ بارلىق قالا­لارى­نىڭ 90 پايىزى سۋمەن جاب­دىقتاۋ­دىڭ ور­تا­لىق جۇيەسىمەن قامتىلادى, 30 مىڭنان استام كوممۋنالدىق جەلى قايتا جاڭار­تى­لادى», – دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. بۇگىندە بۇل ايتىلعانداردىڭ ءبارى جۇزە­گە اسىپ وتىر. سوناۋ جەر تۇبىندەگى نۇر­ساي اۋىلىنا ساپالى اۋىز سۋ بارادى دەگەن­گە ول ەلدى مەكەندەگى ادامدار كوپ سەنە قوي­ماي­تىن. قازىر سەنىم كۇشەيدى. ءار ۇيگە سا­پا­لى اۋىز سۋ كەلىپ تۇر. وسى­نىڭ الدىندا قازتالوۆ اۋدانى گازبەن جاب­دىقتالعان ەدى. بارلىق ۇيگە كوگىلدىر وتىن جەتىپ, جۇرت وت جاعۋدىڭ, كۇل شىعارۋدىڭ ازابى­­نان قۇتىل­دى. بارىنەن بۇرىن ەندى ءۇيدى جىلى­تۋ مەن تاماق دايىنداۋدىڭ وڭ­تاي­­لان­­عانى ادامدارعا وراسان جەڭىلدىك پەن شا­ت­­­تىق تۋعىزدى. بۇل جاقتىڭ اۋا رايى دا قو­ل­ا­ي­سىز­داۋ: قىستا سۋىق, جازدا ىس­تىق. جول قات­ى­ناسى ءوز الدىنا ماسە­لە. سون­داي­دا بۇ­رىن قىستا وتىن ءۇشىن كومىر جەت­كىزۋ دەگەن الىن­­باس اسۋ بولا­تىن. جانە الىس­تان تاسى­لا­تىن كومىردىڭ باعاسى ۋداي قىم­بات ەدى. ەندى, مىنە, اۋىلدىقتاردىڭ ەش ۋايى­مى جوق. كوگىل­دىر وتىن دا, سۋ دا بار. اۋدان اكى­مى ءۇش قا­باتتى مەكتەپتى كۇردەلى ءجون­دەۋ­­دەن ءوت­كىزىپ, ءىشى-سىرتىن ايناداي ەتىپ جوندەپ بەردى. ەندى كوپ ۇزاماي وبلىس ورتالىعىنان باس­تالعان تاس جول اۋدان ورتالىعىنا دا جەتىپ, ودان ءارى نۇرساي اۋىلىن باسىپ وتپەك. سون­دا كەڭەس زامانىندا بۇل جاققا كەلمەگەن اس­فالت جول دا توسەلىپ, وركەنيەتتىڭ تورىنە ەسىك اشىلعانداي بولماق. وسى وزگەرىستەردى كورگەن بىرەۋ, اۋىل مۇلدە وزگەرىپتى عوي دەپ تامسانىپ قويماپتى. سونشاما نە بولدى دەپ سۇراسا, ول: اۋىلدارىڭدا بالمۇزداق تا ساتى­لاتىن بولىپتى عوي», دەپتى. سول ايت­قان­داي, قازىر اۋىلدا سۋ دا بار. ەندى اۋىل­دىڭ ال­تىن­داي ساف تازا اۋاسى مەن اۋرا­سى, جانعا شيپا ەتى مەن قىمىزى, جاڭا وركە­نيەتتى تۇر­مىسى ەشكىمدى دە بەيجاي قالدىرا قويماس. الەكساندر تاسبولاتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» باتىس قازاقستان وبلىسى