چەحيا – سەنىمدى ارىپتەسىمىز

قازاقستاننىڭ چەحياداعى ەلشىلىگى پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇندەۋىن جانە «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋىن تالقىلاۋعا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدى. اتالعان شاراعا چەحيا ۇكىمەتىنىڭ, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ, الدىڭعى قاتارلى تالداۋ ورتالىقتارىنىڭ, ىسكەرلىك توپتارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. بۇل تۋرالى قازاقستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى. ەلىمىزدىڭ چەحياداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى سەرجان ءابدى­كارىموۆ جيىنعا قاتىسۋشىلارعا ەلى­مىزدەگى دەموكراتيالىق وزگەرىس­تەرگە جانە قازاقستاننىڭ الداعى پەرس­پەكتيۆاداعى تۇراقتى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ماقساتتارى مەن بيىلعى جولداۋدىڭ مازمۇنى تۋرالى تولىق ايتىپ بەردى. سونىمەن قاتار, س.ابدىكارىموۆ قازاقستان مەن چەحيا اراسىنداعى سەر­پىن­دى دامىپ كەلە جاتقان ىنتى­ماقتاستىق تۋرالى دا بايانداپ, ەلى­مىزدىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى­نىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى قىز­مەتىندەگى ءىس-قيمىلى, يران يادرو­لىق باعدارلاماسىنىڭ, ۋكراينا, رەسەي-تۇركيا جانە سيريا داع­دا­رىس­ت­اردىڭ شەشىلۋىنە قوسقان ۇلەسى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى اقپا­رات بەرىپ, قاتىسۋشىلار كوڭىلىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق ساياساتتاعى ءرولى مەن بەدەلىنە اۋداردى. باسقوسۋ بارىسىندا چەحيا­لىق ءارىپ­تەستەر الەم ەلدەرىنىڭ جانە چەحيا­نىڭ استانادا وتەتىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كور­مەسىنە قاتىسۋعا دايىندىعىنا, بيىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ەىدۇ-عا مۇشە ەلدەر ءۇشىن 30 كۇندىك ۆيزاسىز رەجىمنىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى قىزىعۋشىلىق تانىتتى. چەحيانىڭ قوعام جانە ساياسات ينس­تيتۋتىنىڭ ديرەكتورى يا.ماحاچەك مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ پرەزيدەنتتىك بي­لىك وكىلەتتىكتەرىنىڭ بىرقاتارىن پارلامەنت پەن ۇكىمەتكە ءبولىپ بەرۋ جونىندەگى دانا شەشىمىن جوعا­رى باعالاپ, مۇنىڭ قازاقستان سايا­سي جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىنا زور اسەر ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكى­رىنشە, بۇل وزگەرىستەر ازاماتتىق ينستيتۋتتاردىڭ دامۋىنا وڭتاي­لى اسەر ەتىپ, ناتيجەسىندە بۇكىل قازاق­ستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا جاعداي تۋعىزادى. «ۆاتسلاۆ كلاۋس ينستيتۋتىنىڭ» ديرەكتورى ي.ۆەيگل قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق جانە ونەركاسىپتىك-ەكونوميكالىق زور الەۋەتكە يە ەكەنىن, ەلىمىزدىڭ ەۋرازيالىق كەڭىس­تىكتە ماڭىزدى ءرول وينايتىنىن, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسشى­لىعىنىڭ ارقاسىندا رەسپۋبلي­كامىزدا ورنىقتى دامۋ مەن تۇراق­تىلىق ساقتالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, اتقارىلىپ جات­قان يگىلىكتى ىستەر الەمدىك قوعام­داس­تىقتىڭ قازاقستانعا دەگەن سەنى­مىن نىعايتا تۇسۋدە. چەحيا سىرتقى ىستەر مينيستر­لىگى ازيا-تىنىق مۇحيتى ايماق­تىق دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى م.كلەپەتكو پراگانىڭ سىرتقى سايا­سا­تىندا قازاقستانعا باسا نازار اۋدارىلىپ كەلە جاتقانىن ءسوز ەتتى. ول بۇل ءسوزىنىڭ دالەلى رەتىندە سوڭعى كەزدەرى چەحيانىڭ جوعارى رەسمي تۇلعالارىنىڭ قازاقستانعا جاساعان ساپارلارىن اتادى. چەحيا عىلىم اكادەمياسى شىعىس­تانۋ ينستيتۋتى ديرەك­تورى­نىڭ ورىنباسارى و.كليمەش ەلىمىزدىڭ بۇكىل الەمدەگى ورنى مەن بەدەلىن اتاپ كورسەتتى. بۇدان بولەك, ول قازاقستاننىڭ ورتالىق ازيا ايماعىنداعى كوشباسشى­لىق رولىنە توقتالدى. سونىمەن قاتار, و.كليمەش قازاقستانعا چەحيانىڭ سەنىمدى ارىپتەس بولىپ تابىلاتىنىن جەتكىزدى. سون­داي-اق, ينستيتۋت ديرەكتورى قازاق­ستان ءۇشىن چەحيا باتىس الەمىن­دەگى «قاقپا» ءرولىن ات­قارۋعا دايىن ەكەنىن دە قوزعادى. چەحيا حالىقارالىق قاتىناس­تار ينستيتۋتىنىڭ وكىلى ن.ودينتسوۆ پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ رەسەي مەن تۇركيا اراسىنداعى قاتى­ناس­تاردى رەتتەۋدەگى ەرەكشە ءرولىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, رەسەي مەن تۇركيانىڭ ءوزارا ءتۇسى­نىسۋى سيريالىق داعدارىستىڭ شەشىلۋىنە مۇمكىندىك تۋعىزىپ, تاياۋ شىعىستاعى احۋال­دىڭ شيە­لەنىسۋىن تومەندەتۋگە اسەر ەتەتىن بولادى. سونىمەن بىرگە, ن.ودين­تسوۆ استانانىڭ الەمدىك دەر­جا­ۆا­لاردىڭ بارلىعىمەن جاقسى قارىم-قاتىناسىن ساقتاي وتىرىپ, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق پەن ەۋروپالىق وداق, سونداي-اق, شىۇ مەن قىتاي اراسىنداعى ينتەگ­راتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ تاپتىر­مايتىن بۋىنىنا اينالىپ كەلە جاتقانىنا ەكپىن بەردى. باسقوسۋعا قاتىسۋشىلار باستاما­لارىن قولداپ, چەح ازاماتتارى ءۇشىن ۆيزاسىز رەجىمنىڭ ەنگىزىلگەنىنە العىستارىن ايتتى.