تاراز تۋريستەردى توسادى

ەندى ساناۋلى ايدان كە­ي­ىن اسقاقتاعان استانا ءتو­رىن­دە ەكسپو-2017 حا­­لىقارالىق كور­­مە­سى باس­تالادى. بۇل ەل تا­ري­حىن­داعى ايتۋلى كە­زەڭ بول­ماق. تاريحى تاسقا تۇنعان شەجى­رە­لى ولكە جامبىل وبلىسىنىڭ دا حالىقارالىق كورمەگە قو­سا­تىن وزىندىك ۇلەسى بار. مىڭ­جىل­دىقتاردان تامىر تارتقان تا­ريحي ولكەگە شەتەلدىك تۋ­ريستەردىڭ دە قىزىعا قاراي­تى­نى راس. يۋنەسكو تىزىمىنە ەن­گەن بەس تاريحي ەسكەرتكىشتەن ءبو­لەك, ءوز الدىنا شەجىرە شەر­تەتىن نىسانداردىڭ الاتىن ورنى ءبىر باسقا. ەستە جوق ەسكى زامانداردان بەرى ەل مۇددە­سى­نە, ۇرپاق ۇلاعاتىنا قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان تاريحي ورىن­داردىڭ وسى جولى دا الەم مادەنيەتىنە تانىلۋىنا كەڭ جول اشىلماق. بۇگىنگى تاڭ­دا وبلىستاعى تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىنىڭ سان­دىق كورسەتكىشتەرى 3365-كە جەت­تى. ونىڭ ىشىندە 741 تاريحي-ءما­دەني ەسكەرتكىش مەملەكەتتىك ءتى­زىمگە الىنعان بولسا, مۇنىڭ 711-ءى جەرگىلىكتى دارەجەدەگى, ال 25-ءى رەسپۋبليكالىق ءدا­رە­جە­­دەگى ەسكەرتكىشتەر. سون­داي-اق, 5 تاريحي-مادەني ەسكەر­ت­­كىش­ يۋنەسكو-نىڭ ءبۇ­كىلالەمدىك تاريحي-مادەني مۇ­رالارىنىڭ تىزىمىنە الىنىپ, حالىقارالىق دارەجەدەگى ەسكەرتكىشتەر مارتەبەسىن الىپ وتىر. ال قالعان  2624 تا­ريح جانە مادەنيەت ەس­كەر­ت­كىش­ى الدىن الا تىزىمگە الىن­عان. وبلىس بوي­ىن­شا يۋنەسكو-نىڭ ءبۇ­كىل­­الەم­دىك مادەني مۇرالار ءتى­زى­مى­نە ەنگىزىلگەن تاريحي-ءما­دە­ني ەسكەرتكىشتەردىڭ قاتا­رىن­دا ورتاعاسىرلىق قوستوبە قا­لا­شى­ع­ى (VI-XII عع.), اقىرتاس كە­شەنى (VIII-XIV عع.), ورتا­عا­سىرلىق ورنەك قالاشىعى (VIII-XII عع.), ورتاعاسىرلىق قۇلان (VI-XIII عع.) قالاشىعى, ءجا­نە ورتاعاسىرلىق اقتوبە (بالاساعۇن) (VI-XIII عع.) قا­لا­شى­عى بار. ال الداعى ەكسپو-2017 كور­مەسىنە وراي, وڭىرگە مىڭعا تار­تا تۋريست كەلەدى دەپ جوس­پارلانىپ وتىر. وسىعان وراي, وبلىستىق تاريحي-ءما­دە­ني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ ءجا­نە قالپىنا كەلتىرۋ ديرەك­تسيا­سى­نىڭ ديرەكتورى سەيىتجان ءىلياس جامبىل وبلىسىندا ور­نا­لاسقان 34 تاريحي-مادەني ەس­كەر­تكىشتىڭ وڭىرلىك تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋ مەن كەلگەن تۋريستەردى ارالاتۋ نىسانى رەتىندە الىنىپ وتىرعانىن ايتادى. ولاردىڭ قاتارىندا  كونە VI-XIII عاسىرلارعا جاتاتىن قۇلان قالاشىعى, VIII-XII عاسىرلارعا جاتاتىن مەركى, ورنەك قالاشىقتارى, VI-XIII عاسىرلارعا جاتاتىن اقتوبە (بالاساعۇن) قالاشىعى, سونىمەن قاتار, اقىرتاس, قوستوبە, ەجەلگى تاراز قالاشىعى, ءتو­مەن­گى بارىسحان قالاشىعى, تۇيمەكەنت قالاشىعى, وحقۋم قالاشىعى, جالپاقتوبە قا­لا­شىعى, بابادجا حاتۋن مازا­رى, بەرىققارا قورىمدارى, ءتا­ڭىرقازعان مەن بورىقازعان تۇ­را­ق­تارى, ايشا ءبيبى, قاراحان مەن تەكتۇرماس كەسەنەلەرى جانە ءوز­گە دە تاريحي-مادەني نىساندار بار. قازىرگى تاڭدا وبلىستا بۇل ەسكەرتكىشتەردىڭ اينالاسىنا جول سالۋ, ولاردىڭ باعىتىن كورسەتەتىن تاقتايشالار مەن بان- نەرلەر ءىلۋ سياقتى جارنامالىق جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. – ەلىمىزگە ەكسپو-2017 قارساڭىندا كەلەتىن تۋريستەر­گە جەرىمىزدىڭ كورنەكتى تا­ريحي-مادەني ورىندارىن تانىستىرۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتقان ءىس-شارالار تياناقتى تۇردە ورىندالۋدا, – دەيدى سەيىتجان رىسبەك ۇلى. اتالعان كورمە ەلدىڭ ەلدىگىن, ۇلت­تىڭ ۇلتتىعىن تانىتىپ قانا قويماي, ەلىمىزدەگى كونە شاھارلار مەن ەسكەرتكىشتەردى  پاش ەتىپ, الەمنىڭ ودان ءارى قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرا تۇسەتىنى ءسوزسىز. حاميت ەسامان, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى