وزىبەكوۆتىڭ وكتەمدىگى سابانشيەۆتى سەرگەلدەڭگە سالدى

ۇكىمەت نازارىنا

وزىبەكوۆ دەپ وتىرعانىمىز – قازاقستان رەسپۋبليكاسى جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ومىرزاق وزىبەكوۆ.  سابانشيەۆ دەپ وتىرعانىمىز – وسى اگەنتتىككە قاراستى «جەر رەسۋرستارى جانە جەرگە ورنالاستىرۋ مەملەكەتتىك عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپور­نى­نىڭ باس ديرەكتورى باعجان سابانشيەۆ. دۇرىسى – بۇرىنعى باس ديرەكتورى. ال ونى سەرگەلدەڭگە سالعان – اگەنتتىك ءتور­اعا­سى­نىڭ 2011 جىلدىڭ 24 قاڭتارداعى №8-ل بۇيرىعى. سوڭعى ءۇش جىلدا ەلىمىزدىڭ جەر كاداسترى مەن مونيتورينگىن جۇرگىزەتىن جانە باسەكەلەستىك ورتادا تاپسىرىستار ورىن­داي­تىن «مەمجەرعوو» رمك» باس ديرەكتورى بولىپ ىستەپ كەلگەن باعجان سابانشيەۆتىڭ تاع­دى­رىن شەشكەن سول بۇيرىق. قىز­مەت­تەن نەگە كەتتى؟ باعجان قو­جان­ ۇلى ونىڭ سەبەبىن ءوزى دە تۇسىنبەيدى. نەگىزىنەن, جەر رە­سۋرستارىن باسقارۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ءو.وزىبەكوۆپەن ارا­دا­عى كەلىسىم-شارتتىڭ مەرزىمى ءۇس­تى­مىزدەگى جىلدىڭ تامىزىندا ءتامامدالۋى ءتيىس-تۇعىن. بىراق توراعا ونىڭ تاعدىرىن سول تا­مىز­عا جەتكىزبەي شەشىپ تاس­تا­عان. ارىزىن ارقالاپ, «ەگەمەنگە» اتباسىن تىرەگەن سابانشيەۆ اراشا سۇراي كەلىپتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قىزمەت ەتكەن ءۇش جىل ىشىندە وعان بىردە-ءبىر رەت اكىمشىلىك شارا كورىلمەگەن. ول باسقارعان كاسىپورىننىڭ جۇ­مى­سى تەك ىلگەرىلەۋ ۇستىندە بول­عان. ءتىپتى, جۇمىسىنداعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن اگەنتتىك  توراعاسى ونى 2010 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپات­تاعان. بىلايشا ايت­قان­دا, وڭ قولىمەن سىيلىق, سول قو­لىمەن بۇيرىق بەرگەن توراعانىڭ بۇل ارەكەتى تىم تۇسىنىكسىزدەۋ بولعان سياقتى. وسى تۇسىنىك­سىز­دەۋ ماسەلەگە تۇسىنىكتىلەۋ جاۋاپ الۋ ماقساتىندا اگەنتتىك ءتور­اعا­سىنا قوڭىراۋ شالدىق. كەزدەسۋ ۇيىمداستىرۋدى وتىندىك. كەلىسىلگەن كۇنى, ايتىلعان ۋاقىتتا ءوزى­بەكوۆتىڭ قابىلداۋ بولمەسىندە بولدىق. وسى ارادا تاعى دا ءبىر تۇسىنىكسىزدەۋ جاعداي ورىن الدى. توراعانىڭ شاقىرۋىمەن ىشكە كىرىپ شىققان حاتشى قىز ماعان توراعا ورىنباسارى كانالبەك رايىمبەكوۆكە جولىعۋىم كەرەك ەكەنىن ايتتى. ارىز توراعانىڭ ۇستىنەن جازىلعان. ارىزعا نەگىز بولعان بۇيرىققا قول قويعان دا سول توراعا. سوندا, ورىنباسار نە ايتپاق؟ نە دە بولسا ورىنبا­سار­مەن كەزدەسۋدى ۇيعاردىق. – ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 24 قاڭتارىندا جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ اگەنتتىگىنىڭ جابىق ءتۇر­دەگى القا ءماجىلىسى وتكىزىلدى, – دەپ باستادى اڭگىمەسىن كانالبەك ءوتجان ۇلى, – مۇندا قا­رال­عان نەگىزگى ماسەلە – «جەر رە­سۋرستارى جانە جەرگە ور­نالاس­تىرۋ مەملەكەتتىك عى­لى­مي-ءون­دى­رىستىك ورتالىعى» رەس­پۋب­لي­كالىق مەملەكەتتىك كاسىپ­ورنى­نىڭ باس ديرەكتورى باع­جان سا­بانشيەۆتىڭ ۇستىنەن ءتۇس­كەن ارىز. بۇل ارىزدىڭ يەسى وسى مەم­لەكەتتىك عىلىمي-ءون­دىرىستىك ورتالىقتىڭ شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا ەن­شىلەس كا­سىپورنىنىڭ ديرەك­تو­رى عالىم جادرين دەگەن ازامات. ونىڭ جازۋىنشا, سابانشيەۆ ءوزىن نەگىزسىز قۋدالاعان. رەسپۋبلي­كا­مىزدا باعجان سابانشيەۆ باس­قارعان مەملەكەتتىك عىلىمي-وندىرىسكە قاراي­تىن 18 ەنشىلەس كاسىپورىن بار. بۇل ەنشىلەس كا­سىپورىنداردىڭ ديرەكتورلارى سول سابانشيەۆپەن, ياعني عى­لى­مي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى­مەن جاساعان كەلىسىم-شارت ارقىلى جۇمىس ىستەيدى. وسى ارىز تۇسكەننەن كەيىن ءبىز اگەنتتىك تاراپىنان قىزمەتتىك تەكسەرۋ جۇرگىزدىك. – بۇل تەكسەرۋ قاي كەزدە ءجۇر­­گىزىلدى؟ سابانشيەۆ ءوزىنىڭ رە­داك­تسياعا جازعان ارىزىندا ونىڭ جۇمىسىنا ەشقانداي تەك­­سەرۋ جۇرگىزىلمەگەنىن ايتادى. – ءجادريننىڭ ارىزى 2010 جىل­دىڭ جەلتوقسان ايىندا ءتۇس­كەن بو­لاتىن. تەكسەرۋ دە سول كەزدە ءجۇر­گىزىلدى. جەلتوقسان ايى­نىڭ 15-ءشى جۇلدىزى الدە 20-سى ما, قازىر ەسىمدە جوق. – سول تەكسەرۋدىڭ قورى­تىن­دىسى بار ما؟ – قورىتىندىسى بار. ونىڭ قورىتىندىسى جابىق القا ءماجى­لى­سىنە قاتىسۋشىلارعا تانىس­تى­رىل­دى. قورىتىندى بويىنشا ءبىز­دىڭ سا­لالىق دەپارتامەنتتەر سو­نىڭ ءىشىن­دە جەرگە ورنالاس­تى­رۋ ءجا­نە مەم­لەكەتتىك باقىلاۋ ءجو­نىن­دەگى دە­پارتامەنتتىڭ باس­تى­عى ءوزى­نىڭ قو­رى­تىندىسىن بەردى. سابان­شيەۆ­تىڭ ايتۋى بويىن­شا 18 ەنشىلەس كا­سىپ­ورىننىڭ ءىشىن­دە ەڭ ءتو­مەنگى كور­سەت­­كىش شىعىس قا­زاق­ستان وبلىس­تىق ەنشىلەس كاسى­پ­ور­نى­نا تيەسىلى دەي­دى. دەگەنمەن, ونىڭ بۇل ءۋاجى دالەل­دەنبەدى. سەبەبى, اتالعان ەنشىلەس كاسىپ­ورىن­نىڭ كورسەتكىشى جوعا­رى دا ەمەس, تومەن دە ەمەس, ورتاشا كورسەت­كىش­كە يە ەكەنى تەكسەرۋ ارقىلى انىق­تالدى. ەكىنشى ءما­سەلە سابانشيەۆ مىرزا وزىنە قا­راستى سول 18 ەنشىلەس كاسىپ­ورىننىڭ 17 ديرەك­تورى­مەن 3 جىلعا كەلىسىم-شارت جاساي­دى دا, ال جادرينمەن 1 جىلعا كە­لى­سىم-شارت جاساپ وتىر­عان. ءبىزدىڭ زاڭ باسقارماسىنىڭ قو­رى­تىن­دى­سى بويىنشا بۇل رەتتە ەڭبەك كو­دەكسى­نىڭ 29-شى بابىن سابان­شيەۆ­تىڭ بۇزعانى انىقتالىپ وتىر. نەگە بۇلاي؟ نەگە 17 كاسىپ­ورىن دي­رەك­­تورىمەن 3 جىلعا, ال جادرينمەن 1 جىلعا شارت جاسا­سىپ وتىرعان؟ ونىڭ سەبەپتەرى جاد­رين­نىڭ قىز­مەت­تىك جازبا­سىن­دا كور­سە­تىلگەن, ول ءوزىنىڭ وسى ارى­زىندا سابانشيەۆ تاراپىنان وعان بوپ­سالاۋ جاسالعانىن ايت­قان. سا­بان­شيەۆ­تىڭ بۇل ارەكەت­تەرى ۇلكەن الاڭ­داۋ­شى­لىق تۋدى­را­تىن ماسەلە. جا­بىق ال­قا ءماجى­لىسىندە اگەنتتىك ءتور­اعاسى ءوزىنىڭ اتىنا «دومالاق» (انونيمكا) ارىز­­­دىڭ تۇسكەنىن جانە ون­دا دا وسى­عان ۇقساس بوپ­سالاۋ­شى­­لىق ءما­سە­لەلەردىڭ بول­عا­نىن ايت­تى. بۇل جاعدايلار ۋا­قىتىندا سابانشيەۆكە ەسكەرتىلگەن. بىراق, وكىنىش­كە وراي, بۇ­رىنعى باس ديرەكتور بۇ­دان ءناتي­جە شىعارما­عان. ياعني, ەسكەرتۋلەردى ەسكەرمەگەن دەۋگە بولادى. ءوزىڭىز بايقاپ وتىرعان بو­لار­سىز. مەن مىنا الدىمداعى حات­­تا­ما, ياعني, جابىق القا وتى­رى­سىنىڭ حاتتاماسىنا سۇيەنىپ ءسوي­لەپ وتىر­مىن. وسى حاتتامادا سا­بان­شيەۆ­تىڭ جادرينگە ورىن­سىز ءتيى­سەتىندىگى جازىلعان. «سە­نىڭ قا­زاق­تىق قانىڭ جوق. كۇرەك­تەي ديپ­لومدارىمەن قا­زاق­تىڭ ءجى­گىتتەرى جۇمىسسىز ءجۇر­گەن­­دە جاستارى زەينەتكەرلىكتەن اسىپ كەتكەن وزگە­لەر­دى ۇستاپ وتىر­سىڭ» دەگەن سياقتى ءجادريننىڭ ار-نا­مىسىنا تيەتىن سوزدەر ايتقان. ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر ماسەلە, سابانشيەۆ ءوزىنىڭ رەداكتسياعا جاز­­­عان ارىزىندا ەشقانداي اكىم­شى­­لىك شارا الماعانىن ايتادى. سابانشيەۆ مىرزانىڭ بۇل ءسوز­دەرىنىڭ نەگىزسىز ەكەنىن دالەلدەي الامىن. ءما­سە­لەن, جادرين تارا­پى­نان مۇن­داي ارىز 2009 جىلى دا جازىلعان. سول جىل­عى 3 ساۋىردە اگەنتتىك ءتور­اعا­سىنىڭ بۇي­رى­عى­مەن كوميسسيا قۇ­رى­لىپ, سا­­بان­شيەۆكە قاتىستى قىز­مەتتىك تەك­­­سەرۋ جۇرگىزىلگەن. سول تەك­سەرۋ ءنا­تي­جەسىندە 22 ءساۋىر­دە سابانشيەۆكە قا­تاڭ ەسكەرتۋ بەرىلگەن. سون­داي-اق 2009 جىلدىڭ 4 ما­مى­رىن­دا №74-ب بۇيرىعىمەن اقمولا ەنشىلەس كا­سىپ­ورنىندا انىق­­تال­عان وندىرىستىك قا­تە­لەرگە جانە قار­جى­لىق كەمشىلىكتەرگە بايل­ا­نىس­تى وعان ەسكەرتۋ جا­سالعان. سونى­مەن قاتار, 2009 جىل­دىڭ 7 شىلدەسى كۇنى №114 بۇيرىق بو­يىنشا سابانشيەۆكە الماتى قا­لا­­س­ىن­داعى ەنشىلەس كاسىپورنىندا ورىن العان جەم­قور­لىققا باي­لا­نىس­تى قايتادان ەكىنشى رەت ەسكەرتۋ جاسالعان بولاتىن. سونداي-اق ول كىسى وسى جۇمىسقا كەلگەلى بەرى ءبىز­دىڭ ءوزىمىزدىڭ تاراپى­مىز­دان جا­سالعان تەك­سەرۋ جۇمىس­تارى ءناتي­جە­سىندە وسى مەملەكەتتىك عىلى­مي-وندىرىستىك ور­­تالىققا قا­راي­­تىن 7 ەنشىلەس كا­سىپورنىندا انىق­­­تالعان كەمشىلىكتەر ءبىر-بىرىنە ۇق­ساس كەمشىلىكتەر بولىپ شىقتى. سوندىقتان بۇلار جۇيەلى كەمشىلىكتەر دەپ اتالادى, ولاردى جويۋ­عا بۇرىنعى باس ديرەكتور سابانشيەۆ تاراپىنان ارەكەت جاسال­ما­عان. مۇن­داي كەمشىلىكتەر تۋرالى اگەنت­تىكتىڭ 2008 جىلعى 30 شىلدەدەگى №2 قاۋ­لىسىندا, 2009 جىلعى 19 قاڭ­تار­داعى №1 قاۋلىسىندا, 2009 جىلعى 31 ناۋرىزداعى №2 قاۋ­­لى­سىندا, 2010 جىلعى 20 قاڭ­تار­داعى №1 قاۋ­لىسىندا, 2010 جىل­دىڭ 22 شىلدەسىندەگى №3 قاۋل­ى­سىندا جانە دە 2010 جىلدىڭ 28 قازانداعى №4 قاۋلىسىندا كورسەتىلگەن بولا­تىن. – سابانشيەۆتىڭ باس ديرەكتور قىزمەتىنە تاعايىن­دال­عان­نان باس­­­­­تاپ, كەشەگى قىزمەتتەن كەتكەنگە دەيىنگى ارالىقتاعى كەمشىلىكتەرى ءجو­نىندە ايتىپ وتىرسىز. وسىن­­داي ەسكەرتۋدەن كوز اشپاعان ادام­­دى اگەنتتىك توراعاسى ءومىر­زاق وزىبەكوۆ 2010 جىلدىڭ 16 جەل­توقسانى كۇ­نى قۇرمەت گرامو­تا­سىمەن ما­را­پاتتاعان عوي. مۇن­داي قارا­ما-قايشىلىقتى قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟ – بۇل جەردەگى ماسەلە ماقتاۋ گراموتاسىن بەردى ەكەن دەپ, ونىڭ جۇ­مىستاعى كەمشىلىكتەرىنە كوز جۇ­مىپ قاراماۋىمىز كەرەك. ماق­تاۋ گرا­مو­تاسى سالالىق جۇمىس­تاعى كور­سەت­كىشتەرگە بايلانىستى بەرىلگەن. جا­سى­راتىنى جوق, سا­بان­شيەۆ­تىڭ جۇ­­­مى­سىندا جەتىستىكتەر بار. ءون­دى­رىستىك كورسەتكىشتەرى جوعارى. ونىڭ جاسا­عان جۇمىس­تارى بۇر­نا­عى جىل­دار­مەن سالىس­تىر­عاندا ىلگەرىلەپ وتىر­­­عانىن دا مويىندايمىز. دەگەنمەن, بۇل ماق­تاۋ قاعازى دا, جۇ­مىس­تاعى جەتىستىكتەرى دە ءوزى جىبەرگەن كەمشىلىكتەر, اسىرەسە, جەم­قور­لىق­قا باي­لا­نىستى بوپسالاۋ­شى­­لىق­تارىن ەش­­قانداي اقتاي الماسا كەرەك... وقىرمان قاۋىمعا تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن اگەنتتىك توراعاسىنىڭ ورىن­باسارى كانالبەك رايىم­بەكوۆ­­پەن بولعان اڭگىمەنىڭ ديك­تو­فونعا جا­زىل­عان ۇلگىسىن تولىق جاريالاپ وتىر­مىز. سوندىقتان بۇل اڭگىمەنى تالقىلاۋدىڭ قا­جەتى دە بولا قويماس. وسى كەزدەسۋدەن كەيىن ارىز يەسىمەن ۇشى­را­سىپ, كەيبىر ماسەلەلەرگە باي­لانىستى تۇسىنىك الۋدى ۇيعاردىق. – مەن شىعىس قازاقستان وب­لىستىق ەنشىلەس كاسىپورنىنىڭ دي­رەكتورى ع.ءجادريندى قۋدالاي­تىن­­داي ارەكەتتەر جاساعانىم جوق, – دەدى سابانشيەۆ بىزبەن ءاڭ­گى­مە­سىندە. ونى­مەن جاسالعان كەلى­سىم-شارت مەر­زىمى 2010 جىل­دىڭ 29 جەلتوقسانىندا اياق­تال­دى. وسى­عان بايلانىستى تاعى ءبىر جىلعا كەلى­سىم-شارت جاسال­دى. نەگە؟ سەبەبى, ع.جادرين باس­قارا­تىن شى­عىس قا­زاق­ستان وب­لىس­تىق ەنشىلەس كاسىپ­ورنى قار­جى-شارۋا­شىلىق جو­سپارى بو­يىنشا 550 ميل­ليون تەڭ­گەنىڭ ءونى­مىن ءوندىرۋ كەرەك بولسا, بۇل جوسپاردى ول 20 ميلليون تەڭ­گە­گە كەم ورىندادى. سوندىق­تان ع.جادرينمەن بىردەن ءۇش جىل­عا ەمەس, باس­تاپقىدا ءبىر جىل­­عا كە­لى­سىم-شارت جاساۋدى ۇيعار­دىم. جۇ­مى­سىن ءجون­دە­سىن, كورسەت­كى­شىن جاق­­سارتسىن دەگەن ماقسات­پەن. ال وعان وزگە ۇلت وكىل­­دەرى­نىڭ كادر­لارىن جۇ­مىستان شى­عا­رىپ, تەك قازاق­تاردى عانا جۇ­مىسقا قا­بىلدا دەگەن ءسوز­دى ايت­قا­نىم جوق. «زەينەت جاسىن­داعى ادام­دار­دى ۇستاپ وتىر­عان­شا, قول­­دارىن­دا كۇرەكتەي ديپلوم­دا­رى بار قازاق­تىڭ جىگىتتەرىن نەگە جۇمىسقا ال­ماي­سىڭ» دەپ ايت­قانىم راس. ۇلت­تىق كادر­­لارعا قول­داۋ جاساۋ كەرەك ەكەنىن ءجا­نە ولار­دى ءوسىرىپ, تاربيەلەۋ قا­جەت ەكەنىن ىلعي دا ايتىپ كەلەمىن, قا­زىر دە اي­تارىم سول, مۇمكىندىك تۋىپ جاتسا, الدا­عى ۋاقىتتا دا سول باعىتىمدى ءوز­گەرتپەيمىن. تاعى دا قايتالاپ اي­تا­مىن, ءبىز ۇلتتىق كادر­لارى­مىز­دىڭ ءوسۋى ءھام ءور­كەن­دەۋى ءۇشىن بار­لىق ءمۇم­كىندىكتەردى جا­ساۋى­­­مىز كەرەك. مەنىڭ بۇل ءسوزىم, ءوز­گە ۇلت كادر­لارىن قۋدالاۋ ارقىلى دەگەن ءسوز ەمەس, مەنىڭ ايت­پاعىم – زەي­نەت­كەر­لەردى دەمالىس­قا جىبەرۋ ار­قىلى جاستاردى جۇ­مىسقا تارتۋ. ءال­بەتتە, زەينەتكەرلەرگە قۇر­مەت كور­­­­سەتىپ, شا­ماڭ كەل­سە, شاپا­نىڭ­­دى جاۋىپ, العى­سىڭدى ايتىپ شى­عارىپ سال دەگەنىم راس. بۇل تەك قا­نا جادرينگە ايتىلعان ءسوز ەمەس. بارلىق ديرەك­تور­لارعا وسىلاي ايت­تىم. شى­عىس قازاقستان وبلىستىق ەنشىلەس كا­­سىپ­ورنىنداعى جاعداي پاۆلوداردا دا, سولتۇستىك قازاق­ستان وب­لى­سىن­دا دا, اقمولا, قوس­تاناي وبلىس­تا­رىن­دا دا, ءتىپتى اس­تانانىڭ وزىندە دە بار. بىراق سول وبلىستارداعى ەنشىلەس كا­سىپ­ورىن ديرەكتورلارى بۇل تىعى­رىق­تان شىعا ءبىلدى. «وگىزدى دە ءولتىر­مەي, ار­بانى دا سىن­دىر­ماي» كادر دا­­­يىن­­داۋدىڭ مۇمكىن­شىلىگىن تاپتى. – ءسىز ءوزىڭىزدىڭ رەداكتسياعا جازعان ارىزىڭىزدا قىزمەت ەتكەن مەرزىمىڭىزدە اگەنتتىك ءتور­­اعاسى تاراپىنان ەش­قان­داي سوگىس نەمەسە ەسكەرتۋ العان ەمەسپىن دەيسىز. ال اگەنتتىك ءتور­اعا­سىنىڭ ورىنباسارى كانالبەك رايىمبەكوۆ سىزگە بىرنەشە ءمار­تە قاتاڭ ەسكەرتۋ دە, سوگىس تە بەرىلگەنىن ايتادى... – اگەنتتىك تاراپىنان ماعان ەشقانداي تارتىپتىك شارا كورىل­گەن ەمەس. سوعان قاراعاندا سىرت­تان جازالاي سالاتىن ادەتتەرى بولسا كەرەك. سەبەبى, مەنىڭ جۇ­مى­سىمدى تەكسەرىپ, اكتى جاساپ, تۇسىنىك العان ەمەس. ەگەر ونداي قۇجاتتارى بولسا, كورسەتەر ەدى عوي. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ اگەنتتىگى توراعاسى ءو.وزىبەكوۆ مەنى قىز­­مەتتەن بوساتۋ جونىندەگى بۇي­­­رىقتى وسى اگەنتتىكتىڭ 2011 جىل­عى 20 قاڭتاردا وتكەن كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىنىڭ قاۋلىسى جانە اگەنتتىكتىڭ جابىق القا وتىرى­سى­نىڭ 2011 جىلعى 24 قاڭتار­داعى №2 حاتتاماسىنا نەگىزدەپ شىعارعان. بىراق وسى ەكى قۇ­جات­تى دا ماعان تانىستىرعان ەمەس. سەبەبىن ءوزىم دە شاما­لاي­مىن. ويتكەنى بۇل قۇجات­تارعا سۇيە­نە­تىندەي توراعانىڭ نەگىزى جوق... ... بۇل ماسەلەگە بايلانىستى الىپ-قوسارىمىز جوق. پىكىر ءبىلدىرۋدى  دە قاجەتسىنبەگەن ەدىك. دە­­گەنمەن, سابانشيەۆتى سەرگەل­دەڭ­گە سالعان سول بۇيرىقتىڭ شي­­كىلىگى بايقالىپ تۇرعانداي. ولاي دەۋىمىزگە سەبەپ, ادام تاع­دىرىن شەشىپ وتىرعان سول بۇيرىقتىڭ سابانشيەۆ ايتقان­داي نەگىزى السىزدەۋ سياق­تى. نەگىزى ءالسىز نارسەدە ناقتىلىق بول­مايدى. ال ناقتىلىق بول­ماعان جەردە تۇسىنىكسىزدىك پايدا بولادى. سول تۇسىنىكسىزدىك – سابانشيەۆتىڭ ايىبى نەدە, كى­ناسى قايسى دەگەن سۇراقتارعا ناق­تى جاۋاپ بولماعان­دىق­تان تۋىنداپ وتىر. رەداكتسيادان: ماقالادا كوتەرىلگەن ماسەلە بويىنشا ب.سابانشيەۆ وزىنە قاتىستى اگەنتتىك توراعاسىنىڭ بۇيرىعىن زاڭسىز دەپ تابۋ جونىندە سوتقا جۇگىنگەن ەكەن. وسىعان بايلانىستى سوت­تىڭ شەشىمى شىققانى جانە بۇل شەشىم بويىنشا ب.سابان­شيەۆ­تىڭ تالابى قاناعاتتاندىرىلعانى تۋرالى حابار كەلدى. استانا قالاسى ەسىل اۋداندىق سوتىنىڭ سۋدياسى ا.سۇلەيمەنوۆتىڭ توراعا­لى­ع­ىمەن بولعان سوت وتىرىسىندا باعجان قوجان ۇلى سابانشيەۆتى قىز­مەتىنە قايتا تاعايىنداپ, ءماجبۇرلى بوس جۇرگەن كۇندەرىنىڭ جال­اقىسىن, اقشالاي وتەماقىسىن تولەۋ, مورالدىق شىعىندى وتەۋ جونىندە شەشىم قابىلدانىپتى. سونىمەن سابانشيەۆتى سەرگەلدەڭگە سالعان وزىبەكوۆتىڭ بۇيرىعى بۇزىلدى. قۇقىقتى مەملەكەتتە سولاي بولۋعا ءتيىستى دە. شارافاددين ءامىر.