كومپيۋتەر الدىندا

قازىرگى زاماندا ءومىرىمىزدى كوم­پيۋتەرسىز ەلەستەتۋ استە ءمۇم­كىن ەمەس. دەگەنمەن كومپيۋتەر الدىندا نەعۇرلىم كوپ وتىرعان سايىن كوزىمىزدىڭ قىزارىپ, شار­شاعانىن بايقايمىز. ءيا, كومپيۋتەر الدىندا ۇزاق وتىرۋ كوزگە كوپ سالماق ءتۇسىرىپ, كوز­دىڭ كورۋ قابىلەتىن السىرەتەدى, بۇرىنعى سوزىلمالى دەرتتەردى قوز­دىرادى. بۇل جاعداي كوز ءدا­رىگەرلەرىن ايتارلىقتاي الاڭ­دا­تىپ وتىرعان باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى, ونى عىلىمدا كومپيۋتەرلىك كوز سيندرومى دەپ اتايدى. ەگەر كىمدە-كىم كومپيۋتەر ال­دىندا ۇزاق وتىراتىن بولسا ءھام كوز شارشاۋىنىڭ بەلگىلەرىن باي­قاسا, ۋاقىتتى سوزبالاقتاماي مامان دارىگەرگە كورىنگەنى ابزال. ال ول قانداي بەلگىلەر؟ اتاپ ايتقاندا: كوز قىزارسا, قۇم تۇسكەندەي اسەر پايدا بولسا, تەز شارشاپ تا­لاتىن بولسا, جارىققا قارا­عاندا تىتىركەنسە, ءجيى جاساۋ­رايتىن بولسا, باس اۋىرسا, كوزدىڭ اينالاسى تالىپ, قۇر­عاپ, اشىسا, كونديتسيونەر قو­سىلعان بولمەدە كوزدەگى جاي­سىزدىق ۇلعايا تۇسسە. ابزالىندا, كوز گيگيەناسىن ساقتاۋ ءۇشىن جۇمىس ورنىن دۇرىس ۇيىمداستىرۋ قاجەت. ايتالىق, ول مىناداي شارتتار: • كومپيۋتەر موني­تورى­نىڭ جوعارعى نۇكتەسى كوزدىڭ تۇسىندا نەمەسە ءسال جوعارى بولۋى كەرەك; • دياگونالى 54 سانتيمەترلىك مونيتوردان 60-70 سانتيمەتر, ال 72 سانتيمەترلىك مونيتوردان 80 سانتيمەتر اراقاشىقتىقتا وتى­رۋ قاجەت; • كومپيۋتەردىڭ جارىعىن كوز­گە جايلى ەتىپ قويۋ شارت; • مونيتورعا كۇن ساۋلەسى تىكەلەي ءتۇسىپ, شاعىلىسپايتىن بول­سىن; • جۇمىس ىستەگەندە قا­راڭعى نەمەسە جارىعى جەتكىلىكسىز ءبول­مەدە وتىرماۋ; • ءاربىر 1-1,5 ساعاتتا 10 مي­­نوتتىك ءۇزىلىس جاساپ, كوزگە ار­نالعان جات­تىعۋلار جاساۋ; • كوزدى قورعايتىن ارنايى كو­زىلدىرىك كيۋ; • كوزدى ىل­عالدان­دى­رىپ, شارشاعانىن باساتىن تام­شى­لار قولدانۋ قاجەت. ال تومەندە تىزبەكتەلگەن قاراپايىم جاتتىعۋلار كوز­دىڭ بۇلشىق ەتتەرىنىڭ كۇشىن كو­بەيتىپ, قان اينالىمىن جاق­سارتادى, ولاردى ءاربىر كەز­دە ورىنداۋعا بولادى: • ءبىر كوزدى الاقانمەن جا­ۋىپ قويىپ, ەكىنشى كوزبەن ال­عا قاراي 2-3 سەكوند قاراپ تۇرىپ, وسى جاتتىعۋدى ەكىنشى كوزگە قايتالاۋ; • العا قاراي 15-20 سانتيمەتر كوز ارالىعىنا قارىن­داش قويىپ, قارىنداشتىڭ ءدال ۇشىنا 3-5 سەكوند قاراۋ. سودان سوڭ كوزقاراستى الىسقا اۋدارۋ. وسى جاتتىعۋدى 10-12 رەت قايتالاۋ; • كوزدى 3-5 سەكوند قاتتى جۇمىپ تۇرۋ. سودان كەيىن 3-5 سەكوندكە اشۋ. وسى جات­تى­عۋدى 8-10 رەت قايتالاۋ قاجەت; • كوزدى وڭعا, سولعا, جوعارى ءھام تومەن قاراي بۇرىپ, 3-5 سەكوندكە قاتتى جۇمۋ, بۇل جات­تىعۋدى 5-6 رەت قايتالاۋ. اقيقاتىندا, وسىناۋ جات­تىعۋلار كوز اينالاسىنىڭ بۇلشىق ەتتەرىنىڭ قان اي­نالىمىن جاقسارتادى دەيدى كوز دارىگەرلەرى. بەگىمحان كەرىمحان ۇلى.